PlusAchtergrond

Macron leest Libanon de les, waarom is ‘Parijs van het Midden-Oosten’ hem zo dierbaar?

‘Als een onervaren schoolmeester heeft hij wat bereikt waar de Libanese machthebbers helemaal niets voor elkaar kregen.’ Zo prees de Libanese krant L’Orient du Jour vanochtend het feitelijke ultimatum dat de Franse president Emmanuel Macron had gesteld aan de kibbelende politieke klasse van het land.

President Macron (geknield) bezoekt opnieuw slachtoffers van de giga-explosie in Beiroet. Deze keer in het Rafik Hariri University Hospitalin, achter hem de Franse minister van Volksgezondheid, Olivier Veran. Beeld AFP

Kort en bondig: óf jullie hervormen nu eens echt je politieke systeem en ik (Macron) sta in dat geval garant voor serieuze internationale hulp voor de wederopbouw na de enorme explosie in de hoofdstad, óf jullie blijven volharden in vriendjespolitiek en corruptie en dan zoeken jullie het zelf maar uit. Want zo duidelijk stelde de Franse president het wel.

Zijn alom bekritiseerde collega president Michel Aoun, tot nu toe de grote dwarsligger voor hervormingen (omdat hij zijn eigen zoon graag ziet als toekomstig president), beloofde vooraf al in vage termen medewerking. Maar bijna niemand in Libanon die hem nog gelooft. Dezelfde Aoun durfde nog steeds niet te gaan kijken naar de schade in de haven en de verwoeste wijken daaromheen. Macron deed dat wel, al meteen na de explosie.

Aoun kan zich in grote delen van de stad helemaal niet meer vertonen omdat hij als medeverantwoordelijke wordt gezien voor de politieke chaos en de corruptie waarin de tijdbom kon tikken. Toen het illegaal opgeslagen ammoniumnitraat (2750 ton) ontplofte, kostte dat 188 mensenlevens. Het leidde tot 3500 gewonden en 300.000 daklozen. De maat is vol voor Macron die de lokale politieke kopstukken tot eind oktober de tijd heeft gegeven spijkers met koppen te slaan anders trekt hij zijn handen van Libanon af.

Parijs van het Midden-Oosten

Dat zal lastig worden want ‘het Parijs van het Midden-Oosten’ is de Fransen dierbaar. De presidenten Chirac en Mitterrand onderhielden warme relaties met het land dat door Frankrijk op de kaart werd gezet en waar een grote Franse gemeenschap woont.

Opmerkelijk is dat Macron voor de tweede keer in een paar weken een bezoek bracht aan het land en wel op de beladen datum van 1 september. Op die dag in 1920 werd Libanon door de Fransen tot onafhankelijke staat uitgeroepen binnen het Franse Mandaatgebied Syrië. Het was dus de honderdste verjaardag van het land en ook van het door de Fransen opgetuigde politieke systeem waarin de belangrijkste posten om reden van lieve vrede worden verdeeld onder de grootste religieuze groepen in Libanon. Zo is de president altijd een maroniet (christen), de premier een soennitische moslim en de parlementsvoorzitter een sjiitische moslim. 

Een van de problemen is nu dat dat archaïsche systeem niet meer werkt omdat de bevolkingssamenstelling in Libanon nogal is veranderd. Het aantal christenen is sterk teruggelopen en ook binnen de moslimgemeenschap zijn nu de sjiieten en niet de soennieten de baas.

President Emmanuel Macron (links) en de Libanese president Michel Aoun. Beeld AP

Daarbij is de sjiitische militie Hezbollah oppermachtig geworden, want het is de enige strijdgroep die na de burgeroorlog niet werd ontwapend. Hezbollah wordt aangestuurd door Iran. Macron wil dat scheefgegroeide systeem hervormen. De eerste aanzet is een regering van competente bestuurders die eens niet op basis van hun afkomst maar vanwege bewezen professionele kwaliteiten een portefeuille gaan beheren.

De hoop is gevestigd op de nieuwe premier Mustapha Adib. Maar alles wat hij zegt hebben de Libanezen eigenlijk al eerder gehoord. Voorganger premier Hassan Diab had ook het beste voor met het land maar liep al snel vast in het gekonkel van de traditionele politieke klasse.

Macron gaat zo ver dat hij als buitenlands staatshoofd een routekaart heeft uitgezet voor het toekomstige beleid van Libanon. Hij eist gedegen onderzoek naar de oorzaken van de explosie, steun voor de bevolking en de wederopbouw van de haven, hervormingen van de problematische elektriciteitsvoorzieningen, strijd tegen corruptie en smokkel, en transparantie van justitie en van de economie. De Franse president dreigde zelfs met sancties tegen Libanon om zijn hervormingseisen kracht bij te zetten. Volgens veel Libanezen is Macron hun laatste hoop. In december wil hij naar Beiroet terugkeren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden