PlusAchtergrond

Nog geen versoepelingen nachtcultuur: in rest Europa wordt wél gedanst

Terwijl bij ons het uitgaanspubliek om 22.00 uur naar huis gaat, gooit het ene na het andere Europese land het nachtleven open. De Nederlandse nachtcultuur pikt dat niet langer, maar minister Adriaansens (Economische Zaken) geeft aan dat er voor het weegmoment van 15 februari geen versoepelingen komen.

Sander van Mersbergen
Een eerder feest in Paradiso, Amsterdam Dance Event 2019. Beeld Lin Woldendorp
Een eerder feest in Paradiso, Amsterdam Dance Event 2019.Beeld Lin Woldendorp

Nee, dat er in haar discotheek geen besmettingen komen als die weer open gaat, kan Veronique Vesters niet garanderen. “Dat kan een school ook niet, dat kan niemand,” zegt de eigenaar van de Time Out in het Brabantse Gemert. “Wij zijn helemaal geen partij meer in het rondgaan van het virus, dat gebeurt inmiddels vanzelf wel. Jongeren ontmoeten elkaar overal.”

Ze heeft het bijgehouden: al 96 weken is haar zaak niet meer zonder zware beperkingen open geweest. “En we hebben nog steeds geen enkel perspectief. Ik maak me echt zorgen om ons voortbestaan. Onze doelgroep komt al twee jaar niet meer binnen. Blijft er straks nog wel een nachtcultuur over? Dat vraag ik me serieus af.”

De vorige versoepelronde, die van vorige week, ging aan de nachthoreca volledig voorbij. De maatregelen die het kabinet toen vaststelde, gelden in principe nog tot 8 maart. Wel is er op 15 februari een nieuw ‘weegmoment’. Mocht die weging niet leiden tot openstelling van het uitgaansleven, dan wordt Nederland op partygebied een guur eiland in dansend en hossend Europa. In steeds meer landen gaan de beperkingen eraf, en in sommige landen waren clubs en kroegen nooit dicht. Als enige land in West-Europa heeft Nederland een verplichte eindtijd van 22.00 uur. Alleen België komt daar, met een limiet tot middernacht, enigszins bij in de buurt.

Dat leidt tot steeds meer irritatie in de sector. Onder de noemer ‘De Nacht Staat Op’ kondigde de stichting Nachtbelang en het Overleg Amsterdamse clubs woensdag zelfs aan dat nachtclubs volgende week zaterdag op eigen houtje weer open gaan. ‘Er is één essentieel dagdeel dat compleet buitenspel wordt gezet,’ schrijft de organisatie in een verklaring. Nachtbelang wijst er op dat er steeds meer en grotere illegale feesten zijn. ‘Wij zijn dicht om iets te voorkomen dat vervolgens niet voorkomen wordt en onveiliger gebeurt dan wanneer het bij ons zou gebeuren.’

OMT: voorzichtig blijven

De eindtijd van 22.00 uur die nu in Nederland geldt voor horeca, is al later dan het advies van het OMT. Dat stelde voor om horeca na 20.00 uur te sluiten. Wetenschappelijk is er nog steeds veel onduidelijk over het effect van de omikronvariant op de bezetting van de ziekenhuizen, schreef de adviesraad twee weken terug. Die loopt begin maart mogelijk weer op tot een even hoge piek als in december, toen de zorg onder zware druk stond.

Verliefd worden

Jongeren worden door het Nederlandse beleid hard geraakt, denkt Vesters. “We nemen hun problemen helemaal niet serieus. Iedereen heeft er de mond vol van, maar ondertussen mogen ze ’s avonds nergens heen. Wij hebben ook een restaurant, met veel jonge werknemers. Je ziet gewoon dat ze het moeilijk hebben. Ze zijn al superblij als ze een avondje mogen werken. Maar ze moeten gewoon weer vriendjes en vriendinnetjes ontmoeten en verliefd kunnen worden.”

Volgens de Brabantse is het tijd dat Nederland zich aanpast aan de nieuwe realiteit. De boel moet gewoon weer open, net als vroeger. “Als er een levensbedreigende variant rondwaart die de zorg overbelast, snappen wij echt wel dat we niet zomaar open kunnen. Maar dat is nu met de omikronvariant gewoon niet meer zo.”

Geen versoepelingen

Minister Micky Adriaansens van Economische Zaken spreekt maandag met ondernemers uit de nachthoreca. Ze begrijpt hun frustratie over de regels, die al bijna twee jaar lang vooral nachtclubs en discotheken raken. Maar voor het weegmoment van 15 februari zitten er geen versoepelingen in voor de sector, zegt ze.

Ze benadrukt dat het kabinet op 15 februari opnieuw kijkt naar de coronaregels. “Tot die tijd gaan we de regels niet veranderen.” En er zal gewoon worden gehandhaafd: “Regels zijn regels.” Dat betekent dat ondernemers die tegen de maatregelen in hun deuren opengooien, een boete riskeren.

In het gesprek met de nachtclubhouders wil de minister vooral horen wat de plannen van de sector zijn om ‘verantwoord stappen te kunnen ondernemen’. Ze hoopt na februari ‘snel tot stappen te komen.’

Hoe gaat het in de rest van Europa? Bekijk het in de interactieve kaart hieronder, door met de pijltjes te bladeren. Lees je liever? De tekst vind je onder de kaart.

Engeland – Pandemie lijkt haast vergeten boze droom

De levensechte poppen van John Belushi en Dan Akroyd uit de filmThe Blues Brothers vormen onderdeel van het permanente decor van The Alma, een kroeg in Noord-Londen. De opengesperde haaienbek van Jaws hangt boven de tap. Een poster van Jack Nicholson in de thriller The Shining siert een wand naast de bar. Uit de speakers blèren discohits uit de jaren tachtig.

The Alma sluit naadloos aan bij het karakter van de wijk Islington. Links, alternatief, eigenwijs, multicultureel én buitenissig. Sluitingstijden zijn variabel, zeker in het weekeinde. Vóór twee uur ‘s nachts gaan de deuren zelden op slot. Mondkapjes blijven af. Afstand bewaren hoeft niet. Voor ‘goed volk’ is altijd plek. Wie angst voelt voor het coronavirus, krijgt op de dansvloer een rolberoerte. Bezwete mannen en vrouwen vallen nieuwkomers om de nek.

Deze hedonistische omgeving schetst de huidige situatie in Engeland goed. Uitsmijters vragen feestvierders niet om QR-codes of vaccinatiebewijzen. Sommige clubs en chique restaurants doen dit op eigen initiatief nog wel, maar de verplichting daartoe bestaat niet meer. Het uitgaansleven komt ongeremd op gang. In The Alma vertrouwt de barman op het gezonde verstand. Vrijwel iedereen is geboosterd. De meesten testen zichzelf voor ze op stap gaan. Niemand wil de bejaarde zanger van Ierse folkmuziek bewust in gevaar brengen. Maar optisch lijkt de pandemie een haast vergeten boze droom. – Geert Langendorff

Spanje – Madrid heel de winter open, Barcelona volgende week

Jaloers keken ondernemers en uitgaanspubliek in Barcelona de laatste weken naar Madrid. Daar bleven disco’s en clubs de hele winter open, ondanks de enorme omikrongolf. In Catalonië voerde de regionale overheid vlak voor kerst weer een nachtklok in. Van de ene op de andere dag ging het nachtleven op slot.

Maar nu schijnt ook in Barcelona een fel licht aan het einde van de tunnel: vrijdag 11 februari mogen de nachtclubs weer open. Zij waren trouwens als enige dicht bij de laatste restricties, de rest van de horeca kon met enkele beperkingen gewoon gasten blijven ontvangen. De heropening vindt plaats zonder beperkingen in sluitingstijden of bezoekersaantal. Bezoekers hoeven ook geen coronapas te laten zien.

De exploitanten protesteerden ook in Catalonië al weken tegen de nieuwe sluiting. Ze wezen op het nadelige effect daarvan, dat vorig jaar al duidelijk zichtbaar was: de jeugd kwam spontaan bijeen bij massale ‘botellones’, feesten op straat, in parken en op pleinen waarbij iedereen zijn eigen drank meebracht. Bijeenkomsten zonder covid-maatregelen en met de nodige overlast voor de omwonenden. – Edwin Winkels

Toeristen en locals dansen in juli op het strand van Barcelona, nadat het Catalaanse nachtleven weer werd gesloten. Beeld Nacho Doce/REUTERS
Toeristen en locals dansen in juli op het strand van Barcelona, nadat het Catalaanse nachtleven weer werd gesloten.Beeld Nacho Doce/REUTERS

Frankrijk – ‘Staand’ uitgaan mag over twee weken weer

In Parijs, Marseille en Bordeaux zitten terrassen en cafés als vanouds elke dag vol. Er mag gegeten en gedronken worden. Al sinds vorig jaar zomer is de Franse horeca weer volledig open. Je hebt wel je ‘toegangsbewijs’ nodig: de vaccinatiepas waarop staat dat je volledig gevaccineerd bent en ook op tijd je booster hebt gehad. Dat geldt ook voor toeristen.

De regering concentreert zich bijna volledig op vaccineren. Beperkende maatregelen zijn er daarom steeds minder. Deze maand volgt in Frankrijk een laatste serie versoepelingen. Sinds woensdag mogen theaters en concertzalen weer onbeperkt publiek ontvangen. En vanaf 15 februari mogen de discotheken weer open. Die waren sinds december gesloten.

Vóór je de dansvloer op gaat, moet je nu wel je vaccinatiepas laten zien. Met een negatieve testuitslag kom je niet binnen. Concerten met staand publiek zijn straks in heel Frankrijk ook voor het eerst weer toegestaan. En in cafés mag vanaf de 15e weer staand gedronken worden. – Frank Renout

Een caféterras in Parijs in oktober 2020, vlak voor een algehele sluiting van het nachtleven. Beeld Ludociv Marin/AFP
Een caféterras in Parijs in oktober 2020, vlak voor een algehele sluiting van het nachtleven.Beeld Ludociv Marin/AFP

Portugal – Testen voor de deur, dansen tot diep in de nacht

In Lissabon is het nachtleven sinds half januari weer als vanouds. Wie nog geen booster heeft, moet wel negatief testen. Daarna is het vrijuit dansen en sjansen alsof corona niet meer bestaat, zonder een door de overheid opgelegde eindtijd. Het is niet moeilijk om aan een sneltest te komen. Op tientallen plekken in de stad staan pop-up-apotheken. Er is zelfs een grote nachtclub met een eigen teststraatje, dat van 23.00 uur tot 3.00 uur open is. Mensen mogen ook voor de deur een zelftest uitvoeren.

De georganiseerde aanpak past in het beeld van Portugal tijdens deze coronacrisis. Het land gebruikt eendrachtig de middelen die er zijn om het virus eronder te houden. Ook mondkapjes worden trouw gedragen, soms zelfs op plekken waar het niet hoeft. De Portugezen kijken optimistisch naar de toekomst. De pandemie is over twee weken voorbij, is de voorspelling. Vanaf dan zal corona meer als een griep zijn. – Marlies van Leeuwen

Duitsland – Dansen in partymekka Berlijn ‘ten strengste verboden’

Zoiets als een verplichte sluitingstijd, dat kennen ze in Berlijn niet. In de Duitse hoofdstad, volgens sommigen dé nachthoofdstad van Europa, zijn de nachtclubs ook deze winter open gebleven. Toch is het geen business as usual in feestgebieden als Friedrichshain en Neukölln. Dansen is sinds december namelijk ten strengste verboden. Die maatregel is kort geleden verlengd.

Ook geldt een streng toegangsbeleid. Voor clubs bestaat een 2G-plus beleid. Je moet gevaccineerd of hersteld zijn om binnen te komen, én een negatieve test kunnen overhandigen. Er zijn wel uitzonderingen op die testverplichting, voor mensen die geboosterd zijn bijvoorbeeld. Er geldt ook een streng mondkapjesbeleid.

België – ‘Dynamische’ horecagelegenheden zijn dicht

In België wordt hard onderscheid gemaakt tussen dynamische en niet-dynamische horecagelegenheden. De laatste categorie, waar mensen voornamelijk zitten, mogen tot middernacht open zijn. Nachtclubs en dansfeesten blijven voorlopig verboden.

Dat levert bij de zuiderburen vergelijkbare weerstand op als bij ons. Poppodia en nachtclubs hebben de overheid in een open brief dringend verzocht om ze vanaf maandag de deuren te laten openen voor ‘staand’ publiek. De sector vindt dat mensen popmuziek en het nachtleven niet zittend kunnen beleven. “Het is een totaalervaring die mensen raakt tot in hun kleine teen. Het geeft een energieboost die bijdraagt tot de mentale weerstand van zowel de artiest, het publiek als de medewerkers. En dat lijkt ons precies wat de gemeenschap in deze tijden broodnodig heeft.”

Italië – Vanaf volgende week weer los

Rome begint langzaam weer te bruisen. In de restaurants kun je tot laat eten en ook de kroegen zijn open. Er zijn geen restricties op openingstijden, maar er gelden wel strenge regels. Een mondkapje is verplicht, die mag alleen af als je aan je tafeltje zit of aan de bar staat. Ook is horeca alleen toegankelijk met een zogeheten Super Green Pass: alleen als je gevaccineerd of genezen bent mag je een bord pasta eten of een biertje drinken. Dat geldt ook voor de terrassen.

Over het heropenen van discotheken, concertzalen en nachtclubs werd lang gesteggeld, die zijn al twee jaar zo goed als gesloten. Eigenaren klagen dat ze het niet langer volhouden. Het decreet dat de dansgelegenheden dichthield verviel op 31 januari, sommige ondernemers wilden daarom weer open.

Maar de Italiaanse overheid blijft voorlopig de voorzichtige lijn aanhouden – het Italiaanse OMT wilde zelfs heel februari disco’s en concertzalen gesloten houden. Het compromis is nu dat er vanaf 11 februari weer gedanst mag worden. Valentijnsdag kun je dus in een Romeinse disco vieren. Als je tenminste met je QR kunt tonen dat je gevaccineerd of hersteld bent, want dat is overal verplicht. – Angelo van Schaik

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden