PlusAchtergrond

Ook in hoger beroep lijkt Mladic zeker van levenslang

Ratko Mladic hoort dinsdag of hij definitief voor de rest van zijn leven de cel in moet. De aanklagers willen dat de rechters hem niet alleen veroordelen voor volkerenmoord in Srebrenica, maar ook in andere steden.

Ratko Mladic. Beeld REUTERS
Ratko Mladic.Beeld REUTERS

Ratko Mladic zal altijd bekendstaan als de hoogste militair die uitvoering gaf aan de genocide in het Bosnische stadje Srebrenica in 1995. Voor de wereld – en voor Nederland in het bijzonder. Nederlandse VN-soldaten konden de slachtpartij op circa achtduizend moslimmannen en -jongens immers niet voorkomen.

Het Joegoslaviëtribunaal legde de Bosnisch-Servische ex-generaal vier jaar geleden daarvoor levenslang op, net als voor andere oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid. Hij ging daartegen in beroep, net als de aanklagers. Mladic’ politieke baas, de Bosnisch-Servische president Radovan Karadzic, kreeg er in hoger beroep al levenslang voor. Vandaag, tien jaar nadat Mladic werd opgepakt in zijn schuilplaats in het noorden van Servië, krijgt ook hij zijn definitieve oordeel te horen.

Maar weinigen twijfelen eraan dat de rechters de eerdere veroordeling zullen handhaven. Nabestaanden hopen echter dat ze Mladic ook achter de tralies zetten wegens genocide in vijf andere plaatsen in Bosnië, in 1992. Aan het begin van de oorlog probeerden de strijdende partijen zoveel mogelijk land te veroveren. Daarbij was vaak sprake van etnische zuivering, waar iedereen die niet tot de eigen bevolkingsgroep behoorde werd verdreven – of erger.

In vijf plaatsen, waaronder Prijedor, Foca en Sanski Most, was sprake van het systematisch uitroeien van moslims en Bosnische Kroaten door de Bosnische Serviërs, volgens de aanklagers. Genocide dus, en Mladic zou ervan geweten hebben en onvoldoende gedaan hebben om die te stoppen.

Geen bewijs van de intentie

Maar de Nederlandse rechter Alphons Orie sprak Mladic daarvan in 2017 vrij. Hij merkte de moorden in die plaatsen weliswaar aan als oorlogsmisdaden, en stelde ook vast dat er een plan was om de moslimbevolking te vernietigen. Maar het ging om een relatief klein aantal van het totaal aantal moslims, en Orie vond geen bewijs van de intentie bij Mladic om volkenmoord te plegen.

De lokale bevolking in het dorp Bratunac, vlak bij Srebrenica, kijkt maandag naar een documentaire over Mladic. Beeld AP
De lokale bevolking in het dorp Bratunac, vlak bij Srebrenica, kijkt maandag naar een documentaire over Mladic.Beeld AP

De vraag is waarom de rechter in hoger beroep vandaag tot een ander oordeel zou komen. Aanklager Serge Brammertz denkt dat het bewijs sterk genoeg is. Maar andere juristen zijn daar niet zo zeker van. Zo is het voor een veroordeling onder meer problematisch dat de rechters Karadzic tot twee keer toe vrijspraken van genocide in de andere plaatsen dan Srebrenica.

Geïsoleerde gebeurtenis

Volgens critici hebben de aanklagers ook in de zaak tegen Mladic te weinig gedaan om het bewijs rond te krijgen. Alle aandacht zou uitgegaan zijn naar de misdaden in Srebrenica. “Wellicht wilden de rechters het verschil markeren tussen Srebrenica en de andere plaatsen om het internationale publiek de ernst van de misdaden in Srebrenica te laten inzien,” zei de Bosnische advocate Senka Nozica tegen nieuwswebsite Balkan Insight.

Volgens anderen komt het de internationale gemeenschap goed uit om de volkenmoord in Srebrenica als een geïsoleerde gebeurtenis te beschouwen. Als een situatie die uit de hand liep, in plaats van als een logische stap in een proces waarin bevolkingsgroepen elkaar probeerden uit te roeien. Op die manier kan de internationale gemeenschap moeilijker verweten worden te weinig gedaan te hebben om de misdaden te voorkomen.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden