PlusExclusief

Ontbossing blijft gewoon doorgaan ondanks voornemens en beloften

Ondanks politieke voornemens en beloften neemt het wereldwijde tempo van ontbossing niet af, blijkt uit nieuwe cijfers. Ongeveer een derde van het verdwenen tropische bos was oerbos – een gebied bijna ter grootte van Nederland.

Seije Slager
Het Amazonegebied wordt platgebrand met de bedoeling om er landbouwgrond van te maken. Beeld Reuters
Het Amazonegebied wordt platgebrand met de bedoeling om er landbouwgrond van te maken.Beeld Reuters

In 2021 verdween in totaal 250.000 vierkante kilometer bos van de aarde. De cijfers, deze week gepubliceerd in een rapport van onderzoeksinstituut Global Forest Watch, laten zien dat er van de politieke beloftes om ontbossing tegen te gaan vooralsnog weinig terechtkomt. In 2030 moet de ontbossing wereldwijd een halt toegeroepen zijn, beloofden honderd wereldleiders in november nog op de klimaatconferentie van Glasgow.

Pieter Zuidema, hoogleraar tropische bosecologie in Wageningen, noemt de cijfers ‘verontrustend’: “Er is geen afname van de ontbossingscijfers, ondanks allerlei goedbedoelde afspraken die er zijn gemaakt. Over acht jaar is het al 2030, als het dan echt afgelopen moet zijn, dan zou je nu toch de eerste beweging moeten zien, maar dat zie je helemaal niet.”

Niet al het verdwenen bosoppervlak is overigens voor eeuwig verloren. Zo kende Rusland in 2021 bijzonder grote bosbranden in Siberië, maar te verwachten is dat de begroeiing zich daar herstelt. De 110.000 vierkante kilometer die in de tropen verdwenen baren Global Forest Watch de meeste zorgen: daar wordt bos vaak gekapt of platgebrand met de bedoeling om er landbouwgrond van te maken. Ongeveer een derde van het verdwenen tropische bos was oerbos – een gebied bijna ter grootte van Nederland.

Politieke wil

De cijfers laten zien dat beleid om bos te beschermen wel kan werken. Zo gaat het in Indonesië voor het vijfde jaar op rij de goede kant op met de cijfers en blijft het aantal verdwenen hectares dalen. Na grote bosbranden in 2015 introduceerde het land strengere wetgeving en investeerde bovendien in handhaving.

Een tegenovergesteld beeld laat Brazilië zien, waar sinds zes jaar de hoeveelheid verdwenen bos hoger ligt dan in de jaren ervoor. “Het gaat niet alleen om wetgeving, die is vaak wel in orde, maar ook om politieke wil om die wetten uit te voeren,” zegt Zuidema. De huidige president Bolsonaro is een voorbeeld van een politicus die het ontginnen van tropisch bos juist toejuicht. Ook zijn voorganger Temer toonde al weinig animo om werk te maken van het tegengaan van ontbossing.

Palmolieplantage is geen bos

De cijfers van Global Forest Watch gaan over verdwenen bos. Dat wordt gemeten aan de hand van satellietbeelden. Er komt natuurlijk ook bos bij – veel landen hebben beloofd om bos opnieuw aan te planten. De organisatie waarschuwt dat dat moeilijker te meten is: als bos verdwijnt, zie je dat heel duidelijk in de satellietbeelden terug, een langzaam teruggroeiend bos is moeilijker in data te vangen. Bovendien ziet een plantage voor palmolie er vanuit de lucht misschien ook uit als een bos, maar vanuit het oogpunt van biodiversiteit kun je dat toch geen bos noemen.

Hoewel de cijfers voor bosaanplant lastiger te interpreteren zijn durft Zuidema wel te stellen dat de snelheid waarmee bos verdwijnt zo’n twee keer hoger is dan waarmee bos terug is gekomen in de afgelopen decennia. Bovendien is een verdwenen oerbos niet zomaar te vervangen met nieuwe aanplant. Oerbossen zijn belangrijk als opslag voor koolstofdioxide en als reservoir voor biodiversiteit. “Wat betreft koolstof kun je nog zeggen: als je een nieuw bos zestig jaar laat groeien, dan bevat het weer dezelfde hoeveelheid CO2 als een volgroeid bos. Maar de soortensamenstelling en diversiteit, die herstellen zich allemaal veel trager.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden