PlusAchtergrond

Niet alleen wereldwijd meer bosbranden, ze duren ook langer en zijn heviger

Wereldwijd woeden sinds april van dit jaar al 13 procent meer natuurbranden dan in dezelfde periode vorig jaar. Van Siberië tot Californië zijn er niet alleen meer bosbranden; ze blijken ook heviger en duren langer.

Een huis staat in de brand in Californië als gevolg van een grote bosbrand.Beeld AFP

Dat staat in de donderdag gepubliceerde studie Fires, Forests, and the Future: A crisis raging out of control (Branden, Bossen en de Toekomst, een crisis die gierend uit de hand loopt) van de Boston Consulting Group (BCG), in opdracht van het Wereld Natuur Fonds (WWF).

Terwijl in Europa 95 procent van de natuurbranden ontstaat door nalatigheid, brandt het in (sub)tropische gebieden vooral door ‘hakken en branden’ (slash-and-burn) ofwel het bos moet wijken voor landbouw en veeteelt. Door een langer, intenser brandseizoen heeft de natuur inmiddels te weinig tijd om te herstellen en komen vooral jonge dieren extra in de problemen als er onvoldoende voedsel is.

Merijn van Leeuwen, bossenexpert van WWF-NL, voelde al aankomen dat de uitkomsten van de BCG-studie zorgwekkend zouden zijn : “We hoopten dat 2019 een rampjaar zou blijven maar het is wéér erger geworden. Niemand wil die vreselijk beelden van mensen en dieren die getroffen worden door bosbranden en toch gebeurt het weer.”

De afgelopen 35 jaar is de gemiddelde duur van het bosbrandenseizoen gemiddeld 19 procent langer geworden en met meer intensere branden.

Merijn van Leeuwen.Beeld WNF

Twee kwaden

Twee kwaden komen volgens hem bij elkaar: de onverantwoorde ‘brandlandbouw’ en klimaatverandering. “Wij, mensen zijn voor 75 procent direct verantwoordelijk voor alle bosbranden. We hebben het onbewust maar vaker bewust in de fik gestoken. En dat laatste gebeurt ook op steeds grotere schaal. Het is in een aantal landen onderdeel van een type economie. Denk aan Indonesië, aan Brazilië. Vaak zitten er grote bedrijven achter het platbranden van bossen.”

“Wat erbij komt is dat klimaatverandering steeds duidelijker wordt. We zien branden op plekken waar we vroeger nooit van hoorden, zoals Siberië. Daar was vroeger ook blikseminslag en dan brandde er een paar honderd hectare af. Maar nu branden door klimaatverandering vele duizenden hectares. Er is meer energie in de lucht wat betekent dat de kans op bliksem groter is geworden. De kans op harde wind is ook toegenomen. De hoge temperaturen maken het geheel meer ontvlambaar dan vroeger. Daar komt ook nog eens bij dat de bovenlaag van de grond, die in Siberië vooral veen is, uitdroogt. Dus je hebt droge bossen met droog veen, zeg naar turf eronder, dan krijg je grote branden. In afgelegen gebieden van Canada zie je hetzelfde gebeuren.”

Het Braziliaanse regenwoud in de brand.Beeld AFP

Vrolijk word je er niet van maar veel burgers willen wat doen, merkt Van Leeuwen aan de vele reacties die ook WWF-Nederland krijgt op dit onderwerp. “Mensen zijn bezorgd om de dieren en de bossen maar ook om wat veel minder zichtbaar is, de indirecte gevolgen van de rookontwikkeling. Vorig jaar zijn wereldwijd 340.000 mensen vroegtijdig gestorven als gevolg van rook. Dat is heftig en dit jaar komen daar de longproblemen door corona bij.”

Het momentum er wat aan te doen is er wel, zegt hij. De Europese Commissie heeft de aanzet gegeven voor een Europese wet voor het tegengaan van ontbossing . In september gaat de publieke consultatie beginnen waarmee de Europese Commissie aan ons vraagt: ‘wat vind je ervan?’ “Dat is een uniek moment. Belangrijk ook dat het hier begint want de landen van de EU zijn samen verantwoordelijk voor de import en de doorvoer van een derde van alle aan ontbossing gerelateerde producten in de wereld. In veel landen is ontbossen voor landbouw direct gerelateerd aan die branden. Daar kunnen we heel goede stappen maken en ons sterk maken voor duurzame landbouw daar.”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden