PlusAchtergrond

Niet iedereen blij met vaccinatieplicht in New York: ‘Dit creëert twee klassen’

Wie straks in New York uit eten wil, moet een vaccinatiebewijs kunnen overleggen. Beeld AP
Wie straks in New York uit eten wil, moet een vaccinatiebewijs kunnen overleggen.Beeld AP

Het stadsbestuur van New York verplicht vaccinatie voor bezoekers van restaurants, sportscholen en concertzalen. Veel New Yorkers accepteren die stap, maar in buurten met veel minderheden klinkt protest.

Vanaf half september zullen New Yorkers moeten bewijzen dat ze zijn gevaccineerd als ze binnen willen dineren in een restaurant, gaan trainen in de sportschool of een concert bezoeken in een binnenruimte. Het systeem wordt vanaf 16 augustus geleidelijk ingevoerd. Aan de details wordt nog gewerkt, burgemeester Bill de Blasio zegt te overwegen ook inentingen te eisen voor toegang tot andere ruimtes, zoals winkelcentra.

“Iemand die is ingeënt, kan alle geweldige dingen doen die deze stad te bieden heeft. Maar als je niet bent gevaccineerd, zul je helaas niet aan veel dingen kunnen meedoen,” vindt de burgemeester. Hij hoopt dat zijn plan navolging zal vinden in de rest van de Verenigde Staten. “Het wordt tijd dat mensen vaccinatie gaan zien als noodzakelijk voor een goed, compleet en gezond leven.”

Vergelijking met nazi-Duitsland

Op Times Square verzamelt zich kort na zijn aankondiging een kleine groep demonstranten die roepen dat ze voor medische vrijheid en lichamelijke autonomie opkomen - en ook niet vies zijn van vergelijkingen met nazi-Duitsland. Sommige horecaondernemers laten weten dat ze zich zorgen maken over handhaving. Dat wordt een taak voor het toch al zwaar belaste horecapersoneel.

Een beveiliger vraagt om een vaccinatiebewijs. Beeld AP
Een beveiliger vraagt om een vaccinatiebewijs.Beeld AP

Maar veel New Yorkers gaan zonder morren akkoord. Zowel in de gemeenteraad als op sociale media zijn veel reacties positief. “We hebben de keuze om nu te handelen of om later moeilijkere opties onder ogen te zien,” zegt gemeenteraadslid Mark Levine, een Democraat die de commissie volksgezondheid voorzit. “Dit is geen makkelijk beleid, het is geen beleid zonder controverse, maar dat geldt voor elke moeilijke beslissing die we in deze crisis hebben moeten nemen.”

Sommige collega’s in de raad willen dat de burgemeester nog verder gaat en ook mondkapjes binnen weer verplicht. James Sanders, vertegenwoordiger van het stadsdeel Queens in de senaat van de staat New York, steunt de burgemeester. “Alleen de overheid kan hier het verschil maken,” zegt hij. “We moeten een krachtig standpunt innemen en zeggen: je hebt natuurlijk recht op je eigen lichaam, maar je hoeft geen andere mensen te doden.”

100 dollar cadeau

In New York is de vaccinatiegraad relatief hoog. Van alle volwassen inwoners is 66 procent volledig ingeënt, onder inwoners van alle leeftijden heeft 60 procent op z’n minst een eerste prik gehad. Om twijfelaars over te halen krijgt iedereen die zich laat inenten inmiddels 100 dollar cadeau.

Klanten genieten van een drankje op een terras. Beeld REUTERS
Klanten genieten van een drankje op een terras.Beeld REUTERS

Er bestaan echter grote verschillen tussen bevolkingsgroepen. In welvarende, overwegend witte buurten op Manhattan is haast iedereen gevaccineerd. Ten zuidwesten van Central Park ligt een buurt waar zelfs 100 procent van de bewoners een eerste prik heeft gehad, en 91 procent volledig is ingeënt. In buurten met veel zwarte of orthodox-joodse inwoners geldt dat soms voor minder dan 40 procent van de bewoners.

Wantrouwen

Met name in zwarte gemeenschappen heerst veel wantrouwen rond het vaccin. Daar valt de verplichting van het stadsbestuur dan ook in minder goede aarde. “Zo’n maatregel is alleen maar politiek, onzin,” vindt Larry Lopez (51), die met vrienden bijpraat op een stoep in Harlem, een van oudsher overwegend zwarte buurt. Hij werkt in een ziekenhuis en heeft zich daarom laten prikken. “Maar het is ieders eigen keuze.’’

Zijn vriend Legend (40) wijst erop dat de Amerikaanse medicijnautoriteit nog altijd slechts een noodautorisatie heeft afgegeven voor gebruik van het vaccin. “Waarom zou je iets verplicht maken dat nog niet volledig is goedgekeurd, en waarmee je het virus nog steeds kan krijgen?”

Joe Borelli, raadslid uit het relatief conservatieve stadsdeel Staten Island, waarschuwt voor discriminatie. “Burgemeester De Blasio kondigt aan dat 69 procent van de zwarte New Yorkers en 58 procent van de latino’s niet in aanmerking komen voor eten in een restaurant of naar de sportschool gaan,” reageert hij, verwijzend naar de percentages van niet of niet-volledig gevaccineerden. “Dit creëert twee klassen van mensen.’’

Steeds meer overheden stellen een vaccinatieplicht in. Alleen mensen met een volledige coronaprik mogen leuke dingen doen zoals naar een sportschool of restaurant. Niet iedereen gaat daarin mee.

Vanaf maandag ook in Frankrijk meer restricties

In Frankrijk is het vanaf maandag verplicht om een vaccinatiebewijs of testbewijs te laten zien als je een restaurant, café of terras bezoekt. Ook in ziekenhuizen en langeafstandstreinen wordt zo’n bewijs verplicht.

De regering hoopt daarmee méér mensen aan te zetten om zich te laten vaccineren. Want testen is niet praktisch. De testuitslag moet recent zijn als je een café wilt bezoeken, dus in de praktijk moeten Fransen (en toeristen) zich dan elke keer opnieuw laten testen als ze ergens een kop koffie willen drinken (of de trein willen nemen).

De maatregel staat in een wetsvoorstel dat kort geleden werd aangenomen door het Franse parlement. Daarin is ook de plicht opgenomen voor het zorgpersoneel om zich te laten vaccineren. Bovendien kunnen mensen die positief worden getest, worden gedwongen zich tien dagen te isoleren.

De wet krijgt veel kritiek. Al drie weekenden achterelkaar gaan vele tienduizenden mensen de straat op om te demonstreren. De politie verrichtte enkele tientallen arrestaties. Komende zaterdag is de vierde landelijke actiedag. Ook dan worden weer vele tienduizenden betogers verwacht.

Advocaten en café-eigenaren roeren zich met petities en acties. Een deel van de horeca kondigt aan niet mee te willen werken en álle bezoekers toe te laten.

Donderdag spreekt de Constitutionele Raad zich over de wet uit. De Raad moet toetsen of de plannen voldoen aan de grondwet en of de vrijheden van burgers niet te veel worden ingeperkt. De verwachting is dat het rechtscollege de wet zal goedkeuren maar enkele wijzigingen zal aanbrengen. De regering is van plan om de (aangepaste) wet daarna maandag in te laten gaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden