Plus Uitleg

Opmars alt-right in de spotlights na bloedbaden in de VS

Twee bloedbaden in de Verenigde Staten dit weekend, waarbij één dader gedreven lijkt door extreemrechts gedachtegoed, vestigen de aandacht op de opmars van de alt-rightbeweging.

Bij een wake in El Paso werden de slachtoffers herdacht. Beeld AFP

Waren dit gevallen van extreemrechts geweld? 

Van de aanslag zaterdag, toen in het aan Mexico grenzende El Paso zeker twintig mensen werden doodgeschoten, is het vrijwel zeker dat de dader door een extreemrechtse overtuiging werd gedreven. De zaak tegen deze Patrick Crusius (21) wordt onderzocht als haatmisdrijf en binnenlands terrorisme. Vlak voor de aanslag verscheen een aankondiging op website 8chan, die wordt gezien als kraamkamer voor alt-right­gedachtegoed. Al eerder kondigden daders van massaschietpartijen hun aanslagen daar aan. In het manifest dat Crusius onder zijn eigen naam postte, werd de aanval verantwoord als het ‘antwoord op de invasie van latino’s in Texas’.

Bij de schietpartij in Ohio was een van de slacht­offers de zus van de schutter. Het is on­bekend of de dader – die door de politie is gedood – dat wist. Hoewel zes van de negen dodelijke slachtoffers zwart waren, gaat de politie niet uit van een racistisch motief.

Hoe is de alt-rightbeweging georganiseerd?

Het is een verzamelnaam voor extreemrechts gedachtegoed, dat is geïnspireerd op fascisme en neonazisme. Er wordt aangenomen dat ­plegers van deze aanslagen individueel handelen en elkaar voornamelijk online ontmoeten en inspireren. Net als de dader van de aanslag op twee moskeeën in Nieuw-Zeeland eerder dit jaar, verwees de pleger van de aanslag in El Paso in zijn manifest naar de omvolkingstheorie. Volgens die complot­theorie zou de linkse elite bewust bezig zijn de witte beschaving te vervangen door niet-­Europese volkeren door middel van massa-­immigratie.

Weten we of de beweging groeit?

De extreemrechtse overtuigingen van alt right, die voorheen uitsluitend resoneerden in de krochten van het internet, sijpelen steeds meer door naar de politieke mainstream. Ook in Europa. Steve Bannon, voormalig strateeg van president Donald Trump, is een bekende stem van dit geluid en wil dit ook in Europa verspreiden. Hij vindt een luisterend oor bij onder anderen de extreemrechtse Italiaanse vicepremier Matteo Salvini. Ook bekend is dat de extreemrechtse Identitaire Beweging de omvolkingstheorie in het hart gesloten heeft en die veel­vuldig op Twitter deelt. Het Verwey-Jonker Instituut ­stelde eind vorig jaar dat ook de PVV en Forum voor Democratie zich bedienen van die theorie.

Wat zeggen de autoriteiten in de VS hierover?

De dreiging van extreemrechtse terroristen neemt volgens FBI-directeur Christopher Wray toe. Vorige week nog waarschuwde hij de Amerikaanse Senaat dat het afgelopen jaar in de Verenigde Staten de meeste arrestaties op verdenking van terrorisme witte nationalisten betroffen.

President Donald Trump wordt bekritiseerd. Waarom?

Boven op de schreeuw om strengere wapen­wetgeving die doorgaans volgt op dit soort massamoorden, wordt de president nu door Democraten persoonlijk verantwoordelijk gehouden voor de aanvallen. Volgens hen heeft Trump met zijn anti-immigratieretoriek het vijandige sentiment aangewakkerd dat tot de aanslag in El Paso heeft geleid. De president veroordeelde beide schietpartijen zondag en zei dat ‘haat niet thuishoort in Amerika’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden