Plus

Oproerpolitie in Moskou zaait angst bij demonstraties

Een betoger in Moskou wordt meegenomen. Beeld AFP

De politie in Moskou arresteerde zaterdag honderden mensen, onder wie correspondent Joost Bosman. Het gaf hem een inkijkje in hoe de politie met demonstraties omgaat.

“Ik teken helemaal niks, desnoods ga ik in hongerstaking,” roept een jonge arrestant nijdig op het politiebureau van het Danilovski-rayon aan de zuidrand van Moskou. “Door wie zijn we eigenlijk gearresteerd? Die gasten hadden een masker voor. Wie zijn het? En op grond waarvan zitten we hier überhaupt vast?”

Voor hen staat een ‘inspecteur voor het protocol’, die zich voorstelt als Joelia Nikolajevna. Ze legt de procedure uit die de ongeveer dertig arrestanten staat te wachten. Een klein uurtje eerder zijn ze aan de Petrovskiboulevard in het centrum van Moskou opgepakt en de arrestatiebus ingetrokken, wegens het deelnemen aan een niet-geautoriseerde demonstratie. En hoewel ik als journalist aanwezig was bij die demonstratie, en niet als demonstrant, ben ik een van die arrestanten.

Al drie zaterdagen achtereen lopen Moskovieten te hoop tegen de uitsluiting van een kleine zestig oppositiekandidaten die op 8 september willen meedoen aan de deelraadsverkiezingen in de Russische hoofdstad. Vorige week zaterdag arresteerde de politie meer dan dertienhonderd betogers. Eergisteren nog eens zevenhonderd.

Willekeur

De methode is inmiddels beproefd. De oproerpolitie sluit een deel van de betogers, maar ook doodgewone wandelaars die niets met de demonstratie hebben te maken, in. Vervolgens gaat een kleine groep van een man of zes de menigte in om links en rechts een paar mensen eruit te trekken en af te voeren. Ze hanteren geen grof geweld tegen de hele meute, maar zaaien angst: ook al doe je niks, jij kunt de volgende zijn. Willekeur werkt als wapen.

Ik heb mijn journalistenaccreditatie bij me en toon die, maar dat doet niet ter zake. Ik word hardhandig tegen de grond gewerkt en in de arrestatiebus geladen. In de bloedhete wagen zit ook dertiger Andrej. “Ik zat gewoon in een bushokje, ik had niets met de demonstratie te maken,” zegt hij verbouwereerd. “Waar zijn ze nou toch mee bezig?”

Op het politiebureau zijn de arrestanten opstandig. Inspecteur Nikolajevna moet af en toe lachen en krijgt meteen een reprimande van haar vastzittende stadgenoten. “Wat lacht u nou, wij vinden dit helemaal niet grappig,” bijt een van de arrestanten haar toe. “Zegt u nou toch op basis waarvan we zijn opgepakt!’’ roept een ander. “Dat weet ik ook niet,” zegt Nikolajevna. “Ik was er niet bij, maar u kunt later uw beklag doen.”

De wetshandhavers hebben hun handen vol aan het recalcitrante dertigtal. Een barse agent zegt dat de mensen zich rustig moeten houden. “Met iedereen zal afzonderlijk worden gepraat, zonder emoties. Gaat u nou maar akkoord.” Een vrouwelijke arrestant van in de vijftig gaat ­direct weer in de aanval: “Ik zeg helemaal niks zonder een dictafoon!”

Correct misdadig

IT’er Andrej Velder (41) is juridisch de meest onderlegde van het stel. Hij fileert alles wat de inspecteur zegt. Hij kent zijn rechten. “Dit is het meest misdadige politiebureau van Moskou,” beweert hij en hij voegt er grinnikend aan toe: “Maar vandaag zijn ze correct mis­dadig.”

Velder kent het klappen van de zweep, hij is eerder opgepakt. “Vandaag hebben we mazzel. Er is een lichte en er is een zware vorm van arrestatie. Wij hebben de lichte vorm, want we worden na drie uur vrijgelaten. Ik heb wel eens zes uur vastgezeten, anderen zelfs een of meerdere etmalen.”

De meesten hier komen er met een boete vanaf, maar die is niet misselijk. “20.000 roebel,” stamelt een hippe, jonge Moskoviet, die net een ‘persoonlijk onderhoud’ met een officier heeft gehad. Dat is bijna 300 euro, een derde van een gemiddeld maandsalaris in Moskou, voor iets wat hij niet heeft gedaan.

Een jongeman in burger komt de arrestanten nog een keer uitleggen dat ze een verklaring kunnen opstellen over waarom ze op welke locatie waren. “En jullie krijgen collectief een advocaat toegewezen,” zegt hij joviaal.

Opnieuw is Velder scherp. “Waar is Vladimir Vladimirovitsj?” vraagt hij brutaal, refererend aan president Poetin. Natuurlijk zijn de protesten niet slechts tegen de lokale autoriteiten gericht, maar tegen het hele huidige machtsapparaat van Rusland. “Hij is degene onder wiens verantwoordelijkheid dit allemaal gebeurt.”

Na twee uur word ik naar de gang geroepen. Ik kan gaan, zonder verhoor, zonder verklaring, zonder iets te hebben hoeven ondertekenen. “Excuses voor wat er met u is gebeurd,” zegt de agent, die me naar buiten laat en me de hand drukt. Ik verlaat het politiebureau, de andere onschuldigen in het ongewisse achterlatend.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden