Plus

Moeizame hervatting Oekraïense graanexporten

De lading maïs van de Razoni, het eerste graanschip dat na uiterst moeizame onderhandelingen tussen Oekraïne en Rusland de haven van Odessa mocht verlaten, is dan toch verkocht. Donderdag zou het schip worden gelost in de Turkse havenstad Mercin, maar moest weer door omdat het daar niet kan lossen.

Bob van Huët
De met Oekraïens maïs geladen Razoni. Beeld Reuters
De met Oekraïens maïs geladen Razoni.Beeld Reuters

De aanvankelijke koper in Libanon zag plots af van de bestelde maïs, die naar verluidt zou worden gebruikt als kippenvoer. De Razoni verliet op 1 augustus met 26.000 ton maïs de Oekraïense havenstad Odessa. Na een inspectie in Istanbul was het schip op weg naar Libanon, maar de koper daar weigerde op het allerlaatste moment de lading, omdat die volgens hem meer dan vijf maanden te laat geleverd werd. Mogelijk waren er andere complicaties en was de werkelijke eindbestemming van de maïs van de Razoni niet Libanon maar Syrië, het buurland van Libanon en grote vriend van Rusland. Het exporteren van voedsel naar Syrië is legaal, maar wordt bemoeilijkt door westerse financiële sancties tegen de Syrische regering, vanwege de oorlog daar.

Het in Londen gevestigde nieuwsmedium Middle East Eye bevestigt dat er inmiddels een andere koper is gevonden voor de veelbesproken lading. In een verklaring van het Joint Coordination Centre (JCC) van de Verenigde Naties, dat samen met de Turkse overheid garant staat voor de vrije doortocht van de vrachtschepen over de Zwarte Zee, staat dat het een gangbare commerciële praktijk is dat scheepsladingen ­onderweg opnieuw verkocht kunnen worden. Het JCC heeft daar geen invloed op, wordt eraan toegevoegd. Dat het gedoe uitgerekend deze eerste lading uit Oekraïne overkwam, had men liever ook anders gezien.

Gestrand

Sinds het begin van de oorlog zijn miljoenen tonnen graan gestrand in de havens en silo’s van Oekraïne. Een deel daarvan werd geroofd door Rusland, aldus Oekraïne. Terwijl het graan bleef liggen in silo’s in Oekraïne, explodeerden de prijzen voor brood in landen als Egypte en Libanon. Internationale organisaties waarschuwden dat miljoenen mensen in de Hoorn van Afrika een volgende hongersnood wachtte als het graan wegbleef. Oekraïne en Rusland zijn de belangrijkste graanexporteurs naar het Midden-Oosten en Noord-Afrika, vanwege de relatief korte aanvoerroutes. De importerende landen in die regio’s waren door de oorlog aangewezen op andere, veel duurdere, graanvoorraden van verder weg. 27 vrachtschepen liggen inmiddels ​​klaar om met Oekraïens graan te vertrekken of zijn al vertrokken. Voor Oekraïne betekent deze export miljarden aan inkomsten.

Inmiddels zijn er wel vragen gerezen over de prioriteit van de eerste transporten. Die blijken hoofdzakelijk maïs te bevatten, terwijl havens in Afrika of het Midden-Oosten vooral zouden wachten op Oekraïense tarwe. De eerste schepen zouden behalve maïs ook veel gemalen zonnebloempitten, zonnebloemolie en sojabonen vervoeren, deels naar Engeland en Italië. In Libanon, waar momenteel een ernstige economische en voedselcrisis aan de gang is, zit men net als elders in het Midden-Oosten en Afrika te springen om tarwe, veel minder om maïs of zonnebloempitten, meldden lokale media. Of dat een rol heeft gespeeld bij het annuleren van de bestelling met de Razoni is niet bekend.

Turkse inspecteurs aan boord van de Razoni. Beeld AFP
Turkse inspecteurs aan boord van de Razoni.Beeld AFP

Tarwe

Volgens ingewijden wordt de volgorde van de graanexporten bepaald door de chronologische afhandeling van contracten van voor de oorlog. Sommige schepen die nu uitvaren waren al maanden geladen met maïs maar zaten vast vanwege Russische beschietingen of Oekraïense mijnen. In totaal zou nu 370.000 ton maïs en zonnebloempitten en - olie zijn geladen. Voorlopig wordt er dus vooral mais verscheept uit Oekraïne, maar de VN denken dat vanaf volgende week ook tarwe het land kan verlaten. Ook verwachten de VN dat de komende periode nog meer schepen in Oekraïne zullen aanmeren en dat het doel haalbaar is om twee tot vijf miljoen ton aan graan per maand uit Oekraïne te exporteren.

Maandag is een kleiner graanschip wel met succes vanuit Oekraïne aangekomen in Turkije. Het gaat om het eerste schip dat zijn geplande eindbestemming heeft bereikt. Twee andere schepen die gelijktijdig waren vertrokken, zouden binnen een week op hun bestemming aankomen.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden