PlusExclusief

Ook voor Liz Cheney was een stem tegen Trump fataal, maar ze zal hem blijven kwellen

De Republikeinse politica Liz Cheney verloor dinsdag haar plek in het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden, maar blijft voormalig president Donald Trump dwarszitten. Wellicht doet ze in in 2024 zelfs een gooi naar het presidentschap.

Bas den Hond
Liz Cheney sprak Trumps claims dat het presidentschap hem bij de verkiezingen van 2020 ontstolen was keer op keer fel tegen; het kostte haar haar zetel in het Huis van Afgevaardigden. Beeld REUTERS
Liz Cheney sprak Trumps claims dat het presidentschap hem bij de verkiezingen van 2020 ontstolen was keer op keer fel tegen; het kostte haar haar zetel in het Huis van Afgevaardigden.Beeld REUTERS

“Deze voorverkiezing is voorbij, nu begint het echte werk.” Voor iemand die een verkiezingsnederlaag toegaf, oogde Liz Cheney dinsdagavond behoorlijk strijdbaar. Even leek het zelfs of het Republikeinse lid van het Huis van Afgevaardigden ter plekke een campagne voor het presidentschap zou starten.

Ze verwees naar Abraham Lincoln, die voor hij president was vergeefs probeerde in de Senaat te komen, maar wel in het Huis van Afgevaardigden zat. Cheney faalde met haar gooi naar een senaatszetel in 2014, en dinsdag werd ze door de kiezers van Wyoming als lid van het Huis van Afgevaardigden afgeserveerd. Omdat ze weigert haar partij te volgen in de aanbidding van Donald Trump.

Haar verlies was algemeen verwacht, en werd daarom door Amerikaanse media verslagen alsof het een Griekse tragedie was.

Cheney is de dochter van Dick Cheney, die jarenlang zelf de zetel van Wyoming in het Huis van Afgevaardigden bezette, voor hij de invloedrijke en oorlogszuchtige vice-president werd van George W. Bush.

Haar eigen stemgedrag in het Huis was onberispelijk conservatief.

Maar na de bestorming van het Capitool op 6 januari 2021, veroordeelde ze het geweld van Trump-aanhangers die door hemzelf waren opgehitst, en gaf ze de toenmalig president de schuld. In eerste instantie deden veel van haar fractiegenoten dat, maar toen die zagen dat de meeste Republikeinse kiezers op de hand van Trump bleven, draaiden de meesten bij.

Voor impeachment

Cheney niet. Ze stemde voor zijn impeachment. Ze sprak Trumps claims dat het presidentschap hem bij de verkiezingen in november 2020 ontstolen was keer op keer fel tegen. En ze nam zitting in de commissie die de gebeurtenissen rond die verkiezing onderzoekt, ondanks het besluit van fractieleider Kevin McCarthy die commissie te boycotten.

Het kostte Cheney een post in het fractiebestuur, en dinsdag haar parlementszetel, al bezet ze die nog tot 3 januari 2023.

Daarmee zijn er nu van de tien Republikeinen die voor Trumps impeachment stemden, acht uitgeschakeld. Bijna allemaal kregen ze bij de voorverkiezingen een kandidaat tegenover zich die de steun van de voormalige president had.

Vier van hen besloten om de voorverkiezing voor hun zetel niet af te wachten en kondigden hun vertrek uit de politiek aan. Nog eens vier verloren hun voorverkiezing. Bij een van hen, Peter Meijer in Michigan, scheelde het niet veel: hij verloor met 48,3 procent van de stemmen tegen 51,7 procent van Trumps voorkeur John Gibbs.

Paradoxaal genoeg kan hij dat niet alleen Trump verwijten, maar ook de Democratische partij, die reclamespots liet uitzenden waarin die band met Trump breed werd uitgemeten. Schijnbaar waren die advertenties bedoeld om Gibbs te bekritiseren in de ogen van Democratische kiezers, maar bij Republikeinse kiezers was dat eerder reclame voor hem, en dat was ook de bedoeling. Met een meer extreme Republikeinse kandidaat denken de Democraten een grotere kans te hebben om Meijers zetel voor hun partij binnen te halen.

Opportunisme

Omgekeerd zijn ook de Republikeinen niet vies van politiek opportunisme. Van de twee Republikeinse afgevaardigden die ondanks hun kritiek op Trump hun voorverkiezing overleefden werd er een, David Valadao uit Californië, door Trump met rust gelaten. In het district waarvan Valadao momenteel de zetel bezet, houden Republikeinen en Democraten elkaar ongeveer in evenwicht. Een relatief onbekende kandidaat, met extremere standpunten, zou de partij een zetel kunnen kosten.

Maar Valadao is de uitzondering die de regel bevestigt: de Republikeinen gaan de congresverkiezingen in als de partij die achter Donald Trump staat. Dat hun held nog geen drie maanden voor die verkiezingsdag in november in opspraak is geraakt over overheidsdocumenten die hij in strijd met de wet mee naar huis nam, is wel een complicatie. De Democraten, die in november tegen een forse nederlaag aan leken te kijken, herstellen zich in de peilingen weer een beetje.

En nog dichter bij die verkiezingen zal de 6 januari-commissie nieuwe hoorzittingen houden en met een eindrapport komen over Trumps pogingen de uitslag van de presidentsverkiezingen te veranderen.

Trap na

De ex-president gaf Cheney een trap na op zijn sociale netwerk TruthSocial: “Nu kan ze eindelijk verdwijnen in de diepten van de politieke vergetelheid.”

Maar dat lijkt Cheney niet van plan. Dinsdag noemde ze generaal Ulysses Grant als haar voorbeeld, die tijdens de Burgeroorlog het offensief zocht na een slag waarin hij 17.000 man had verloren. En woensdag zei ze een gooi naar het presidentschap te overwegen.

Vermoedelijk zal ze dat eerst binnen de Republikeinse partij proberen, maar mogelijk, als die de nominatie aan Donald Trump geeft, daarna als een onafhankelijke kandidaat. Ze zou in november 2024 de stemmen naar zich toe kunnen trekken van de Republikeinen – een op de drie – die Trump liever niet zien terugkeren in het Witte Huis, en daarmee de Democratische kandidaat de winst bezorgen.

En tot 3 januari volgend jaar is ze nog afgevaardigde en vice-voorzitter van de 6 januari-commissie. Trump is zijn kwelgeest nog lang niet kwijt.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden