Plus Achtergrond

Oproep minister Blok en advocaat Clooney: ‘Proces nodig tegen daders IS’

Minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok en mensenrechtenactivist Amal Clooney bepleiten bij de Verenigde Naties een gezamenlijke aanpak van de berechting van IS-strijders, zoals via een tribunaal in Irak.

Blok en Clooney in New York. ‘Proces en alle publiciteit helpen.’ Beeld ANP

Eén Duitse vrouw, dat is alles, houdt top­advocaat Amal Clooney de ministers en diplomaten in het zaaltje in het VN-gebouw in New York voor. In München staat de 27-jarige Jennifer W. voor de rechter, omdat ze in Fallujah een 5-jarig jezidimeisje als slaaf hield en van dorst liet sterven, vastgeketend in de brandende zon. “Het lijkt de enige zaak in de wereld voor mis­daden door IS tegen jezidi’s,” zegt Clooney. “Dat moet veranderen.”

Geen doodstraf

Clooney, die de moeder van het vermoorde meisje bijstaat, hield haar pleidooi tijdens een bijeenkomst die minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok en zijn Iraakse collega Mohamad Ali Alhakim donderdag belegden. Ze riepen ministers en diplomaten uit zo’n dertig landen bij elkaar om een plan te maken voor berechting van IS-strijders. De Verenigde Staten, Europa en landen uit de regio zijn vertegenwoordigd.

In het beste geval, zegt Blok, zou het Internationaal Strafhof de taak op zich nemen, maar Irak erkent dat hof niet en de Veiligheidsraad van de VN kan het niet eens worden over vervolging. Een apart VN-tribunaal, zoals dat er wel kwam na de oorlog in voormalig Joegoslavië, krijgt een veto van Rusland.

Dus wil Blok alternatieven bedenken, zoals een ad hoc internationaal tribunaal in de regio, opgezet door een groep Europese landen en Irak, met zowel Iraakse als internationale rechters die oordelen over de kopstukken van IS. Een andere optie, bijvoorbeeld voor minder hoog­geplaatste leden van IS, is nationale berechting in Irak.

Er zijn obstakels. Irak kent de doodstraf en daar wil Nederland zich onder geen beding mee inlaten. Blok wil garanties dat IS’ers een eerlijk proces krijgen en zoals alle Nederlanders in buitenlandse rechtbanken consulaire bijstand ­krijgen.

In Irak zitten ongeveer twintigduizend IS-strijders vast. Daarvan komen er zo’n duizend uit vijftig verschillende landen, waaronder ­Nederland. De Iraakse minister Alhakim ziet ze het liefst vertrekken, maar Blok blijft erbij dat Nederland hen niet terugneemt en dat ze verantwoordelijk gehouden moeten worden voor hun misdaden in de regio waar ze zijn gepleegd. “Dat is ook normaal in het internationaal recht. Als een buitenlander in Nederland een misdrijf begaat, wordt hij ook in Nederland vervolgd.”

Bewijs verzamelen

Blok zegt goede hoop te hebben dat Irak en Europa het eens worden over een plan voor vervolging. Maar de geschiedenis leert dat het jaren kan duren voordat het zover is. Het kostte zeker vijf jaar om een hof of tribunaal op te zetten voor misdadigers in Rwanda, Kosovo en Joegoslavië.

Nederland maakt zich alvast sterk voor het verzamelen van bewijsmateriaal door VN-teams. IS heeft veel documenten achtergelaten. Nederland helpt Interpol met 1,6 miljoen euro voor apparatuur en mankracht waarmee de Iraakse politie gevangenen kan identificeren. “Maar zonder vervolging is het verzamelen van bewijs niet meer dan een lege huls,” benadrukte Blok.

Clooney gebruikt haar sterrenstatus om op te roepen tot actie. Een proces en alle publiciteit eromheen helpen, denkt de advocaat, om tegenwicht te bieden aan de propaganda waarmee IS nog steeds nieuwe rekruten werft. “De slachtoffers verdienen niets minder.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden