PlusAchtergrond

Na de ontzetting volgen de verwijten: wie heeft schuld aan de verdrinkingen in het Kanaal?

Het aantal mensen dat op gammele bootjes de oversteek waagt over het Kanaal is dit jaar sterk toegenomen. Maar de route is levensgevaarlijk, bleek woensdag opnieuw: zeker 27 mensen kwamen om voor de kust bij het Franse Calais.

Hulpverleners in de haven van Calais, na de melding dat opnieuw veel migranten zijn vedronken bij een vergeefse oversteek naar Engeland. Beeld AFP
Hulpverleners in de haven van Calais, na de melding dat opnieuw veel migranten zijn vedronken bij een vergeefse oversteek naar Engeland.Beeld AFP

“Ik laat het Kanaal geen begraafplaats worden.” De Franse president Emmanuel Macron riep woensdag op tot een spoedbijeenkomst van EU-ministers. Het thema: migratie. Dit keer niet over de Pools-Belarussische grens, de Turkse president Erdogan of het Italiaanse Lampedusa, maar over het Kanaal. De Franse achtertuin.

In de nauwe waterweg tussen Frankrijk en Engeland, met 500 schepen per dag de drukste vaarroute ter wereld, kwamen gisteren zeker 27 mensen om het leven. Slechts twee mensen overleefden de ramp, zij liggen op een intensive care in Calais.

Volgens de Franse minister van Binnenlandse Zaken Gérald Darmanin zou de ‘extreem fragiele’ rubberboot van de groep langzaam zijn leeggelopen, mogelijk na een botsing met een containerschip. Toen vissers rond 14.00 uur alarm sloegen, was het al te laat. De boot was – in de woorden van Darmanin – ‘leeggelopen als een opblaasbaar zwembad’. De kustwacht van Calais rept van een ‘drijvende doodskist’, geschikt voor maximaal tien passagiers.

Het ongeluk van gisteren is volgens de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) het dodelijkste sinds 2014, toen het IOM begon met het bijhouden van statistieken. Vijf verdachten zijn opgepakt vanwege mogelijke betrokkenheid bij de ramp. Aan weerszijden van het Kanaal is met afschuw geregeerd. “Europa is in rouw,” zei Macron. Zijn Britse collega Boris Johnson was ‘geschokt en ontdaan’.

Politiek doeleinden

Toch vlogen ook de verwijten al snel over en weer. “Het bleek soms lastig om onze partners, vooral Frankrijk, over te halen om te doen wat volgens ons nodig is,” zei Johnson over de aanpak van de Kanaalcrisis. Hij wees op de 62 miljoen euro die de Britten aan Frankrijk hebben toegezegd om de kust te bewaken. Ook de Fransen lieten zich niet onbetuigd. In een gesprek met Johnson zei Macron dat ‘beide landen de verantwoordelijkheid dragen’. Hij waarschuwde Johnson de crisis niet te gebruiken voor ‘politieke doeleinden’.

Dat er iets moet gebeuren, is duidelijk. Volgens Britse cijfers is het aantal mensen dat afgelopen jaar het Kanaal overstak, gegroeid van 8469 naar meer dan 25.700. Meer dan een verdriedubbeling dus, en het jaar is nog niet voorbij. Bovendien lijkt het koudere weer vooralsnog niet voor een afname te zorgen: begin deze maand staken 853 mensen op één dag het Kanaal over. Een record.

Makkelijker werk vinden

Zowel Franse als Britse politici hebben met de beschuldigende vinger gewezen naar smokkelaars die de migranten helpen. Maar volgens mensenrechtenorganisaties is dat te simpel. ‘Alle schuld leggen bij smokkelaars haalt de verantwoordelijkheid weg bij de Britse en Franse overheid,’ reageert l’Auberge des Migrants, een vrijwilligersorganisatie in Calais.

De mensenrechtenorganisaties stellen dat er te weinig legale manieren zijn om het Verenigd Koninkrijk binnen te komen. De mensen komen toch wel: hoewel het aantal tochten over het Kanaal drastisch is toegenomen, is de hoeveelheid aangevraagde verblijfsvergunningen licht gedaald.

(Tekst gaat door onder foto)

Asielzoekers brengen de nacht door in de haven van Calais. Beeld Getty Images
Asielzoekers brengen de nacht door in de haven van Calais.Beeld Getty Images

Het Verenigd Koninkrijk geldt voor veel migranten als een ideale bestemming. Vanwege de Engelse taal en de aanwezigheid van familieleden, maar ook omdat de arbeidsmarkt minder strak is geregeld dan bijvoorbeeld de Franse. Voor migranten is er makkelijker werk te vinden.

Aangezien een radicale verandering in het Britse asielbeleid onwaarschijnlijk lijkt, zal de nadruk komen te liggen op het onderscheppen van de boten. Johnson en Macron zeggen meer te willen samenwerken. In de tussentijd zullen mensen de levensgevaarlijke overtocht blijven wagen. Met alle gevolgen van dien.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden