PlusAchtergrond

Opeens is de race naar Mars weer in volle gang

.Beeld Laura van der Bijl

Het wordt druk op Mars. Donderdag stuurt de VS als derde een raket naar de planeet, na de lanceringen eerder deze maand door China en de Verenigde Arabische Emiraten. De ruimterace draait rond prestige en technologische vooruitgang.

In een periode van enkele weken vertrekken maar liefst drie missies naar Mars. De reden? Het gunstige tijdvenster in de omloop van beide planeten rond de zon. Mars staat relatief dicht bij de aarde, wat tijd en brandstof scheelt. Elke Marsmissie doet verschillende metingen. De Chinezen en de Amerikanen zijn van plan te landen op de planeet. De Verenigde Arabische Emiraten (VAE) doen dat niet.

De VAE-satelliet Al-Amal (De Hoop) moet de atmosfeer onderzoeken en in de geschiedenisboeken komen als de eerste interplanetaire missie van een Arabische natie. Voor de steenrijke Golfstaat is het eigen ruimteagentschap een investering in de toekomst: inkomsten uit nieuwe technologie als de oliebronnen opdrogen.

De Chinese missie Tianwen-1 (vrij vertaald: Vragen aan de Hemel) heeft eveneens kenmerken van een prestigeproject. President Xi wil de wereld tonen dat Chinese technologie niet onderdoet voor Amerikaanse en dat het land klaar is voor het heelal. Bao Weimin, een directeur van het Chinese Ruimteagentschap, zei onlangs: “We kunnen niet altijd in de wieg van de aarde blijven liggen.”

Vaag testprogramma

Knap aan de Chinese lancering is, volgens Amerikaanse experts, dat Tianwen-1 in één missie doet waar de VS diverse lanceringen en verschillende stappen voor hebben genomen. De Tianwen-1 gaat over zeven maanden in een baan rond Mars, zal daar vervolgens een rover (voertuig) laten landen en onmiddellijk uiteenlopende experimenten doen op het Marsoppervlak en daarboven. Het testprogramma blijft als altijd vrij vaag, omdat het Chinese ruimte­programma nauw verbonden is aan het Chinese leger.

Vanwege het prestige dat voor Xi op het spel staat, zullen waarschijnlijk alleen successen – met voor de zekerheid extra vertraging in de verspreiding van de beelden – worden gedeeld met de rest van de wereld. Er zijn risico’s. Diverse avonturen strandden al op of boven de planeet. Een Chinees-Russische missie om de planeet twee jaar te bestuderen, kwam in 2011 niet verder dan een baan om de aarde doordat de stuwraketten niet ontbrandden. Alleen de VS (vijf keer) en de toenmalige Sovjet-Unie is het gelukt zonder brokken te landen op Mars. De Russen deden dat in 1971, waarna hun sonde meteen stopte met communiceren.

Als het gaat om ervaring en succes kan dus niemand op tegen de Amerikanen. Nasa biedt nieuw door een helikopter, de naam Ingenuity (Vindingrijkheid), uit te laden op Mars. Daar vliegen is een technisch hoogstandje, omdat de atmosfeer en ook de zwaartekracht op Mars heel anders zijn dan op aarde. Een Amerikaanse expert vergeleek het met helikoptervluchten op een hoogte waar zelfs passagiersvliegtuigen nog niet kunnen komen. “Dit is qua prestatie gelijk aan wat de gebroeders Wright presteerden, maar dan op een andere planeet.”

Met de Ingenuity willen de Amerikanen hun programma voor vliegende sondes testen, om minder afhankelijk te zijn van de beperkte actieradius van rovers. Nasa heeft al plannen om een met plutonium aangedreven helikopter te sturen naar Titan, een maan van Saturnus.

Water

Voor de wens om menselijke bewoning van Mars mogelijk te maken is water cruciaal. Op eerdere missies is bevroren waterdamp gevonden. Er is verborgen vloeibaar water gedetecteerd dat ooit heeft gestroomd op de oppervlakte. Voor het nieuwe onderzoek gebruikt Nasa een zeswielige, 3 meter lange rover, genaamd Perseverance (Volharding). Dit rijdende laboratorium boort ook monsters uit Marsrotsen. Het verzamelde materiaal moet door een toekomstige missie, zo rond 2030, naar de aarde worden teruggebracht – nog nooit vertoond.

Afgezet tegen dat Amerikaanse spektakel lijkt de Chinese missie sober. “De Chinezen zijn zich ervan bewust dat veel mensen denken dat ze herhalen wat anderen al in het verleden hebben gepresteerd,” zegt hoogleraar Joan Johnson-Freese van United States Naval War College tegen The New York Times. Zij vergelijkt de Amerikaanse inspanningen met het bouwen van een Mercedes, terwijl het Chinese programma mikt op een Ford zonder toeters of bellen.

De eerste beelden van de diverse Marsmissies zijn te verwachten in februari 2021, een volgend prestigemoment.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden