Plus Achtergrond

Onvrede in Chili slaat om in oproer: ‘Er is iets geknakt bij de mensen’

Al dagen zijn er gewelddadigheden in de Chileense binnensteden tussen gemaskerde demonstranten en ordetroepen. Beeld AP

In Chili zijn antiregeringsprotesten in korte tijd ernstig uit de hand gelopen. Het aantal dodelijke slachtoffers van de rellen, plunderingen en de brandstichting stond dinsdagmorgen op twaalf.

“We zijn in oorlog met een heel sterke tegenstander.” De Chileense president Sebastián ­Piñera ging er zondag met gestrekt been in toen hij vanuit zijn paleis in Santiago de noodtoestand in heel Chili uitriep. Wie die tegenstander precies was, maakte hij niet duidelijk, maar het schoot de Chilenen collectief in het verkeerde keelgat.

In navolging van studenten die vorige week in de hoofdstad protesteerden tegen prijsverhogingen in het openbaar vervoer, gingen mensen in zeker acht steden de straat op. Tientallen metrostations gingen in rook op. De eerste drie dodelijke slachtoffers vielen zaterdag in het zuiden van Santiago. Een supermarkt werd in brand gestoken, met hen erin.

President Piñera had toen de aanleiding voor de protesten al teruggedraaid: de prijs van een metrokaartje die van 800 naar 830 peso’s zou gaan. Omgerekend nog geen verschil van vier eurocent. Piñera beloofde een werkgroep die met de demonstranten in overleg zou gaan. Dinsdag kwam hij bovendien nog eens terug op zijn harde woorden van het weekend. Het mag al niet meer baten. Zeker niet nadat de president het leger op demonstranten had afgestuurd – sinds de militaire dictatuur van Augusto Pinochet een extreem gevoelige stap in Chili.

Schathemelrijk

Chili gold stond sinds jaar en dag bekend als het stabielste land in Latijns Amerika. Er zijn behoorlijke socia­le programma’s voor de allerarmsten, maar het meeste geld zit bij een kleine toplaag van de Chileense samenleving.

Daartussenin zit een groep die in toenemende mate ontevreden is over het gebrek aan werk en de verdeling van welvaart in Chili. De armoede in het land neemt af, maar de inkomensongelijkheid al jaren toe. Piñera is voor de protestbeweging een archetypisch lid van de elite.

De 69-jarige president is dan ook schathemelrijk. In de jaren zeventig maakte de liberale zaken­man naam als investeerder in luchtvaart- en creditcardmaatschappijen. Zijn vermogen wordt op zo’n 2 miljard euro geschat.

Het gaat een inwoner van Santiago die met persbureau Reuters sprak dan ook al lang niet meer om de futiele prijsverhoging van een metro­kaartje. “Ik protesteer tegen de lage salarissen, tegen de privileges voor de politieke elite en tegen hun miljoenenbeloningen.” Een ander: “Er is iets geknakt bij de mensen. Deze regering is volkomen incapabel gebleken. Het protest zal alleen maar groeien.”

Mishandeling

Na vier dagen protest zijn niet alleen twaalf mensen om het leven gekomen, er raakten er ook zeker 240 gewond. Tientallen van hen hebben schotwonden. Volgens het nationale instituut voor mensenrechten INDH zitten in heel Chili ruim 1330 mensen vast, onder wie ook bijna 200 kinderen. Er is zorg over hun situatie.

Het INDH zegt in de krant La Cuarta signalen te hebben dat vrouwen in politiebureaus worden betast, terwijl zeker acht mannelijke gedetineerden een klacht hebben ingediend over mishandeling.

Piñera’s linkse voorganger, Michelle Bachelet – die nu nota bene mensenrechtencommissaris bij de Verenigde Naties is – heeft opgeroepen tot een onderzoek.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden