PlusAnalyse

Oekraïense leger rukt gestaag op naar Cherson: Russen hebben hier veel te verliezen

Oekraïne en Rusland maken zich op voor de beslissende strijd om Cherson. Waarom is deze zuidelijke stad zo belangrijk voor beide partijen?

Mark van Assen
Een raket wordt afgevuurd in de buurt van Cherson, begin oktober. Beeld Getty Images
Een raket wordt afgevuurd in de buurt van Cherson, begin oktober.Beeld Getty Images

Nu zelfs de Russische opperbevelhebber Sergej Soerovikin heeft aangekondigd dat de situatie ‘ingewikkeld’ is, zijn alle ogen gericht op de havenstad Cherson en de gelijknamige regio. Het Oekraïense leger rukt gestaag op en maakt geen geheim van zijn doel: totale herovering van het gebied.

De Russen zitten in een lastig parket. De stad wordt doorsneden door de rivier Dnjepr, waardoor sprake is van een westelijke en een oostelijke oever. De Oekraïners komen vanuit het westen en bedreigen daardoor in eerste instantie de Russische troepen op de westelijke oever. Er zijn al een paar bruggen opgeblazen, waardoor het voor de Russen almaar moeilijker wordt om zich terug te trekken.

Nachtmerrie

Hierdoor wordt ook de bevoorrading bemoeilijkt. Mochten ze in de val komen te zitten, dan zou dat een nachtmerrie zijn voor Moskou (en een enorme boost voor de Oekraïense moraal).

Met het oog op de komende, waarschijnlijk zeer hevige gevechten hebben de Russen tienduizenden burgers gedwongen geëvacueerd. Oekraïne spreekt van een ‘deportatie’. De grote angst op dit moment is dat het Russische leger een grote dam in de Dnjepr gaat opblazen, een eindje stroomopwaarts.

Mocht die waterkrachtcentrale bezwijken, dan zal een groot deel van het omliggende land onder water lopen. Dit zal de opmars van de Oekraïense troepen zeker gaan bemoeilijken (nog los van de schade die het zal toebrengen).

Groot belang

Cherson was de eerste grote stad die in handen viel van de Russen, een week na het begin van de oorlog op 24 februari. Moskou was zeer in zijn nopjes met de snelle inname van het gebied. Het vermoeden bestaat dat lokale saboteurs de bezetters een handje hebben geholpen.

Om te beginnen is de grotere regio een zeer vruchtbaar landbouwgebied. In de rijke grond groeien met name sojabonen, zonnebloemen, tomaten en watermeloenen. In de stad zelf woonden voor de oorlog bijna 300.000 mensen. De scheepvaartindustrie speelt er een grote rol. Er is zowel een rivierhaven als een zeehaven: de Dnjepr mondt een eindje zuidelijker uit in de Zwarte Zee.

Het militaire belang van de stad is groot. Cherson is de poort naar de Krim, het schiereiland dat in al 2014 werd geannexeerd door de Russen. Van die kant kan het Russische leger dus veilig zijn troepen bevoorraden. Zeker in het begin van de oorlog bestond de angst dat de Russen via Cherson verder naar het westen zouden doorstoten, richting Odessa. Dat is echter (nog) niet gelukt.

Een Oekraïense herovering zou die Russische ambities een zware slag toebrengen. Sterker: de Oekraïners zouden omgekeerd zicht krijgen op de Krim en de Zwarte Zeevloot van de Russen. Het verlies van Cherson zou tevens de route naar het noordelijke Kryvy Rih voor de Russen afsluiten. Dat is niet alleen de geboorteplaats van president Volodimir Zelenski, maar ook een zeer belangrijk industrieel gebied waar voor de oorlog 10 procent van het Bruto Nationaal Product vandaan kwam.

Russisch geld en paspoorten

De regio Cherson is samen met de ‘volksrepublieken’ Donetsk en Loehansk en de regio Zaporizja eind september geannexeerd door Moskou. Dit gebeurde na zogenaamde referendums die behalve door het Kremlin zelf door niemand serieus werden genomen. De annexatie wordt gezien als illegaal en is dan ook door vrijwel geen enkel land erkend. Na de inname van Cherson, begin maart, hebben de Russen er alles aan gedaan om Oekraïense invloeden uit te wissen.

Zo werd de burgemeester van de stad verjaagd en vervangen door ex-KGB-agent Alexander Kobets. Sinds mei kan er alleen nog maar worden betaald met roebels, de nationale munt van Rusland. De Oekraïense hryvnia is hier helemaal verdwenen.

In juni moest iedereen Russische simkaarten gebruiken en opende ook de eerste Russische bank haar deuren. Verder volgen de kinderen op school het Russische curriculum en moesten alle Oekraïense paspoorten worden ingeruild voor Russische. Het zou voor de Oekraïners een enorme overwinning betekenen als al deze maatregelen kunnen worden teruggedraaid. De Russen zouden dan groot gezichtsverlies lijden.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden