Oppositieleider Navalny vanuit ‘concentratiekamp’: ze maken me elk uur wakker

Na enkele dagen radiostilte heeft de Russische oppositieleider Aleksej Navalny van zich laten horen. Hij ­bevindt zich in een strafkolonie ten oosten van Moskou. In de woorden van Navalny: ‘Ons vriendelijke concentratiekamp.’

De Instagrampost van Navalny vanuit het strafkamp. Beeld Reuters
De Instagrampost van Navalny vanuit het strafkamp.Beeld Reuters

‘Ik moet toegeven dat het Russische gevangenisstelsel me heeft weten te verbazen,’ laat Navalny weten via zijn advocaten, die een boodschap van hem op Instagram hebben geplaatst. ‘Ik had niet kunnen denken dat het mogelijk was een echt concentratiekamp op te tuigen op 100 kilometer van Moskou.’

Navalny laat weten waar hij zit: strafkamp nummer 2, in de provincie Vladimir. Russische media meldden enkele weken geleden al dat Navalny daar zijn 2,5 jaar lange celstraf zou uitzitten. Later werd ook een ander kamp genoemd.

De 44-jarige Navalny, een van de belangrijkste opponenten van de Russische president Vladimir Poetin, werd begin februari veroordeeld voor het schenden van de meldplicht die hij na een eerdere veroordeling had.

Critici noemden de veroordeling een aanfluiting. Navalny kon zich helemaal niet melden omdat hij in een Berlijns ziekenhuis werd behandeld na te zijn vergiftigd met het zenuwgas novitsjok. Het gif was vermoedelijk door agenten van de Russische veiligheidsdiensten aangebracht op de onderbroek van Navalny.

George Orwell

Met het bericht op Instagram is duidelijk waar Navalny de komende jaren verblijft, en onder welke omstandigheden. Strafkamp 2 geldt als een van de zwaarste en beruchtste van Rusland. Dat etiket heeft het niet zozeer vanwege de afranselingen – hoewel die er volgens ex-gedetineerden vooral vroeger ook genoeg waren – maar vooral vanwege de psychisch loodzware omstandigheden.

Navalny bevestigt die berichten. Hij schrijft ‘nog geen hint’ van fysiek geweld te hebben gezien. ‘De methodes zijn veranderd. Om eerlijk te zijn: ik kan me geen plek herinneren waar iedereen zo beleefd, en op een bepaalde manier zelfs vriendelijk, tegen elkaar sprak.’ Zelfs schelden en straattaal is verboden. ‘Kun je je een gevangenis voorstellen waar ze niet vloeken? Vreselijk.’

De verboden worden gehandhaafd via een strikt waarnemingssysteem. Overal zijn camera’s, schrijft Navalny. ‘Ik denk dat iemand in de top 1984 van George Orwell las en zei: Geweldig, laten we dat doen.’

Omdat de autoriteiten Navalny als vluchtgevaarlijk beschouwen, wordt hij ’s nachts elk uur gewekt door iemand die hem filmt en de tijd noemt. ‘Twee uur en dertig minuten, veroordeelde Navalny.’

Bijzonder grimmig

Vermoedelijk staat Navalny nog veel meer ellende te wachten. Voormalig gedetineerde Konstantin Kotov, die twee jaar in strafkamp 2 doorbracht nadat hij was opgepakt bij protesten tegen Poetin, beschrijft in internationale media het dagritme in het kamp: om 06.00 opstaan om te wassen, vervolgens zingen de gevangenen het Russische volkslied en worden ze geteld. Dat laatste gebeurt altijd buiten, hoe warm of koud het ook is.

Daarna gaan de gevangenen aan de slag met hout- of metaalbewerking, of in de naaistudio. Althans, een deel van de gevangenen. Want er bestaat ook een zwaardere afdeling, ‘sectie A’. Hier mogen gedetineerden niet praten of lezen en worden ze gedwongen de hele dag te staan of te zitten met hun handen achter hun rug en hun hoofd gebogen.

Een bijzonder grimmig vooruitzicht, maar Navalny blijft optimistisch. ‘Met een beetje humor valt met alles te leven,’ houdt hij zijn volgers voor. ‘Al met al gaat het prima hier.’

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden