PlusReportage

‘Oorlog om Marioepol wordt verschrikkelijk’: Oekraïense havenstad vreest het ergste

Als er oorlog uitbreekt tussen Rusland en Oekraïne, zou Marioepol wel eens het eerste doelwit kunnen zijn. De Oekraïense havenstad aan de Zee van Azov ligt uitermate strategisch.

Joost Bosman
Oekraïense soldaten bij een controlepost langs de grens met het door pro-Russische rebellen gecontroleerde deel van Donetsk, net buiten de Oekraïense havenstad Marioepol. Beeld AP
Oekraïense soldaten bij een controlepost langs de grens met het door pro-Russische rebellen gecontroleerde deel van Donetsk, net buiten de Oekraïense havenstad Marioepol.Beeld AP

In Marioepol weten ze heel goed wat oorlog is. Afgelopen maandag herdachten de inwoners dat er vijf jaar geleden een regen van Gradraketten neerdaalde op de oostelijke wijk Vostotsjny. Ruim dertig mensen lieten het leven, meer dan honderd mensen raakten gewond.

“Ik kan er nog altijd om huilen,” vertelt Valetina (62, liever geen achternaam). Ze is voorzitter van twee flatblokken, die keihard werden getroffen tijdens de raketaanval. “We weten van welke kant ze kwamen,” vervolgt ze samenzweerderig. Ze bedoelt: de kant van de rebellen, iets wat onderzoekscollectief Bellingcat ook al had vastgesteld.

Nu lopen de spanningen tussen Oekraïne en Rusland opnieuw op en denken westerse veiligheidsdiensten dat de in 2014 door velen verwachte invasie nu alsnog zal plaatsvinden. Valentina vindt dat onzin. Ze gelooft niet in een Russische troepenmacht van ruim honderdduizend man en materieel rond de grenzen van Oekraïne. “Allemaal leugens van onze eigen autoriteiten,” foetert de Oekraïense, die tussen neus en lippen door wel toegeeft haar informatie van de Russische televisie te hebben.

Doorgangsroute

Mocht het toch tot een grootschalig gewapend conflict komen, dan zal Rusland mogelijk Marioepol als een van de eerste doelwitten kiezen. De stad ligt aan de Zee van Azov, langs de zeevaartroute tussen de monding van de Don en de Krim. De Russen zullen er dus langs moeten.

Met de inname van Marioepol zou Rusland de Zee van Azov vrijwel in handen krijgen, want de zuidkant daarvan heeft het in feite met de Krimbrug al ‘afgegrendeld’. Een derde reden om de havenstad in te nemen is mogelijk de gigantische staalfabriek van Azov-staal. Dat bedrijf heeft klanten over de hele wereld.

“Een oorlog om Marioepol zal verschrikkelijk zijn,” erkent stadsraadslid Katerina Soechomlinova. Ze hoopt dat de natuur een handje helpt en dat de grond niet zodanig bevriest dat Russische tanks er goed overheen kunnen.

“Maar dan krijg je misschien luchtaanvallen. Dus zijn we mensen nu aan het leren hoe ze naar de voor hen bestemde schuilkelder moeten. Anders zitten er veel te veel mensen in een voorziening en krijg je problemen met de ventilatiesystemen,” verzucht de stadsbestuurder.

Soechomlinova vindt dat het Westen ten aanzien van Rusland rijkelijk laat wakker is geworden, maar ze is de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk dankbaar voor de recente wapenleveranties.

Vechten

“Daardoor kunnen we ons nu toch iets veiliger voelen. Besef wel dat onze jongens hier niet alleen voor Marioepol en Oekraïne vechten, maar voor heel Europa. Als Poetin hier binnenvalt en ons land verovert, gaat hij door naar Polen en de Baltische Staten,” zegt Soechomlinova met grote stelligheid.

Ook Maksim Borodin, hoofd van de ngo Burgerinitiatief, is niet gerust op een goede afloop. “Rusland wordt nu eenmaal geleid door een niet echt adequate figuur. Poetin is een man van stemmingen,” schampert Borodin, als zou het afhangen van een chagrijnige bui van de Russische president of er oorlog komt of niet.

Borodin erkent dat in Marioepol (van oudsher hoofdzakelijk Russischtalig) de kampen soms verdeeld zijn. “Ja, er wonen mensen die meer een pro-Russisch standpunt hebben,” zegt hij. “Ze zijn niet tevreden met de regering in Kiev en balen van de taalpolitiek die grotendeels Oekraïens verplicht stelt. Maar ze willen zeker niet dat hun stad wordt ingenomen door het Russische leger.’'

Op de markt in Vostotsjny verkoopt Aleksandr Doebrovskin (35) gerookte vis. “We moeten doorgaan met leven, werken,” zegt hij in antwoord op de vraag of hij zich zorgen maakt over de spanningen. Net als de meeste andere Oekraïeners denkt Doebrovskin niet dat het tot een volledige oorlog komt. “Maar ik heb wel kleine kinderen. Waar moeten we heen als het toch gebeurt?”

Ook Nazjina (32, wil achternaam niet geven) heeft vooral zorg om haar kinderen. “Ik wil dat we gewoon kunnen leven, plannen maken. Er zijn andere problemen, de economie moet worden opgebouwd. Rusland en Oekraïne zijn hier allebei schuldig aan, laten ze iets ondernemen om de vrede te herstellen.”

Eigen gedachten

“Ik sta er totaal neutraal in,” zegt Danil Merkoelov (16). “Er komt wat er komt, maar als je vraagt of het oorlog wordt, dan denk ik van niet,” zegt de tiener. Voor hem en zijn vrienden is het nauwelijks een ondedrwerp van gesprek. “Ik heb genoeg aan mijn eigen gedachten,” grinnikt Danil.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden