Plus

Minister Kaag wil opheldering over verdreven gezinnen Angola

Veel families zijn uitgeweken naar de sloppenwijk Povoado (foto), in Luanda.Beeld David Langan, BBC

Minister Kaag wil opheldering over een bouwproject in Angola waarbij drieduizend gezinnen uit hun huizen zijn gezet. Nederland is bij het project betrokken.

Minister Kaag van Buitenlandse Handel en Ontwikkeling roept het Nederlandse baggerbedrijf Van Oord op het matje over de betrokkenheid bij mensenrechtenschendingen in Angola. Kaag wil op korte termijn in gesprek met het bedrijf, zo laat zij weten naar aanleiding van berichtgeving van Trouw en Het Financieele Dagblad.

Voor een groot stadsontwikkelingsproject voor de kust van de Angolese hoofdstad Luanda waar Van Oord, ING Bank en de Nederlandse staat bij betrokken zijn, werden in 2013 zo’n drieduizend gezinnen met geweld uit hun huis verdreven. De Nederlandse ambassadeur in Angola liet maandag weten zich hun lot aan te trekken. Hij bezocht de sloppenwijk Povoado in het centrum van Luanda. Op een vuilnisbelt wonen daar zo’n vijfhonderd van de drieduizend gezinnen die zes jaar geleden hun huis verloren. Zij ontvingen geen enkele vorm van compensatie.

Zeer aangedaan

Ambassadeur Anne van Leeuwen zei tijdens zijn bezoek al dat hij de kwestie dinsdag tijdens een bezoek aan Nederland zou aankaarten bij Van Oord en op het ministerie van Buitenlandse Zaken.

Het bezoek van de Nederlandse ambassadeur komt een kleine dag nadat Trouw en Het Financieele Dagblad door de ‘Luanda Leaks’ de gedwongen verhuizingen onthulden. De gezinnen moesten plaatsmaken voor de werkzaamheden die Van Oord samen met een bedrijf van de dochter van de ex-president van Angola wilde starten. Zij wordt van corruptie beticht. ING Bank financierde en de Nederlandse staat verzekerde de deal. Het project werd vorig jaar geannuleerd wegens verdenkingen van corruptie.

Beeld Laura Van Der Bijl

De ambassadeur liet ter plekke weten nog niet eerder te hebben gehoord over de gedwongen ontruiming van de duizenden gezinnen. Ook wist hij niet dat een deel van die verdreven bewoners nu op een vuilnisbelt woont op nog geen tien minuten van de ambassade. Volgens aanwezigen was de ambassadeur zeer aangedaan over de erbarmelijke omstandigheden waarin de mensen nu verkeren en zei hij toe hun ‘wanhopige situatie’ bij Van Oord en het ministerie van Buitenlandse Zaken onder de aandacht te brengen.

Bewoners vertelden aan Trouw dat hun eiland in 2013 door leger en politie werd afgesloten. Een week lang kregen ze geen eten en nauwelijks water. Politie en leger sloegen de bewoners en spoten met traangas en heetwaterkanonnen.

Compensatie

Na een week van geweld werden de bewoners op straat gezet en raakten ze dakloos. Veel van hen leven nu onder miserabele omstandigheden; de Angolese staat heeft hun nooit nieuwe woningen of compensatie gegeven.

Dat de ambassadeur niets wist van de gedwongen verhuizingen is opmerkelijk, aangezien naast Van Oord en ING Bank ook de Nederlandse staat betrokken is. Via kredietverzekeraar Atradius heeft de Nederlandse staat een lening van ING aan de Angolese staat gegarandeerd. Nederland loopt daarbij een maximaal risico van 663 miljoen dollar (zo’n 600 miljoen euro).

Volgens directeur Bert Bruning van Atradius is er geen contact geweest tussen de ambassade en zijn bedrijf voorafgaand aan het bezoek. Hoewel Van Oord en ING al hebben toegezegd zich hard te zullen maken om compensatie voor de gedupeerde bewoners te regelen, ziet Bruning voor Atradius geen actieve rol weggelegd. Hij zegt Van Oord en ING wel ‘te willen ondersteunen’.

Brievenbusfirma’s

De Angolese oud-presidentsdochter Isabel dos Santos beheert vanuit Nederland al jaren honderden miljoenen aan betwiste bezittingen. Via Nederlandse brievenbusmaatschappijen bezit de van corruptie beschuldigde Dos Santos grote belangen in onder andere olie-, telecom- en diamantbedrijven. De Nederlandsche Bank zette al in 2012 vraagtekens bij de belangen van Dos Santos via Nederland, maar haar bedrijven onttrokken zich eenvoudig aan het toezicht en zijn nog altijd actief.

De dochter van de voormalige president van Angola José Eduardo dos Santos gebruikt zeker negen Nederlandse brievenbusbedrijven voor het beheer van haar belangen in olie, telecom en diamanten. Sommige van die bv’s zijn betrokken bij transacties die volgens de Angolese staat corrupt zijn. De Angolese staat legde eind vorig jaar voor 1,1 miljard dollar beslag op de bezittingen van Dos Santos. Dat bedrag zou zij via Nederlandse bv’s hebben onttrokken aan de Angolese staatskas.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden