PlusExclusief

Oppositie Londen razend: vrees voor anticlimax rond rapport feestjes Boris Johnson

Topambtenaar Sue Gray moet haar rapport over eventuele overtredingen van de lockdownregels door de Britse premier Johnson waarschijnlijk censureren vanwege politieonderzoek.

Niels Posthumus
Boris Johnson vorige week, voor zijn ambtswoning op Downing Street 10. Beeld EPA
Boris Johnson vorige week, voor zijn ambtswoning op Downing Street 10.Beeld EPA

Niet vaak zal iemand blij zijn met een politieonderzoek naar zijn handelen. Maar voor de Britse premier Boris Johnson kan het, in ieder geval voorlopig, een meevaller blijken. Vrijdag werd bekend dat topambtenaar Sue Gray, die een serie bijeenkomsten van Johnson en zijn medewerkers tijdens de coronalockdown van 2020 onderzoekt, wellicht veel zal moeten weglakken in haar eindrapport. De politie kondigde onlangs aan óók in de zaak te duiken en heeft haar gevraagd alle details die van belang kunnen zijn voor het politieonderzoek niet openbaar te maken.

Gray zou gefrustreerd hebben gereageerd op het verzoek, omdat het haar op het oog maar één andere optie laat: de publicatie van haar conclusies uitstellen tot na de afronding van het politieonderzoek. Dat kan maanden duren. De verwachting is dus dat zij deze week inderdaad een afgeslankt rapport zal presenteren, dat vast minder politieke impact zal hebben dan was verwacht.

De oppositie is razend. Ian Blackford, leider van de Schotse Nationalistische Partij, riep het parlement zondag op al zijn middelen in te zetten om het rapport deze week alsnog in zijn geheel gepubliceerd te krijgen. Anders komt Johnson ‘ermee weg’, waarschuwde hij in de Schotse krant Daily Record.

Zelfvertrouwen Johnson groeit

Dat het zelfvertrouwen van Johnson groeit, bleek dit weekend uit berichten dat hij toch door wil gaan met een geplande verhoging van de zorgbelasting in april. Vorige week leek hij opeens bereid die verhoging op zijn minst enige tijd uit te stellen. Zo hoopte hij de rechterflank van zijn Conservatieve Partij te paaien en die achter zich te krijgen voorafgaand aan de publicatie van Gray’s rapport. Maar dat lijkt in het geval van een gecensureerde versie minder hard nodig.

Want op het politieonderzoek kan de premier zich maanden voorbereiden. Ook is het niet gezegd dat uit dit onderzoek blijkt dat hem persoonlijk iets strafbaars te verwijten valt. En Johnson zal hopen dat de ergste woede over zijn mogelijke lockdownovertredingen tegen die tijd sowieso wat is weggeëbd.

Nadeel voor hem is wel dat hij, met het politieonderzoek boven zijn hoofd, nog maandenlang aangeschoten wild blijft. De kans dat zijn tegenstanders binnen de Conservatieve Partij zullen proberen hem te dwingen af te treden, is bij een gecensureerd rapport van Gray klein. Maar zijn positie en politieke autoriteit zijn aangetast. En de negatieve krantenkoppen zullen blijven komen.

Mogelijk zetelverlies

Toch weet Johnson dat zijn tegenstanders binnen zijn partij zelfs later in het jaar waarschijnlijk zullen blijven twijfelen om weg te sturen. Zeker als dat zou betekenen dat er verkiezingen volgen, waar Johnsons aanhangers mee hebben gedreigd. Vooral conservatieve parlementariërs die op de golf van brexit in het noorden en midden van Engeland bij de verkiezingen van 2019 hun Labour-tegenstanders verrassend versloegen, zijn bang bij een nieuwe stembusgang hun zetel weer te verliezen. Zij willen Johnson graag kwijt als premier, maar niet ten koste van hun eigen positie.

Johnson kan er echter niet gerust op zijn dat zijn vroegere topadviseur, maar inmiddels fervent criticus, Dominic Cummings, zich gedeisd zal houden. Cummings zint op wraak sinds Johnson hem eind 2020 ontsloeg. Een deel van de onthullingen over de vermeende lockdownfeestjes kwam uit zijn koker. Cummings kent Johnsons geheimen en de kans dat hij die ook de komende tijd naar de media zal blijven doorspelen is groot.

Zondag kwamen al enkele uitspraken naar buiten die Cummings deed in het tijdschrift New York, over zijn vroegere baas. Hij zegt dat die zich gedraagt als een Romeinse keizer en dat het ‘zijn plicht’ is om te zorgen dat de premier opstapt. Johnson kan dus tijd winnen met een gestripte versie van Grays rapport, maar helemaal veilig is hij daarmee toch nog niet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden