PlusExclusief

Macron wil (opnieuw) de pensioenleeftijd verhogen, tot woede van veel Fransen

De Franse president Emmanuel Macron gaat, nadat een eerdere poging mislukte, opnieuw proberen om de pensioengerechtigde leeftijd te verhogen van 62 naar 64 of 65 jaar. Maar of het lukt? Veel Fransen zitten niet op de verhoging te wachten.

Kleis Jager
Het Franse pensioendebat loopt al jaren. Medewerkers van een vakbond gingen in 2020 bijvoorbeeld ook de straat op uit protest tegen een mogelijke verhoging van de pensioenleeftijd. Beeld Getty Images
Het Franse pensioendebat loopt al jaren. Medewerkers van een vakbond gingen in 2020 bijvoorbeeld ook de straat op uit protest tegen een mogelijke verhoging van de pensioenleeftijd.Beeld Getty Images

Ze hebben er nog steeds geen zin in, de Fransen. Volgens opiniepeiler Ifop steunt maar 21 procent van de bevolking het plan van de regering om langer door te werken. 73 procent van de ondervraagden meent dat de huidige wettelijke pensioenleeftijd van 62 jaar ideaal is of dat deze nog wel naar beneden kan.

Frankrijk loopt flink uit de pas met de buurlanden. In België bedraagt de pensioengerechtigde leeftijd 65 jaar, in Nederland 66 jaar en zeven maanden, in Duitsland 65 en vijf maanden en in Italië 67 jaar.

De verschillen zijn kleiner maar nog altijd aanzienlijk als wordt gekeken naar de effectieve vertrekleeftijd, het moment waarop Franse werknemers daadwerkelijk stoppen met werken. Fransen gaan gemiddeld met 63 jaar en 1 maand met pensioen, Nederlanders met gemiddeld 65 jaar en 3 maanden.

Maar naar het buitenland wijzen, dat maakt in Frankrijk nooit veel indruk. Ook met het argument dat de levensverwachting erg is toegenomen, overtuig je maar weinigen.

Mislukte poging

Toch wil president Macron nu niet langer wachten. In 2020 deed hij een mislukte poging om de koe bij de horens te vatten. Hij kon zich toen nog net achter het oprukkend coronavirus verschuilen om een politiek fiasco aan het oog te onttrekken. Door die episode bleef er weinig heel van zijn imago van hervormer. Nu is hij vastbesloten de partners in de eurozone te laten zien dat hij kan regeren, ook al beschikt hij sinds de kamerverkiezingen van juni niet meer over een absolute meerderheid.

Een voordeel voor Macron is dat zijn tegenstanders niet meer kunnen zeggen dat het allemaal wel meevalt. In 2020 meende het adviesorgaan pensioenen, de Conseil d’orientation des retraites (COR) nog dat de toestand dankzij een relatief hoog geboortecijfer en een groeiende productiviteit niet hopeloos was. Maar het laatste rapport van de COR slaat het antikamp hun beste argument uit handen. Door de verslechtering van het economisch tij sinds de oorlog in Oekraïne slaan de wijzers van de pensioenkassen volgens de COR al vanaf volgend jaar diep rood uit. De pensioenen kosten te veel geld.

De pensioenuitgaven zijn bovendien niet te rijmen met de belofte die is gedaan aan de Eurogroep om in 2027 weer een begrotingstekort te hebben van minder dan 3 procent van het bbp (bruto binnenlands product).

Grootste uitgavenpost

Geen land in de eurozone geeft zoveel uit aan oudedagsvoorzieningen als Frankrijk. Het is met ruim 300 miljard euro per jaar zelfs de grootste uitgavenpost op de begroting. Dat bedrag komt overeen met bijna 14 procent van het bbp, tegen 5 procent in Nederland en Duitsland.

Eind deze week moet duidelijk worden hoe Macron en zijn premier Élisabeth Borne de zaak gaan aanpakken. Het duo hoopt toe te slaan tijdens de behandeling van de begroting die maandag werd gepresenteerd.

De begrotingswet sociale zaken vervult in dat scenario de rol van breekijzer. Het is mogelijk om de verhoging van de pensioenleeftijd naar 64 of 65 jaar toe te voegen als een speciaal amendement waar niet over kan worden gestemd.

Maar deze ‘overvalstrategie’ stuit op weerstand en kan een nieuwe golf van sociale onrust losmaken. Een decreet staat bovendien haaks op het voornemen van de president minder solistisch op te treden en zoveel mogelijk ‘samen met de burger’ te regeren.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden