Nog een protest in Hongkong tegen uitleveringswet. Waarom?

Demonstranten tijdens het protest in Hongkong. Beeld EPA

Ondanks het protest van honderdduizenden inwoners van Hongkong wil de Chinese regering een omstreden uitleveringswet toch aanpassen en doorzetten. Woensdag staan nieuwe massademonstraties gepland.

Wat staat er in de nieuwe wet?

Formele aanleiding voor de wetswijziging is de ophef over de onmogelijkheid een moordenaar uit Hongkong te veroordelen omdat die in Taiwan verblijft, er is geen uitleveringsverdrag met dat land. Volgens het voorstel zou het mogelijk worden dat Hongkong criminelen uitlevert aan landen waarmee geen uitleveringsverdrag werd gesloten. Daardoor zouden inwoners van Hongkong in de toekomst ook door de Chinese overheid kunnen worden veroordeeld. Wie wel en wie niet kan worden uitgeleverd moet van geval tot geval worden besloten.

Maar Hongkong is toch al, in 1997, door Groot-Brittannië overgedragen aan China? Wat is dan het probleem?

Hongkong was tussen 1898 en 1998 een Britse Kroonkolonie met alle Britse wetgeving en rechtspraak die daarbij hoorde. Toen de havenstad, die uitgroeide tot een internationaal economisch en financieel zwaargewicht, werd teruggeven aan China zaten daar allerlei voorwaarden aan vast. Dit om internationale investeerders niet af te schrikken en de angst van de − met westers bestuur en rechtspraak opgegroeide − inwoners van Hongkong wat te dempen. Door de zogeheten ‘one country, two systems’-opzet geniet Hongkong tot 2047 een autonomie met vrijheden die elders in China onmogelijk zijn. Dat blijft soms lastig voor China.

Wat vinden de Chinezen dan lastig?

Bijvoorbeeld dat de communistische partij er niet almachtig is, rechtspraak onafhankelijk is en dat in Hongkong − vanuit Peking bekeken − een veel grotere vrijheid van meningsuiting wordt getolereerd. Het Tiananmenprotest van dertig jaar geleden werd in Hongkong bijvoorbeeld wel herdacht met een wake, terwijl er in China over moet worden gezwegen. Hongkong functioneert nog steeds volgens veel Britse regels op het gebied van handel en justitie. De Chinese president Xi heeft eerder irritatie daarover duidelijk gemaakt. Uiteindelijk zal Hongkong in de pas moeten lopen.

Maar dit gaat om het uitleveren van moordenaars, daar is toch niets mis mee?

De vrees bij veel inwoners van Hongkong is dat – als de wet er eenmaal door is − China de grenzen van de uitleveringstermen gaat opzoeken en door druk te zetten op de regering in Hongkong ook mensenrechtenverdedigers en andere critici wil aanpakken. Diverse internationale organisaties waarschuwen hiervoor.

Carrie Lam, de leider van Hongkong, zegt dat het allemaal wel meevalt en belooft dat er garanties komen in het wetsvoorstel.

Lam zegt dat ze haar best doet maar volgens veel mensen in Hongkong staat ze op te goede voet met president Xi. Het grote protest van zondag heeft Lam een politieke crisis bezorgd. Toch laat ze weten door te gaan met de plannen. “We negeren hiermee niet de wens van het volk.” zegt de leider. “We hebben goed en aandachtig geluisterd naar wat ze hebben gezegd.”

En nu?

Woensdag worden allerlei amendementen over de uitleveringswet behandeld in het parlement. Tegelijk staat er weer een grote demonstratie gepland. Dit weekend kwamen meer dan een miljoen mensen bijeen op straat, 250.000 volgens de politie. Volgens Chinese staatsmedia worden de protesten in Hongkong gestuurd door ‘buitenlandse krachten’ die China zouden willen raken met chaos in Hongkong. Welke buitenlandse krachten dat zijn wordt niet verduidelijkt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden