PlusAchtergrond

Machtsstrijd ontbrandt in Syrië, neef van Assad is ineens paria

Een ruzie tussen president Bashar al-Assad en zijn neef geeft een zeldzaam inkijkje in het Syrische regime. Terwijl de oorlog voortduurt, ontbrandt een machtsstrijd om geld.

Billboards met de beeltenis van Rami Makhlouf waren jarenlang in heel Syrië te zien. Beeld AFP

De Syriërs wisten niet wat ze zagen op Facebook: Rami Makhlouf (51), de rijkste man van het land en tevens jeugdvriend, neef en geldschieter van president Assad, verzoekt de dictator via de sociale media hem met rust te laten. ­‘Meneer de president, de veiligheidsdiensten beginnen de vrijheid van de mensen aan te vallen. Wij zijn uw trouwe aanhangers. De toestand is gevaarlijk en als dit doorgaat, wordt de situatie in het land ernstig,’ klaagt hij.

Dat Assad hem inderdaad moet hebben, bleek dinsdag nog maar eens toen de Syrische regering de inbeslagname van Makhloufs vermogen en dat van zijn vrouw en kinderen vorderde.

De neef van de president gaat in zijn smeek­bede voorbij aan de negen jaar dat miljoenen Syriërs al ernstig lijden door de oorlog die bijna een half miljoen mensen het leven heeft gekost. ‘Mij is gevraagd mijn functies neer te leggen. Had iemand verwacht dat de veiligheidsdiensten zouden aankloppen bij de bedrijven van Rami Makhlouf, nota bene hun grootste weldoeners in de oorlog?’

Man van 10 miljard

Ongekend is die jammerklacht, want niet alleen erkent Makhlouf zijn rol als financier van de gehate veiligheidsdiensten – hier klaagt misschien wel de grootste profiteur van een totaal corrupte regime.

Terwijl het land bloedde, vergrootte Makhlouf zijn fortuin door onder meer lucratieve smokkelroutes te exploiteren. Inmiddels zou hij meer dan 10 miljard euro op zijn bankrekening hebben. Hijzelf bleef liever op de achtergrond, maar zijn zoons pronkten schaamteloos met hun Ferrari’s in Cannes en Monaco en pochten op Instagram hoe ze met geld smeten op dure feestjes. De Financial Times onthulde vorig jaar dat de clan voor 37 miljoen euro luxeappartementen in Moskou had gekocht.

De Facebookvideo waarin hij de president vraagt hem met rust te laten.Beeld AFP

De Makhloufs waren altijd close met de Assads, met wie ze gemeen hebben aleviet te zijn, een invloedrijke sjiitische geloofsgemeenschap in het noordwesten van Syrië, Turkije en Libanon. De vader van Rami was de broer van de vrouw van president Hafez-al Assad, de mee­dogenloze dictator en vader van de huidige president. Vader Makhlouf mocht destijds veel geld verdienen in de olie-industrie, want het bleef immers binnen de familie. Rami Makhlouf kreeg op zijn beurt de exploitatie van alle taxfreeshops langs de grens en op het vliegveld van Damascus in de schoot geworpen. Nadat Bashar al-Assad zijn overleden vader had opgevolgd, werd neef Rami de grote man van het telecombedrijf SyriaTel.

Schaamteloze profiteur

Makhlouf werd steeds invloedrijker. Hij runde banken, universiteiten en een groot deel van de Syrische toerisme-industrie. Toen de revolte ­tegen het regime van Assad uitbrak, zag je op straat ook spandoeken waarin de miljardair met naam en toenaam werd gehekeld als schaamteloze profiteur. Volgens Arabische media zou Makhlouf zijn neef ertoe hebben aangezet korte metten te maken met elke vorm van oppositie. Uiteindelijk escaleerde dat tot een oorlog. Naar verluidt controleerde de clan-Makhlouf – die sinds 2008 op een zwarte lijst staat van de Amerikaanse regering – tot voor kort twee derde van de Syrische economie. Ook milities die in naam van het regime martelingen en moordpartijen uitvoerden, werden vaak via Makhloufs brievenbusfirma’s gefinancierd.

Nu dondert het dus tussen de twee neven. Makhlouf lijkt te groot geworden, vermoeden Arabische commentatoren. Daarbij gaat het verhaal dat de echtgenote van de president plannen heeft ontvouwd om een eigen telecombedrijf te beginnen.

Rami Makhlouf.Beeld AFP

Makhlouf is opeens concurrent van mevrouw Assad. Nadat Makhlouf een spontane donatie aan de familie Assad zou hebben geweigerd, volgde prompt een onderzoek naar vermeende belastingontduiking door SyriaTel en andere ­telecombedrijven. De Syrische staat eist nu bijna 280 miljoen euro van Makhlouf.

Kostenpost Syrië

Volgens waarnemers is de familie Assad bezig vrede voor te bereiden, maar speelt op de achtergrond de beroerde toestand van de Syrische economie. Het land ligt in puin, Amerikaanse sancties schrikken investeerders af en wat er nog was aan economische activiteit, is lam­gelegd door het coronavirus dat ook Syrië gijzelt. Alsof dat nog niet genoeg is, verkeert de belangrijkste bondgenoot en steunpilaar van het ­regime, Rusland, in zwaar weer. In de huidige ­situatie wil Rusland ook wel af van de kostenpost Syrië en wil Moskou dat Syrië weer op eigen benen komt te staan.

Verschillende Syrische miljardairs kregen onlangs belastingaanslagen in de bus. Onder hen dus ook Rami Makhlouf, die extra moet oppassen omdat hij ook nog eens heel veel weet over de wandaden van het regime. Zijn neef heeft hem overduidelijk in het vizier.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden