Plus Profiel

Niet iedereen staat te juichen voor nieuwe ECB-president Christine Lagarde

Christine Lagarde afgelopen juni, toen nog als hoofd van het IMF, tijdens de G20 in Japan. Beeld REUTERS

Christine Lagarde wordt de nieuwe president van de Europese Centrale Bank. Haar staat van dienst is groot, maar ook in Nederland staat niet iedereen te juichen.

Als in mei 1968 de stenen door de Parijse straten vliegen, ligt Christine ­Lallouette in het zwembad. De Franse scholen zijn gesloten, maar de dochter van een universiteitsdocent Engels en een lerares Latijnse, Griekse en Franse literatuur sluit zich niet aan bij de protesten. Zij traint in het bad in haar woonplaats Le Havre hard om zich te plaatsen voor het nationale kampioenschap ­synchroonzwemmen. Op haar vijftiende wint ze met haar team uiteindelijk de bronzen ­medaille.

Het is die ijzeren discipline waarmee Christine Madeleine Odette Lagarde – ze hield de achternaam van haar ex-man aan – het naar eigen zeggen heeft geschopt tot een van de machtigste mensen ter wereld. Ze rookt en drinkt niet, doet aan yoga, en staat elke dag om zes uur op om drie kwartier baantjes te zwemmen. 

Zowel in de sport als in de wereld van politiek en economie draait het om weerstand en doorzettingsvermogen. “Synchroonzwemmen leerde me om de tanden op elkaar te zetten en te glimlachen,” zei ze ooit. En nog altijd straalt op elke foto haar parelwitte gebit, afgetekend tegen dat immer gebronsde gelaat, de kijker tegemoet.

Niet komen opdagen

Zonder een Franse eliteschool doorlopen te hebben, werkt de jonge Lagarde zich via haar rechtenstudie in Parijs op tot advocaat en later de eerste vrouwelijke bestuursvoorzitter van het Amerikaanse advocatenkantoor Baker & McKenzie. Vanuit die positie wordt ze in 2005 geheadhunt voor het Franse kabinet. In 2007 maakt ze onder president Nicolas Sarkozy ­promotie als eerste vrouwelijke minister van Economische Zaken en Financiën ooit. In haar Chanelcreaties met onafscheidelijke Hermès-sjaals is ze vanaf dat moment een vertrouwde verschijning aan de Europese overlegtafels.

Christine Lagarde. Het voormalig hoofd van het IMF komt aan het roer te staan van de Europese ­Centrale Bank. Beeld AFP

Ook daarna schopt ze het glazen plafond nog meermaals aan diggelen. Eerst als hoogste baas van het Internationaal Monetair Fonds, waarbij ze in de sollicitatieprocedure eerst door 24 mannen op de grill is gelegd, en binnenkort als ­opvolger van Mario Draghi als president van weer een ander mannenbolwerk: de Europese Centrale Bank (ECB).

Dat ze die job aankan, daarover twijfelt niemand. “Ze is een safe pair of hands,” stelt oud-minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem. Hij kreeg tijdens de onderhandelingen over Griekenland als voorzitter van de eurogroep veelvuldig te maken met de IMF-baas. “Ze is buitengewoon aardig en attent, maar ook zeer vasthoudend. Ik heb zeer moeilijke onderhandelingen met haar gehad.”

Geraffineerd

Lagarde is geraffineerd in haar aanpak. Soms ging het zover dat ze gewoon niet kwam opdagen, of drie van haar directeuren stuurde in plaats van zichzelf. Dijsselbloem kan achteraf wel lachen om die acties: “Dan zei ze dat ze in Kazachstan zat, en dan viel de lijn opeens weg. Vanwege technische mankementen, luidde dan de verklaring achteraf.”

Tegelijkertijd verdient Lagarde lof voor de rol die ze destijds heeft gespeeld, vindt de PvdA’er. Binnen het IMF, waar bijna tweehonderd ­landen in zijn verenigd, is het niet vanzelfsprekend dat een EU-land steun krijgt. “Ze heeft in Washington heel wat kritiek gekregen, maar was altijd heel autonoom en trok haar eigen lijn. Dat ze tegelijkertijd heel streng was tegen Griekenland, was voor landen als Nederland en Duitsland natuurlijk aangenaam.”

Voortzetting beleid Draghi

Of ze als president van de ECB ook zo streng zal zijn, is de vraag. Haar aanstaande benoeming wordt door de internationale markten geduid als een waarschijnlijke voortzetting van het ­beleid van Draghi, onder wiens leiding 2500 miljard euro aan obligaties werden opgekocht om de Europese economie een boost te geven.

In Nederland is dat beleid omstreden, omdat die aanpak tot zulke lage rentes heeft geleid waardoor Nederlandse pensioenfondsen hun dekkingsgraden flink hebben zien dalen. Indexatie van pensioenen is daardoor al jaren achtereen uitgebleven. In politiek Den Haag had men daarom gehoopt dat de opvolger van de ‘duif’ Draghi meer een ‘havik’ zou zijn, zoals de Duitser Jens Weidmann, al durven weinigen dat hardop te zeggen: de Europese Centrale Bank is immers onafhankelijk.

Tegelijkertijd wordt in Nederland weleens vergeten dat de lage Europese rente er ook voor heeft gezorgd dat juist Nederland de afgelopen jaren goedkoop kon lenen. En dat geldt niet ­alleen voor de Nederlandse overheid, maar ook voor het vaderlandse bedrijfsleven, die daardoor tegen zeer lage kosten geld kan lenen om investeringen te doen.

Wegzakken

Dijsselbloem ziet in ieder geval niet snel ­gebeuren dat de ECB onder Lagarde de rente straks verhoogt. Maar hoewel Lagarde het ­ruime monetaire beleid van Draghi altijd heeft verdedigd, zal een voortzetting daarvan niet zozeer aan haar te wijten zijn. “Eerder ondanks ­Lagarde,” stelt hij. “De economie is aan het wegzakken. We zitten nog niet in een crisis, maar het gaat ook niet heel goed. De politiek heeft ­verzaakt om verdere stappen te zetten in de ­eurozone. We gaan het zien.”

Met de verhuizing van Washington naar Frankfurt komt Lagarde in ieder geval weer dichter in de buurt te wonen van haar geliefde Normandië, waar ze in de omgeving van Rouen een buitenverblijf heeft waar ze rozen kweekt en jam maakt. Dat is ook de plek waar ze graag zegt te koken voor haar twee zoons en nieuwe partner, de ondernemer Xavier Giocanti.

Johan Cruijff

Staatssecretaris Menno Snel werkte als voor­malig bewindvoerder bij het IMF vijf jaar intensief samen met Lagarde. Tijdens een gezamenlijk bezoek aan De ­Nederlandsche Bank piepte het tweetal er even tussenuit. “Ze was als kind vaak in het Rijks geweest, dus zijn we even uit het protocol gebroken en hebben we in de ere­galerij de Rembrandts bekeken.”

Lagarde heeft volgens Snel een ‘enorme aantrekkingskracht op mensen’. “De staf bij het IMF was eerst wat onwennig, maar ze heeft zich met hard werken en een gezonde dosis verstand opgeworpen tot het stralend middelpunt. Ze is een fantastische ­powervrouw, die een arsenaal aan vaardig­heden bezit om haar zin te krijgen.”

Snel roemt ook Lagardes attentheid. “Toen de MH17 neerstortte, belde ze me voorafgaand aan de boardmeeting even om haar medeleven te betuigen. En toen Johan Cruijff was overleden, appte zij mij ’s ochtends met het nieuws, en dat hij veel voor ons Nederlanders moet hebben betekend. Zoiets hóeft ze niet te doen, hè. Maar ze doet het wel.”

(FILES) In this file photo taken on April 11, 2019 International Monetary Fund (IMF) Managing Director Christine Lagarde speaks during a press conference during the IMF - World Bank Spring Meetings at IMF Headquarters in Washington, DC. - IMF chief Christine Lagarde may be the first woman to be nominated head of the European Central Bank to replace Mario Draghi. (Photo by MANDEL NGAN / AFP) Beeld AFP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden