Plus

Makaken kunnen logisch redeneren, ook zonder beloning

Dieren zijn bereid hun rekenkunsten te tonen tegen een passende en smakelijke beloning. Doen ze dat nog steeds als je de beloning niet op de goede oplossing zet, maar op de verkeerde? 

Makaak. Beeld Rowin Ubink

Met die vraag gingen psychologen van Columbia University in New York naar een groep makaken, niet met een rekensom maar met een opdracht logisch redeneren.

De apen kregen zeven beelden te zien in een bepaalde volgorde; voor het gemak A tot en met G. Vraag was of ze vervolgens de rangorde in die beelden konden reproduceren. Ze kregen steeds een set van twee plaatjes en leerden om met een druk op de knop aan te geven welke van die twee het meest vooraan in de rij stond. Zouden de apen onthouden dat A voor B komt en B voor C? En zouden ze dan ook begrijpen dat A voor C komt en bijvoorbeeld B voor F?

Transitieve inferentie, heet dat in de psychologie. Het is een vorm van logisch redeneren waarvan lang is gedacht dat alleen de volwassen mens het kon. Inmiddels is deze vorm van redeneren aangetoond bij tal van diersoorten. Maar over die experimenten is veel discussie omdat ze er doorgaans op neerkomen, dat het dier wordt beloond als hij met de goede oplossing komt. En dan is het misschien de beloning die het doet en niet de logica. 

Slimme apen

De Amerikaanse wetenschappers deden in hun eerste experiment hetzelfde, schrijven ze in vakblad Science Advances. Maar in een tweede experiment zetten ze beloning op de verkeerde oplossing.

Daar trapten de makaken niet in; ze bleven meestal bij hun opdracht en bij de juiste rangorde. Ze kozen niet voor de beloning maar voor de logica. Waarom? Het vermoeden is dat dit soort logisch redeneren belangrijk is voor sociaal levende dieren. Om niet alles te hoeven uitvinden in tweegevechten, is het goed te weten dat als A sterker is dan B en B sterker dan C, C geheid het onderspit zal delven tegen A.

Makaak. Beeld Rowin Ubink
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden