Plus Achtergrond

Minder kinderen voor het klimaat. Heeft Harry een punt?

Prins Harry en zijn vrouw Meghan willen maximaal twee kinderen uit zorg om de aarde. Hebben zij een punt? ‘Van alles wat je zelf kunt doen, heeft een kind minder verreweg de meeste impact.’

Vlnr: Prins Philip, prins Harry, koningin Elizabeth, Doria Ragland en Meghan met Archie. Beeld POOL/REUTERS

Archie, de jongste telg van de Britse koninklijke ­familie, zal hoogstens één broertje of zusje krijgen. Dat zei prins Harry deze week in de Britse Vogue. Zijn kijk op milieuproblemen als klimaatverandering is veranderd sinds hij in mei vader werd, ­onthulde hij in een interview met de bekende primatoloog Jane Goodall. “We zijn kikkers in het water dat tot een kookpunt wordt gebracht. Het is beangstigend,” zegt hij. Als Goodall (85) daarop half grappend suggereert dat hij dan niet te veel kinderen moet nemen, reageert hij: “Twee, maximaal!”

In Engeland kreeg Harry veel kritiek over zich heen. De Daily Mail wees hem er fijntjes op dat de hertog en hertogin van Sussex niet ­bekendstaan om hun sobere levensstijl. Zo vloog Harry volgens de tabloid, na een korte inspectie van de Britse ­troepen op de poolcirkel, terug naar huis met een privévliegtuig om op tijd bij Meghan te zijn voor een valentijns­dinertje. En Meghan vloog diezelfde maand met een privévliegtuig naar New York voor een vijfdaagse babyshower in een peperduur penthouse.

Toch heeft Harry wel degelijk een punt, zegt Marc Davidson, hoogleraar milieu-ethiek en milieu-economie aan de Universiteit van ­Amsterdam. “Van alles wat je zelf kunt doen om de broeikasgasuitstoot te verkleinen, heeft een kind minder nemen verreweg de meeste ­impact. Nog veel meer dan niet meer vliegen, geen vlees meer eten of je auto de deur uit doen. Dat is zonneklaar. Want als je een kind op de ­wereld zet, ben je verantwoordelijk voor de broeikasgasuitstoot van alles wat het kind in zijn leven consumeert. En die van je klein­kinderen.”

Ethische kwestie

Hoe groot die bijdrage aan het broeikaseffect precies is, zou Milieu Centraal kunnen weten, de voorlichtingsorganisatie die de CO2-uitstoot becijfert van producten en gedrag: van douchen tot een koffie verkeerd drinken. “Hier willen wij ons niet in mengen,” zegt woordvoerster ­Kirsten Palland. “Dit is een ethische kwestie. Mensen hebben de keuzevrijheid om wel of niet kinderen te nemen.” Ook het Centraal Bureau voor de Statistiek moet het antwoord schuldig blijven. Wel becijferde het CBS dat de ‘CO2-voetafdruk’ van de gemiddelde Nederlander vorig jaar 15.800 kilo was. Ter vergelijking: dat staat gelijk aan zestien vliegretourtjes Amsterdam-New York. Eén zo’n retourtje levert volgens de Duitse ngo Atmosfair al meer CO2 op (951 kilo) dan een inwoner van een van de 54 armste landen in de wereld in een heel jaar uitstoot.

Marc Davidson. Hoogleraar milieu-ethiek en milieu-economie aan de Universiteit van ­Amsterdam. Beeld UvA/IBED

Zweedse onderzoekers waagden zich wel aan een berekening: een kind minder zou maar liefst 58.600 kilo CO2 per jaar schelen. Hoe dan ook: dat een westerse baby – die per maand al 22 kilo afval aan pampers produceert – tijdens zijn leven voor een hoop extra broeikasgassen in de atmosfeer zorgt, moge duidelijk zijn.

De huivering van Milieu Centraal om die conclusie te trekken, is tekenend voor het debat over de impact van kinderen op klimaatverandering: dat is er nauwelijks. Voor de overheid, en zelfs voor de meeste milieuorganisaties, is dat onderwerp taboe. Het raakt immers aan wat ­volgens velen het ultieme doel is van het bestaan: voortplanting.

Miley Cyrus en Tinkebell

Daar komt bij dat onze regering geen Chinese overheid is, die de overbevolking decennia in toom probeerde te houden met eenkindpolitiek. De Nederlandse overheid wil niet ingrijpen in de persoonlijke levenssfeer van mensen, zegt hoogleraar Davidson. “Het kabinet weigert al bemoeienis met hoeveel vlees mensen eten. Laat staan met de grootte van hun gezin. Dat is een van de meest fundamentele keuzes in een mensenleven.”

Prins Harry schaart zich, al dan niet bewust, in een voorzichtige trend van beroemdheden en activisten die het onderwerp wel op de agenda zetten. Zo verkondigde zangeres Miley Cyrus onlangs dat ze overwoog om geen kinderen te nemen vanwege klimaatverandering. De Britse activiste Blythe Pepino startte een beweging van birthstrikers (geboortestakers): vrouwen die vanwege de ‘klimaatcrisis’ bewust geen kinderen op de wereld zetten. En in Nederland liet kunstenares Tinkebell zich in 2013 steriliseren als statement tegen overbevolking en oprakende grondstoffen.

Dat zal niet direct helpen, zegt Davidson. “Als we klimaatverandering tegen willen gaan, moet dat de komende pakweg tien jaar gebeuren. Al zouden we massaal geen kinderen nemen, dan heeft dat op die korte termijn nog geen effect.” Schone technologie heeft dat wel. “Als we daar flink op inzetten, kunnen we de broeikasgasuitstoot als gevolg van de groeiende wereldbevolking en stijgende welvaart compenseren.”

Kinderen zijn dus ook nodig als knappe ­koppen van de toekomst, die oplossingen tegen klimaatverandering bedenken. Maar meer dan twee per stel zijn er niet nodig, volgens Davidson (zelf vader van twee). “Daarmee vervang je jezelf, zonder de bevolking uit te breiden.” Toch schreeuwt ook hij die boodschap maar niet van daken. “Ik ben daar eens over begonnen op een feestje, dat werd me niet in dank afgenomen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden