Nieuws

Nobelprijs voor Vrede gaat naar voorvechters van het vrije woord

De Nobelprijs voor de Vrede gaat naar Maria Ressa en Dmitri Moeratov. Het Nobelcomité ziet hen als symbolen voor alle journalisten die strijden voor persvrijheid.

De Filipijnse journalist Maria Ressa. Beeld EPA
De Filipijnse journalist Maria Ressa.Beeld EPA

“Mevrouw Ressa en de heer Moeratov krijgen de Vredesprijs voor hun moedige strijd voor de vrijheid van meningsuiting in de Filipijnen en Rusland,” lichtte de voorzitter Nobelcomitévoorzitter Berit Reiss-Andersen de keuze voor van de winnaars vrijdagochtend toe. De Filipijnse Maria Ressa en de Rus Dmitri Moeratov krijgen 10 miljoen Zweedse kronen (ongeveer 1 miljoen euro). Geld dat afkomstig is van de erfenis van de in 1895 overleden Zweedse uitvinder en naamgever van de prijs, Alfred Nobel.

De keuze voor de twee journalisten staat voor meer dan hen alleen, legde Reiss-Andersen uit. Ressa en Moeratov vertegenwoordigen voor het Nobelcomité journalisten over de hele ­wereld die opkomen voor persvrijheid ‘in een wereld waar dat steeds moeilijker wordt’.

Meest prestigieus

De twee werden tevoren niet gezien als belangrijke kanshebbers op de prijs. Net als voorgaande jaren stond de naam van klimaat­activist Greta Thunberg weer op veel lijstjes van kanshebbers. Ook de gevangen Poetincriticus Aleksej Navalny en de Belarussische oppositieleider in ballingschap Svetlana Tichanovskaja werden als favorieten gezien van wat wordt gezien als de meest prestigieuze politieke prijs ter wereld.

De Nobelprijswinnaars komen vaker uit onverwachte hoek. Vorig jaar ging de prijs naar Wereldvoedselprogramma (WFP) van de Verenigde Naties, voor de verdiensten van het programma in de aanpak van ‘langdurige hongersnood’ in ontwikkelingslanden. Niet naar bijvoorbeeld de Wereldgezondheidsorganisatie, sinds vorig jaar internationaal groot onder de aandacht wegens haar rol als wereldwijde coördinator in de strijd tegen het coronavirus.

Politiek karakter

De keuze voor een niet te actueel en prominent figuur lijkt een bewuste te zijn. Het politieke karak­ter van de prijs heeft de jury vaak voor gecompliceerde kwesties gesteld – en al meer dan eens hebben benoemingen achteraf tot ongemak geleid.

Neem het eerbetoon aan de Ethiopische premier Abiy Ahmed in 2019. De toen pas net een jaar ervoor benoemde premier kreeg de prijs voor het beëindigen van de oorlog met buurland Ethiopië, maar inmiddels kan hij moeilijk nog een vredesstichter genoemd worden. Ahmed is in oorlog met de noordelijke provincie Tigray en wordt zelfs van genocide beschuldigd door mensenrechtenorganisaties.

Ook de toekenning aan Barack Obama in 2009 was omstreden. Zelfs de Amerikaanse president, toen pas een jaar in het Witte Huis, zou bij het horen van het nieuws ‘waarvoor dan?’ hebben geroepen. Nobelprijssecretaris Geir Lundestad schreef in zijn memoires dat het comité de hoop koesterde dat de prijs de Democraat zou motiveren tot goede daden. In plaats daarvan werd de beslissing in de VS op kritiek onthaald. Velen zeiden dat hij – in elk geval toen – geen impact had gehad die de prijs waardig was.

Vorige winnaars

2020 Wereldvoedselprogramma

2019 Abiy Ahmed (Ethiopië)

2018 Denis Mukwege en Nadia Murad (Congo en Irak)

2017 Ican (afschaffing kernwapens)

2016 Juan Manuel Santos (Colombia)

2015 Kwartet voor Nationale Dialoog in Tunesië

2014 Kailash Satyarthi en Malala Yousafzai (India en Pakistan)

2013 OPCW (Organisatie voor het ­Verbod op Chemische ­Wapens)

2012 Europese Unie

2011 Ellen Johnson Sirleaf, Leymah Gbowee en Tawakkul Karman (Afrika)

De Russische journalist Dmitri Moeratov. Beeld AP
De Russische journalist Dmitri Moeratov.Beeld AP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden