PlusExclusief

Niet eerder vielen er zoveel Palestijnse doden op de Westoever als dit jaar

Palestijnen op de bezette Westoever beleven het dodelijkste jaar sinds de Verenigde Naties zijn begonnen met tellen. Onder een nieuwe, rechtse Israëlische regering dreigt de situatie verder te escaleren.

Isabel Bolle
De begrafenis van de Palestijnse Omar Mana maandag. Hij werd in Bethlehem op de Westelijke Jordaanoever doodgeschoten.   Beeld Mussa Qawasma/REUTERS
De begrafenis van de Palestijnse Omar Mana maandag. Hij werd in Bethlehem op de Westelijke Jordaanoever doodgeschoten.Beeld Mussa Qawasma/REUTERS

Op de beelden die dit weekend rondgingen op sociale media is goed te zien hoe de 22-jarige Palestijn Ammar Mefleh wordt doodgeschoten door een Israëlische soldaat.

De gebeurtenis, die plaatsvond op de bezette Westelijke Jordaanoever, is schuin van boven gefilmd. Eerst heeft de soldaat Mefleh stevig vast in een nekklem, mogelijk in een poging de Palestijn te arresteren, totdat hij zich weet los te rukken. Er ontstaat een korte worsteling; beide mannen trekken aan elkaar, trekken aan het geweer dat de soldaat op zijn rug heeft hangen, en slaan elkaar in het gezicht. De soldaat grijpt naar zijn pistool terwijl Mefleh het geweer van de soldaat op de grond gooit. De soldaat lost vier schoten, Mefleh zakt in elkaar.

Zoals bijna altijd lopen de lezingen van wat er is gebeurd achteraf radicaal uiteen. Volgens de soldaat had Mefleh een mes bij zich en heeft hij door hem neer te schieten een ‘massale terroristische aanval’ voorkomen. Maar volgens ooggetuigen waarmee de BBC heeft gesproken, was Mefleh ongewapend en verzette hij zich alleen tegen een arrestatie.

Bekende cyclus

Uit het buitenland werd al snel verontwaardigd gereageerd; zo kwam de vertegenwoordiging van de EU in Ramallah met een verklaring waarin zorgen werden geuit over het ‘overmatig gebruik van dodelijk geweld’ door het Israëlische leger en ‘de toenemende mate van geweld op de bezette Westoever’.

Het is een bekende cyclus: berichten, soms beelden, over een Palestijn die is doodgeschoten door het leger doen de ronde op sociale media. Dan volgt de rouw, de woede, en de onenigheid over de vraag of de acties van het leger gerechtvaardigd zouden zijn of niet. Het is een cyclus die dit jaar vaak is doorlopen: volgens de Verenigde Naties is dit het dodelijkste jaar voor Palestijnen op de Westoever sinds 2005, toen de organisatie begon met het systematisch bijhouden van slachtofferaantallen.

Dit jaar zijn al meer dan 150 Palestijnen gedood, onder wie leden van lokale milities, maar ook ongewapende burgers, of burgers die zijn doodgeschoten terwijl ze stenen of molotovcocktails naar soldaten gooiden. Gevreesd wordt dat het geweld steeds verder zal escaleren, ook tegenover Israëliërs; dit jaar zijn er op de Westoever in totaal tien Israëliërs gedood, zowel soldaten als burgers.

Het geweld is vooral toegenomen sinds het Israëlische leger de militaire activiteit op de Westoever flink heeft opgeschroefd nadat er begin dit jaar meerdere terreuraanvallen in Israël waren gepleegd. Twee van de aanslagen werden uitgevoerd door Palestijnen die afkomstig waren uit de Westoever, waarna de toenmalige premier Naftali Bennett beloofde dat er ‘een zware prijs’ betaald zou worden. Sindsdien voert het leger bijna dagelijks invallen uit.

Meest rechtse regering ooit

Ondertussen wordt verwacht dat de spanningen op de Westoever nog verder zullen oplopen als in de komende weken de meest rechtse regering die Israël ooit heeft gekend geïnstalleerd zal worden. Hoewel Benjamin Netanyahu zijn nieuwe coalitie en regeerakkoord nog niet heeft gepresenteerd aan de president, zijn sommige afspraken die hij met coalitiepartners heeft gemaakt al uitgelekt.

Zo is er de deal die Netanyahu zou hebben gesloten met de rechts-religieuze Bezalel Smotrich. Volgens Israëlische media zal zijn partij Religieus Zionisme, dat de annexatie van de Westoever propageert, de controle krijgen over de autoriteit die beslist over de bouwactiviteiten in het gebied. Mensenrechtenorganisaties vrezen dat onder Smotrich de bouw van Israëlische nederzettingen, die volgens het internationaal recht illegaal zijn, een vlucht zullen nemen.

Daarnaast zijn er zorgen over wat Netanyahu met Itamar Ben-Gvir, leider van de partij Joodse Kracht, heeft afgesproken. Enkele jaren geleden was het nog ondenkbaar dat de uiterst rechtse Ben-Gvir onderdeel van een regering zou worden. De politicus was ooit lid van Kach, een partij die door zowel Israël als de VS wordt aangeduid als een terroristische organisatie.

Maar nu is Ben-Gvir, die op zijn achttiende werd afgekeurd voor militaire dienst vanwege zijn uiterst rechtse ideeën, het ministerschap voor Nationale Veiligheid beloofd. Hiermee zou hij ook de verantwoordelijkheid krijgen over de Israëlische grenspolitie die actief is op de bezette Westoever, een politiemacht van zo’n 2000 man sterk.

Dat zulke politieke keuzes de situatie op de Westoever nog verder kunnen doen ontsporen is een serieuze zorg, concludeert onder anderen Dov Waxman, hoogleraar Israëlische studies aan Universiteit van Californië – Los Angeles, op Twitter: ‘Dit is hetzelfde als een pyromaan aanstellen om een brandweerkazerne te leiden’.

Al Jazeera: Internationaal Strafhof moet dood Abu Akleh onderzoeken

De nieuwszender Al Jazeera heeft het Internationaal Strafhof (ICC) dinsdag formeel verzocht om de dood van de Palestijns-Amerikaanse journalist Shireen Abu Akleh te onderzoeken. Abu Akleh was werkzaam voor Al Jazeera en werd in mei gedood terwijl ze op reportage was in Jenin op de bezette Westoever, waar het Israëlische leger een inval uitvoerde.

Het Israëlische ministerie van Defensie stelde eerst dat de journalist geraakt was door de kogel van een Palestijnse militant, maar nadat onderzoek van onder meer CNN en The New York Times had uitgewezen dat er niet geschoten werd door Palestijnse militanten, zei het ministerie dat het mogelijk een Israëlische kogel was. De FBI is inmiddels ook een onderzoek begonnen.

Al Jazeera heeft het ICC gevraagd of het onderzoek kan worden opgenomen in een onderzoek dat het strafhof vorig jaar officieel heeft geopend naar mogelijke oorlogsmisdaden die door zowel Israël als Palestijnse bewegingen sinds 2014 zijn gepleegd in Gaza, Oost-Jeruzalem en de bezette Westoever.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden