PlusAchtergrond

Olieboycot Rusland tweesnijdend zwaard: ‘Maar Poetin moet gestopt worden’

De Europese Commissie wil dat de Europese Unie voor het einde van het jaar stopt met de import van Russische olie. Verwacht wordt dat de lidstaten zullen instemmen met de olieboycot als onderdeel van een nieuw sanctiepakket. Maar de EU zal die hard voelen in de portemonnee.

Tom Kieft
Voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen presenteerde het zesde sanctiepakket woensdagochtend tijdens een zitting van het Europees Parlement in Straatsburg. Beeld AP
Voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen presenteerde het zesde sanctiepakket woensdagochtend tijdens een zitting van het Europees Parlement in Straatsburg.Beeld AP

Binnen een half jaar zouden de EU-landen moeten stoppen met het importeren van ruwe olie uit Rusland. Uiterlijk eind dit jaar moet dit ook gaan gelden voor Russische geraffineerde olieproducten, zoals benzine en diesel. Woensdagochtend presenteerde voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen de plannen voor een olie-embargo in het Europees Parlement.

De maatregel is onderdeel van inmiddels alweer het zesde sanctiepakket tegen Rusland, en is bedoeld om de Russische oorlogsmachine een halt toe te roepen.

Geen reisjes naar de EU

Het pakket bevat ook plannen om nog twee belangrijke banken uit het Swiftsysteem te gooien en een uitbreiding van de lijst met sancties tegen Poetingetrouwen. Onder meer de militairen die oorlogsmisdaden in Boetsja en Marioepol hebben gepleegd en het hoofd van de Russisch-orthodoxe kerk komen op de lijst te staan. Reisjes naar de EU-landen kunnen zij daardoor vergeten en hun bezittingen in de EU worden bevroren.

De lidstaten moeten nog instemmen met het nieuwe sanctiepakket, dat begin deze week al uitlekte. Verwacht wordt dat de 27 regeringsleiders dat deze week zullen doen. Unaniem, want dat is een vereiste voor een akkoord.

Daar is het nodige diplomatieke masseerwerk voor nodig geweest. Vorige week ging Duitsland uiteindelijk overstag, maar Hongarije en Slowakije hebben aangegeven een boycot niet te steunen. Die landen zijn volledig van Rusland afhankelijk voor olie en kunnen, omdat ze geen zeehavens hebben, moeilijker alternatieven aanboren. Om deze lidstaten aan boord te houden mogen ze van Brussel tot eind 2023 Russische olie importeren.

63 miljard euro

De druk op de EU om te stoppen met de import van Russische olie – en Russisch gas, maar zover is het nog niet – werd de afgelopen weken steeds groter. Het VK en de VS besloten daar al toe, maar in de EU wilde men er de vingers niet aan branden. Dus bleven de euro’s naar Moskou rollen. Het Finse onderzoekscentrum voor Energie en Schone Lucht berekende dat Moskou sinds de Russische invasie van Oekraïne op 24 februari al ruim 63 miljard euro heeft verdiend met de uitvoer van gas en olie aan de EU.

De EU is Ruslands belangrijkste olieafnemer. De lidstaten kochten vorig jaar zo’n 60 procent van de totale Russische olie-export, zo’n 3,5 miljoen vaten per dag. “Het zal Rusland echt niet zomaar lukken die vaten te slijten aan China, India en Afrika,” aldus energiespecialist Jilles van den Beukel van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies (HCSS). “Dus dat gaat Rusland wel voelen."

De vraag is echter hoe direct de impact zal zijn op het oorlogsbudget van Poetin – en dus op het verloop van de oorlog in Oekraïne. Doordat Brussel kiest voor een half jaar respijt hebben EU-lidstaten volgens Von der Leyen de tijd alternatieve olie-exporteurs te zoeken, maar daardoor heeft ook Moskou meer tijd om andere afzetmarkten te vinden. “Met een directe boycot zou Rusland harder geraakt worden,” aldus Van den Beukel. “Maar Europa en de rest van de wereld ook.”

Prijsstijging

Het olie-embargo tegen de tweede olie-exporteur ter wereld geldt namelijk als een tweesnijdend zwaard. De boycot leidt nu, in uitgestelde vorm, al tot een wereldwijde prijsstijging van de olieprijzen. Als die sneller wordt ingevoerd zal de klap nog harder zijn. Ook de EU gaat dat voelen in de portemonnee, terwijl de inflatie en brandstofprijzen al torenhoog zijn.

Bovendien is het niet ondenkbaar dat Rusland terug zal slaan door de gaskraan naar Europa dicht te draaien. Dat deed het Kremlin vorige week al richting Polen en Bulgarije. Rusland zei woensdag zich te beramen op tegenacties voor het olie-embargo.

“Laten we eerlijk zijn: het zal niet makkelijk worden,” erkende Von der Leyen in Straatsburg. “Sommige lidstaten zijn sterk afhankelijk van Russische olie. Maar we moeten er gewoon aan werken. Poetin moet een hoge prijs betalen voor zijn barbaarse agressie.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden