PlusNieuws

Nieuwe virusvariant opgedoken: zijn de vaccins ertegen bestand?

Er is wereldwijde bezorgdheid over een nieuwe virusvariant die is opgedoken in Zuid-Afrika. Nederland heeft het vliegverkeer van en naar dat gebied stilgelegd en de beurzen zijn internationaal gekelderd. De WHO komt vrijdag bijeen om meer duidelijkheid te krijgen over de besmettelijkheid van de nieuwe variant en de werking van vaccins ertegen.

Jop van Kempen
null Beeld AP
Beeld AP

Het gaat om een mutatie in de genetische code van het virus met de ingewikkelde naam B.1.1.529. Het Zuid-Afrikaanse nationaal instituut voor besmettelijke ziektes (NICD) bevestigde donderdag dat 22 besmettingsgevallen met deze variant zijn vastgesteld in verschillende laboratoria, die gespecialiseerd zijn in onderzoek naar de genetische code van virussen.

Volgens hoogleraar bio-informatica Tulio de Oliveira verschilt de nu ontdekte variant ongebruikelijk veel van eerdere versies. Het spike-eiwit, waarmee het virus de menselijke cel binnenkomt om zich vervolgens te vermenigvuldigen, wijkt op 32 plekken af. “Het gaat om een mutatie die serieus zorgen baart,” reageerde de Zuid-Afrikaanse gezondheidsminister Joe Phaahla.

Grote vragen zijn nog onbeantwoord. Verspreidt de nieuwe variant zich sneller dan de deltavariant? Leidt hij tot ernstigere ziekte? En beschermen de huidige vaccins ertegen? Alle vaccins die in de westerse wereld worden gebruikt, richten zich juist op het spike-eiwit.

Ook in Israël en Hongkong

Dat het coronavirus muteert, is niets nieuws. Het ‘oorspronkelijke’ virus uit Wuhan is eerst verdrongen door de alphavariant en vervolgens door de deltavariant. Dat resulteerde vooral in een hogere besmettelijkheid. De deltavariant – nu dominant in Nederland – is vier tot zes keer besmettelijker dan het virus uit Wuhan.

Virusvarianten komen aan het licht doordat onderzoekers voortdurend de genetische code van het virus in kaart brengen. Dat gebeurt in het ene land meer dan in het andere. Zo heeft Zuid-Afrika meer geavanceerde laboratoria in vergelijking met omringende landen als Namibië, Zimbabwe en Botswana, waar de nieuwe variant ook al opdook.

In Botswana zijn volgens Kereng Masupu, coördinator van de Covid-19-bestrijdingsdienst, personen besmet geraakt die waren ingeënt tegen corona. Ook in Israël en Hongkong is de variant al vastgesteld.

Waarschijnlijk al langer

Aangezien de kans groter is dat de variant wordt opgepikt in een land met een geavanceerde medische infrastructuur betwijfelt viroloog Marion Koopmans (Erasmus MC) of het stilleggen van het vliegverkeer van en naar zuidelijk Afrika de introductie van de nieuwe virusvariant in Europa kan tegenhouden. “Ik snap het wel als reactie, we schrikken natuurlijk allemaal,” aldus Koopmans, die ook lid is van het Outbreak Management Team. “Maar de ervaring leert dat dit misschien niet zoveel effect heeft, omdat dit virus waarschijnlijk al langer circuleert.” Het is volgens haar ‘ook zeker denkbaar’ dat de variant elders is ontstaan. “En dan is het dweilen met de kraan open.”

Ook Koopmans vindt de nieuwe variant erg zorgelijk, omdat die zich nog sneller lijkt te verspreiden dan de deltavariant. Koopmans maakt deel uit van een delegatie van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) die zich vandaag buigt over de nieuwe variant. Net als bij eerdere varianten zal B.1.1.529 een nieuwe naam krijgen, aan de hand van letters uit het Griekse alfabet. Dat moet stigmatisering voorkomen van het land waar de variant voor het eerst is vastgesteld.

Beleggers op de Amsterdamse beurs schrokken vanochtend van de nieuwe coronavariant. De AEX-index verloor kort na opening ruim 3 procent. Vooral Europese bedrijven in de luchtvaartsector en reisbranche kregen forse klappen door de vrees voor nieuwe reisbeperkingen. Air France-KLM raakte dik 9 procent kwijt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden