PlusReportage

Op patrouille met Barcelona’s burgerwacht: ‘Dit is een zakkenroller!’

De metro in Barcelona zit zeker in de zomer vol met op elkaar gepakte toeristen.Beeld Getty Images

Burgers van Barcelona zijn de criminaliteit in de metro zo zat dat ze zelf de dieven aanpakken. De gemeente vindt het ‘gevaarlijke fenomeen’ maar niks.

‘Pfieeeeeeeeet!’ Het snerpende geluid van de scheidsrechtersfluitjes van Angy en Cecilia (beiden 25) schalt door de gangen van Barcelona’s ondergrondse. Een kalend type in de deuropening van een metrowagon schrikt op. “Dit is een zakkenroller, een zakkenroller, dames en heren!” schreeuwen de vrouwen, wijzend naar de man.

Geschrokken reizigers kijken verbouwereerd toe als de man even later tierend met zijn middelvinger in de lucht het hazenpad kiest. Angy en Cecilia begeleiden de vermeende dief tot aan de uitgang van metrohalte Passeig de Gràcia. Ze worden geflankeerd door veertigers Alex en de potige Javi, die klaarstaan om desnoods met pepperspray in te grijpen.

Het viertal maakt deel uit van een groeiende groep patrouillerende burgers die probeert Barcelona’s metro zakkenrollervrij te maken. Ze willen wel op de foto, maar niet met hun achternaam in de krant. Ze zijn bang om gestalkt te worden door de mensen die ze wegsturen, sommigen hebben in het verleden met geweld te maken gehad.

Bekende boeven

Zeker in de zomermaanden is het hier prijsschieten voor dieven, als de treinen vol zitten met op elkaar gepakte toeristen. De criminaliteit in Barcelona’s ondergrondse loopt volgens de burgerpatrouilles de spuigaten uit, terwijl de autoriteiten tekortschieten. Nergens in Spanje steeg de criminaliteit afgelopen jaar zo hard als in de Catalaanse hoofdstad, blijkt ook uit cijfers van de overheid. Het aantal gewelddadige be­rovingen steeg in de eerste helft van dit jaar met 35 procent.

In juni kwam een Zuid-Koreaanse hoogwaardigheidsbekleder in Barcelona om het leven bij een roofpoging. Deze week werd de stad op­geschrikt door een beroving in El Raval van een 87-jarige man in een rolstoel. Onveiligheid en drugshandel in deze centrumwijk noopten burgers al om naar voorbeeld van Latijns-Amerikaanse steden ‘narcotours’ te organiseren voor bezoekers om de problemen aan te kaarten.

Bronnen binnen de Catalaanse overheid zien de komst van jonge migranten naar Barcelona als een oorzaak voor de toegenomen geweld­dadige berovingen, laten zij de krant El País weten. Oprichter van de burgerpatrouilles Eliana Guerrero ziet ook andere oorzaken, zoals een wetswijziging waardoor recidivisten niet meer zo snel achter de tralies komen. Daarnaast zorgen volgens haar vooral Algerijnse en Marokkaanse kinderen die zonder ouders illegaal naar Spanje zijn geëmigreerd voor problemen. “Als ze worden aangehouden, heten ze opeens allemaal Mohamed en hebben ze geen papieren bij zich. Even later lopen ze weer vrij rond.”

Jarenlang patrouilleerde Guerrero in haar eentje in lijn 3, die vaak stampvol met toeristen door het stadshart rijdt. Inmiddels zijn er tussen de 40 en 60 burgerwachten die regelmatig de ondergrondse induiken. De meesten hebben zich de afgelopen maanden aangesloten en hebben zelf een migratieachtergrond.

Hoe wist kersvers patrouillelid Angy eigenlijk dat ze te maken had met een zakkenroller? Eerst zag ze een kledingstuk over zijn arm hangen dat vaak gebruikt wordt om heimelijk in tasjes van metroreizigers te graaien, legt zij uit. Bovendien herkende ze zijn gezicht van de foto’s van bekende boeven die op sociale netwerken circuleren. “Dit is de video van de dag,” zegt Alex, die het hele gebeuren heeft gefilmd.

Tronies van verdachten

De burgerpatrouilles doen niet alleen aan voorlichting en het uit de metro jagen van vermeende dieven. Foto’s en video van de uitzetacties en de tronies van de verdachten worden zonder pardon op sociale media geplaatst. Soms met een beeltenis van een rat of de tekst: ‘Nu ben je beroemd!’ De beelden verschijnen onder meer op de Facebookpagina van Roar Barcelona. Medeoprichtster Mery Peña was de berovingen in haar wijk spuugzat en besloot een platform te beginnen waar buurtgenoten criminaliteit konden melden. De pagina groeide als kool, en heeft nu meer dan 16.000 leden. Inmiddels verschijnen er dagelijks filmpjes en foto’s van Barcelona’s boeven. “Wij publiceren altijd pas als iemand gezien heeft dat ze iets gedaan hebben,” verzekert Peña, die geen probleem ziet in tonen van de beelden van de verdachten nog voordat zij door een rechter veroordeeld zijn.

De gemeente zit intussen met de burgerinitiatieven in de maag. Albert Batlle, namens de gemeente verantwoordelijk voor de veiligheid, liet deze week op de radio weten de burgerpatrouilles gevaarlijk te vinden. Hij kondigde aan het fenomeen te zullen bestrijden. Guerrero vindt dat de omgekeerde wereld. “Ze moeten de zakkenrollers bestrijden, niet de burgerpatrouilles.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden