PlusAchtergrond

Nieuwe brug ‘verenigt Kroatië’: ‘Oplossing van driehonderd jaar oud probleem’

Het is feest in Kroatië. Dankzij een nieuwe brug hoeven mensen vanuit het noorden niet meer via Bosnië naar het zuiden. Het is vreemd genoeg ook een beetje een Chinees feestje.

Mark van Assen
Kroaten zijn blij met de nieuwe brug. Beeld AP
Kroaten zijn blij met de nieuwe brug.Beeld AP

Het vuurwerk boven de Adriatische Zee was meer dan spectaculair en dat kan ook niet anders. De nieuwe brug van 2,4 kilometer die vorige week werd geopend, is niet zomaar een brug. Dit is de Peljesac-brug, ‘de oplossing van een driehonderd jaar oud probleem’ en ‘de brug die Kroatië verenigt’, zoals premier Andrej Plenkovic het trots zei.

Wie weleens vanuit het noorden van Kroatië langs de kust naar Dubrovnik is gereden, weet precies om welk probleem het gaat. Een dikke 60 kilometer van die historische stad doemt ineens een grenspost op: u verlaat Kroatië, welkom in Bosnië en Herzegovina. 9 kilometer verderop staat er weer eentje: u verlaat Bosnië en Herzegovina, welkom in Kroatië. Deze corridor van Neum, zoals het hier heet, is het enige stukje land dat Bosnië met de zee verbindt. Neum, met zijn ruim vijfduizend inwoners, is daarmee ook het enige kuststadje van Bosnië.

Deze ingewikkelde constructie is vastgelegd in het Verdrag van Karlowitz uit 1699, een overeenkomst tussen de Ottomanen en belangrijke Europese mogendheden uit die tijd. Eerstgenoemden wilden graag dat hun Bosnië een verbinding kreeg met de zee. Dat werd de corridor van Neum, die uiteindelijk zelfs twee wereldoorlogen en de Joegoslavische burgeroorlog overleefde. Tot grote frustratie van de Kroaten.

Een list

Al meteen na het eind van de burgeroorlog, halverwege de jaren negentig, zon Zagreb op een list. Waarom geen brug die Neum links laat liggen? Over de Adriatische Zee, van Komarna op het vasteland naar Brijesta op het schiereiland Peljesac? Vandaar loopt een weg bijna rechtstreeks, en over Kroatisch grondgebied, naar Dubrovnik.

Het had wat voeten in de aarde, maar nu ligt ze er. De opdracht werd binnengesleept door de Chinese Road and Bridge Corporation (CRBC), een Chinees staatsbedrijf. Ruim 85 procent van de kosten, zo’n 375 miljoen euro, werd betaald uit cohesiefondsen van de Europese Unie. Die zijn speciaal bedoeld voor de armere lidstaten.

Brussel keurde het goed, omdat de brug ‘het leven van de Kroaten aanzienlijk zal verbeteren’. De CRBC kwam met het laagste bod en de snelste bouwtijd, en was uiteindelijk nog een half jaar eerder klaar ook.

De nieuwe trots van Kroatië, de Peljesac-brug, is officieel geopend.  Beeld AFP
De nieuwe trots van Kroatië, de Peljesac-brug, is officieel geopend.Beeld AFP

Door het dolle heen

Nu de brug officieel geopend is, zijn de Kroaten door het dolle heen. Zozeer zelfs dat de baas van het verkeersdepartement in de krant Vecernji List waarschuwde dat mensen niet over de brug moeten rennen om foto’s te maken: “Dat is extreem gevaarlijk.” Anderen blijven heen en weer rijden tussen Komarna en Brijesta, omdat ze er geen genoeg van kunnen krijgen.

De vreugde geldt echter niet voor iedereen. Om te beginnen Neum, dat enorm veel toeristenverkeer aan zich voorbij ziet gaan. Het stadje wist jarenlang te profiteren van zijn lage prijzen, zeker vergeleken met het peperdure toeristenoord Dubrovnik. En er zijn critici die niet begrijpen waarom een Chinees staatsbedrijf met Europees geld een Europese brug bouwt. Bedrijven die meedongen naar de opdracht stapten (tevergeefs) naar de rechter, omdat ze het oneerlijke concurrentie vonden.

Anderen zien een zoveelste voorbeeld van de toenemende Chinese invloed in Europa. De Peljesac-brug is het eerste grote infrastructuurproject van de Chinezen in de EU, maar zeer waarschijnlijk niet het laatste. Ze vlassen al op de bouw van een nieuwe brug in Kroatië, ditmaal tussen het eiland Pasman en het vasteland. De Kroaten gaan zeker geen ‘nee’ zeggen.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden