PlusAnalyse

Na de tegenaanval van Iran tegen VS is er ruimte voor de-escalatie

President Donald Trump bracht in december 2018 nog een bezoek aan de basis Ain al-Asad.Beeld AFP

Daar was dan de vergeldingsactie van Iran tegen de VS: meer dan een dozijn raketten zijn dinsdagnacht afgevuurd op Amerikaanse bases in Irak. Er zijn volgens de VS geen slachtoffers. Is er nu ruimte voor de-escalatie?

Als dit de wraak was van Iran voor de liquidatie van topgeneraal Qassim Soleimani door de VS, loopt het met een sisser af. Net na middernacht lokale tijd vuurde Iran een salvo raketten de grens over naar Amerikaanse bases in buurland Irak. De Amerikaanse luchtmachtbasis in Ain al-Asad, West-Irak, werd door twee raketten getroffen. Camp Taji, een basis niet ver van Bagdad, en een Amerikaanse basis in Koerdisch gebied in het noorden zijn ook onder vuur genomen.

Het Witte Huis meldde dat meer dan een ­dozijn projectielen zijn afgevuurd. Volgens een woordvoerder van de Amerikaanse regering zijn er geen slachtoffers; er zou zelfs niemand gewond zijn geraakt. Niet alle raketten troffen doel, sommige kwamen in de woestijn terecht. Een paar projectielen zouden niet zijn ontploft.

In Iran werden andere feiten gepresenteerd. De staatstelevisie berichtte dat tachtig Amerikaanse militairen in de rakettenregen zijn omgekomen. Vermoedelijk is dat een zoethoudertje voor de Iraniërs die op keiharde vergelding hoopten.

Iran dreigt sinds de liquidatie van de populaire generaal in Bagdad, afgelopen vrijdag, al zijn dood te zullen wreken. In de nacht van dinsdag op woensdag was het zover. De Iraanse Revolutionaire Garde heeft de verantwoordelijkheid voor de raketaanval opgeëist. Een commandant van het eliteleger zei op tv dat dit pas het begin was. “De raketten zijn pas de eerste stap. De Amerikanen zullen er goed aan doen hun troepen uit de regio te halen zodat die niet langer binnen ons bereik zijn.”

Saddam Hoessein

Met een korte onderbreking zit het Amerikaanse leger sinds de val van Saddam Hoessein in 2003 in Irak, waar het de afgelopen jaren een coalitie van westerse en lokale troepen in de strijd tegen terreurorganisatie Islamitische Staat leidde. Het verdrijven van de Amerikaanse militaire aanwezigheid in de regio en Irak stond bovenaan de prioriteitenlijst van Soleimani en Iran heeft gezegd dat doel ook na zijn dood na te blijven streven.

De Iraanse buitenlandminister Javad Zarif sloeg na de raketaanval een gematigde toon aan. Op Twitter zei hij dat het een proportionele respons was op de dood van Soleimani. ‘We zoeken geen escalatie of oorlog, maar zullen ons verdedigen tegen verdere agressies.’ Daarmee zet hij volgens politieke analisten de deur op een kier voor de-escalatie – zolang de VS niet terugslaat.

Vanuit Washington bleef onmiddellijk wapengekletter uit. President Donald Trump dreigde eerder met keiharde tegenacties als Iran zou toeslaan, maar onthield zich na de Iraanse bommen van oorlogstaal. Na een bijeenkomst met zijn veiligheidsadviseurs tweette hij: ‘Alles lijkt in orde. De schade wordt nu onderzocht. So far so good. We hebben een van de meest krachtige legers ter wereld. Ik zal woensdag een statement geven.’

Troepen weg uit Irak

Voorzichtig wordt daaruit opgemaakt dat Trump bereid is het hierbij te laten. De internationale gemeenschap dringt sinds vrijdag al aan op de-escalatie, maar kon niet anders machteloos toekijken hoe Iran en de VS steeds dreigender taal naar elkaar uitsloegen. Navobondgenoten hadden anticiperend op een aanval al troepen uit Irak weggehaald.

Ook als de strijdbijl voorlopig wordt begraven, zijn de spanningen verre van voorbij. De recente escalaties in Irak zijn slechts een symptoom van spanningen tussen het Iraanse regime en de VS waarvan de oorsprong nog voor Iraanse Revolutie in 1979 is te vinden.

De raketaanval, volgens ayatollah Ali Khamenei ‘een klap in het gezicht van de VS’, zal het ­anti-Amerikaanse sentiment dat onder de Iraniërs zo evident was in de massale rouwstoeten voor Soleimani, niet zomaar doen omslaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden