PlusNieuws

Nederlandse filmmaakster zat week vast in geheime militiegevangenis in Libië

De Nederlandse filmmaakster Mea Dols de Jong blijkt eerder dit jaar een week vastgehouden in een gevangenis van een Libische inlichtingendienst. Ze werd daar dagelijks ondervraagd en haar bezittingen werden haar afgenomen, andere teamleden werden mishandeld.

Cyril Rosman
Mea Dols de Jong.

 Beeld Iris Bergman
Mea Dols de Jong.Beeld Iris Bergman

Dat blijkt uit een lange reportage die deze week verscheen in het gerenommeerde Amerikaanse tijdschrift The New Yorker. Een internationaal team van vier journalisten was in mei van dit jaar in Libië om onderzoek te doen naar de omstandigheden waaronder tienduizenden Afrikaanse migranten in dat land worden vastgehouden. Gedurende dat onderzoek werden de journalisten zelf door een militie ontvoerd uit hun hotel en geblinddoekt afgevoerd naar een geheime gevangenis. De leider van het team, de Amerikaanse journalist Ian Urbina, werd daarbij zo hard geslagen dat hij twee ribben brak.

“We zijn zes dagen lang vastgehouden en dagelijks ondervraagd, ook zijn cash geld, camera’s en telefoons van ons afgenomen,” vertelt Urbina. Urbina (49 jaar) en Dols de Jong (33) zaten elk afgezonderd in een isolatiecel, de twee andere (mannelijke) teamleden zaten samen in een cel. De Nederlandse zou bij haar arrestatie seksueel zijn geïntimideerd door de militieleden. ‘Ze vroegen of ze een Libische vriend wilde,’ schrijft Urbina.

Miljoenen euro's uit Europa

Het team werd ontvoerd door een militie die functioneert als een inlichtingendienst van de regering van Nationale Eenheid. Sinds de val van dictator Kadhafi in 2011 vechten verschillende milities een bloederige strijd om de macht in het land.

Verschillende Libische groeperingen ontvangen al jaren tientallen miljoenen euro’s vanuit Europa om, via een kustwacht, te voorkomen dat tienduizenden migranten vanuit het land over de Middellandse Zee de oversteek maken naar Europa. Dat tegenhouden gebeurt onder meer door omstreden ‘pushbacks’ van bootjes op zee en door de migranten onder erbarmelijke omstandigheden op te sluiten in overvolle loodsen. In die gevangenissen zijn mishandelingen aan de orde van de dag. Ook worden migranten afgeperst: als hun familie duizenden dollars betaald, worden ze vrijgelaten.

Het team journalisten deed onderzoek naar die gevangenissen en naar de dood van een Afrikaanse migrant. Hij zou zijn doodgeschoten door bewakers.

Een gevangenis in Tripoli waar migranten worden vastgehouden. Beeld Getty Images
Een gevangenis in Tripoli waar migranten worden vastgehouden.Beeld Getty Images

Gedwongen video

Urbina en de anderen werden elke dag urenlang verhoord. “We weten dat je voor de CIA werkt. Op spionage staat in Libië de doodstraf,” zeiden de ondervragers tegen de Amerikaan. “Waarom probeer je Libië te vernederen?” Ook werden de journalisten gedwongen een video op te nemen waarin ze stelden goed behandeld te worden en documenten te tekenen waarin ze hun misdaden bekenden.

Na zes dagen werd het team vrijgelaten uit de gevangenis en direct het land uitgezet, op een vlucht naar Tunesië. De vrijlating kwam mede door inzet van het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken tot stand, stelt Urbina. “Meer kan ik over hun rol niet zeggen.” Het Nederlandse ministerie raakte betrokken door de aanwezigheid van Mea Dols de Jong. De documentairemaakster maakte als ‘observant’ deel uit van het team. “Ze bekeek de mogelijkheid om een film te maken over ons onderzoek.”

Mea Dols de Jong werd in Nederland als actrice bekend door haar rol in de serie Gooische Vrouwen. Daarna maakte ze als regisseur meerdere bekroonde documentaires. Ze laat via haar productiebureau weten ‘dit niet het moment te vinden’ om op de gebeurtenissen in Libië te reageren. Urbina meldt geen blijvende schade te hebben overgehouden aan de mishandeling door de militieleden. De afgenomen apparatuur en het geld zijn niet meer teruggegeven.

Een tekening van een geheime Libische gevangenis waar migranten worden vastgehouden, gemaakt door een van de gevangenen.  Beeld AFP
Een tekening van een geheime Libische gevangenis waar migranten worden vastgehouden, gemaakt door een van de gevangenen.Beeld AFP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden