Tv-debat tussen de burgemeesterskandidaten.

Plus Achtergrond

Opnieuw dreigt Erdogan Istanboel kwijt te raken

Tv-debat tussen de burgemeesterskandidaten. Beeld Joris Van Gennip

De inwoners van Istanboel kiezen zondag – opnieuw – hun nieuwe burgemeester. Een cruciale dag voor president Erdogan, die zijn geliefde stad niet wil verliezen. Maar dat zou zomaar kunnen gebeuren.

Mustafa (56) zit in de schaduw op een stoel voor het lege gebouw dat aan zijn zorg is toevertrouwd. Vroeger was hij vuilnisman, nu is hij bewaker. “Elke dag ben ik hier, van ’s ochtends acht tot ’s avonds acht.”

De straat hangt vol met vaantjes met daarop de stralende gloeilamp van de AKP, de partij van Erdogan, die in 2002 beloofde licht te brengen in de corrupte duisternis van de Turkse politiek en economie. Plotseling klinkt muziek, snel en opzwepend: ‘Her sey çok güzel olacak’: alles komt goed, de slogan van Ekrem Imamoglu, de oppositiekandidaat van de CHP, die het deze week opneemt tegen Binali Yildirim, Erdogans kandidaat.

Bewaker Mustafa kijkt alle politieke opwinding geamuseerd aan. Hij heeft het al zo vaak gezien. “Ik stem op Yildirim, want ik kies ook altijd voor Erdogan.” Toch knaagt ook bij hem de twijfel. Yildirim heeft geen charisma. “Ik denk dat de CHP gaat winnen.”

Jeugdvriend Yildirim

Groot was de schok voor Erdogan op zondag 31 maart, toen zijn kandidaat en jeugdvriend Yildirim naast de burgemeesterspost van Istanboel greep. Ook hier, in deelgemeente Esenyurt, stemde een meerderheid van 51,5 procent voor het eerst tégen de AKP. In heel Istanboel liep acht procent van de AKP-kiezers over naar de CHP.

Belangrijkste reden: de economische tegenwind. De inflatie, rond de 20 procent, holt de koopkracht van de Turken uit. De werkloosheid in de stad is opgelopen tot bijna vijftien procent, van de jongeren zit zelfs een kwart zonder werk. Bewaker Mustafa weet er alles van. Vijftien jaar geleden kwam hij vanuit het arme oosten naar Istanboel, zoals miljoenen laaggeschoolde arbeiders. Hij heeft tien kinderen, van wie vijf nog thuis wonen. Per maand verdient hij 530 euro. “En alles is duur. Daarom moet ik zulke lange dagen maken.”

Wie vanuit het oude centrum van Istanboel drie kwartier westwaarts rijdt, ziet hier, aan de rand van de metropool, een grijze muur van nieuwe hoogbouw. De meeste vrouwen dragen een hoofddoek. De namen van de spaarzame parken laten zien dat dit al zeventien jaar lang een bolwerk is van de conservatief-islamitische AKP van Erdogan. Het ene park is naar hem vernoemd, een tweede naar zijn leermeester Erbakan. Dit is AKP-land.

En toch won hier in maart dus de CHP. Veel trouwe AKP-stemmers bleven thuis, boos over de armoede, maar ook over de politieke processen tegen Koerdische leiders en activisten, en de corruptie. Stadsdeel Esenyurt, dat vanwege de vele hoogbouw de Amerikaans klinkende bijnaam Esengeles kreeg, is er een voorbeeld van: tijdens de ongecontroleerde bouwexplosie hier tierden corruptie en vriendjespolitiek welig. Projectontwikkelaars met connecties hebben hier goud verdiend.

Door de toenemende armoede ontstaat ook steeds meer drugsproblematiek. Junks zouden de parken onveilig maken. Jonge moeders voelen zich niet meer veilig tussen de vele torenflats die wegens de crisis niet worden afgebouwd. En dus gaat de strijd dit weekend om geld. De AKP van Erdogan tekende protest aan tegen de nederlaag van maart, wegens ‘grootschalige ongeregeldheden’. Na lang wikken en wegen besloot de Hoge Kiesraad de uitslag ongeldig te verklaren en nieuwe verkiezingen uit te schrijven.

Bonussen

Yildirim (63), Erdogans kandidaat, wil met bonussen jong en oud overtuigen nu wel op hem te stemmen. Hij belooft jongeren die trouwen 8000 lira (1250 euro), gratis openbaar vervoer voor leerkrachten en studenten maandelijks 10 gigabyte internet.

Of dat genoeg is om Istanboel voor de AKP te behouden, is twijfelachtig. De linkse CHP heeft een sterke troef met de dynamische Imamoglu, met zijn positieve uitstraling en zijn strategie van ‘radicale liefde’. Hij hakt niet in op Erdogan, maar negeert hem, omarmt zijn aanhangers en luistert naar hun zorgen.

Volgens de peilingen is zijn voorsprong op Yildirim opgelopen tot 9 procent. Een andere peiling houdt het op 2 procent. Erdogan beseft dat het de verkeerde kant op gaat met zijn kandidaat, en schiet nu als vanouds met grof geschut op de oppositie. Hij bestempelt Imamoglu inmiddels als lid van een terroristische organisatie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden