Nobelprijswinnaar Peter Higgs (94), bedenker van ‘goddeeltje’, overleden

Omdat het deeltje zo belangrijk is, voor alles in het universum, wordt het ook wel het ‘goddeeltje’ genoemd. Het duurde tot 2012 voor het werd gevonden en Higgs dus gelijk bleek te hebben. Hij kreeg er een jaar later de Nobelprijs voor de Natuurkunde voor.

De universiteit van Edinburgh, waaraan Higgs verbonden was, heeft zijn overlijden dinsdag bekendgemaakt. Hij stierf maandag in zijn huis, na een kort ziekbed.

Het higgsboson zorgt ervoor dat alle andere deeltjes massa hebben. Massa beïnvloedt hoe deeltjes zich gedragen. Higgsbosons bepalen dus uiteindelijk wat wij om ons heen zien, van de kleinste levende wezens tot de grootste sterrenstelsels.

Onzichtbare voetbal

Collegawetenschappers toonden keer op keer aan dat Higgs gelijk had en dat het boson ergens moest zijn. Ze vergeleken het met een onzichtbare voetbal: de manier waarop voetballers over een veld lopen, maakt duidelijk dat er ergens een bal moet zijn, maar niemand zag de bal zelf.

Het duurde een halve eeuw om het deeltje te vinden, dankzij de enorme deeltjesversneller LHC op de grens van Zwitserland en Frankrijk. Daar laten wetenschappers bouwstenen van atomen met enorme kracht op elkaar botsen. Ze vallen dan uiteen in kleinere bouwsteentjes, zoals het higgsboson.

Higgs was er in 2012 bij toen de ontdekking van het deeltje bekend werd gemaakt. Hij pinkte een traan weg en zei: “Het is fijn om een keer gelijk te hebben.”

Bescheiden

Niet pretentieus maar bescheiden, zo omschrijft natuurkundige Ivo van Vulpen Higgs. “Terwijl hij een ongelofelijk belangrijk idee had, dat nog bleek te kloppen ook. En er is in al die jaren ook nooit een beter idee gevonden,” zegt Van Vulpen op de site van het Nationaal Instituut voor subatomaire fysica (Nikhef).

De directeur van het Nikhef, Stan Bentvelsen, noemt Higgs ‘een bescheiden maar heel beeldbepalende theoreticus die we zullen missen’.