Maandag eerste overdracht van IS-strijders naar land van herkomst

Turkije wil gevangen genomen IS-strijders terugsturen naar de landen waar ze vandaan komen. Het kabinet neemt het dreigement serieus, maar denkt niet dat de IS’ers zonder waarschuwing op het vliegtuig worden gezet.

Opgepakte IS-strijders bidden in een Koerdische gevangenis in de Syrische stad Hasakeh, eind oktober. Beeld AFP

Turkije begint maandag met het terugsturen van opgepakte strijders van Islamitische Staat (IS) naar hun land van herkomst. Dat heeft de Turkse minister van Binnenlandse Zaken vrijdag aangekondigd.

Het gaat om IS-strijders die Turkije eerder heeft opgepakt in Noord-Syrië tijdens de militaire operatie daar. Minister Süleyman Soylu meldde begin deze maand al dat Ankara de strijders zou terugsturen, toen nog zonder termijn. De Turkse regering ergert zich aan de passiviteit van Europese landen bij het terughalen van Syriëgangers. “Wij zeggen tegen hen: we repatriëren die mensen naar jullie, en daar beginnen we maandag mee,” aldus Soylu. Volgende week moet blijken of dit een loos dreigement is of dat IS’ers werkelijk op het vliegtuig worden gezet.

Zeker twintig Nederlanders

Tijdens het Turkse militaire offensief in het noorden van Syrië zijn 287 IS-aanhangers gearresteerd, onder wie vrouwen en kinderen, volgens Soylu. In Turkse gevangenissen zitten in totaal 1200 buitenlandse strijders van de terreurbeweging Islamitische Staat (IS) gevangen. Onduidelijk is uit welke landen die gevangenen komen. Wel is bekend dat er zich momenteel zo’n twintig Nederlandse jihadisten in Turkije zelf bevinden, meldt inlichtingendienst AIVD. Enkele namen zijn bekend. Zo is Xaviera S. uit Apeldoorn eerder dit jaar in Turkije tot 6 jaar cel veroordeeld, maar vervroegd vrijgelaten. Van twee andere vrouwen loopt het proces nog.

Vorige week meldden zich twee Nederlandse vrouwen met hun kinderen bij de Nederlandse ambassade in Istanboel. Zij waren ontsnapt uit een Koerdisch detentiekamp. Nederland wil een van hen, Fatima H. uit Tilburg, niet terughalen omdat haar paspoort is ingetrokken.

Marechaussee

Aan Turkije is opheldering gevraagd over de aangekondigde terugkeer. “We zijn bezig om precies te achterhalen, ook in contact met de Turken, hoe dat zit,” zei premier Mark Rutte vrijdag. Ook hij zegt niet te weten hoeveel Nederlandse zogenoemde uitreizigers Turkije dreigt uit te zetten. “Nederlanders hoeven niet bang te zijn dat mensen die naar Syrië of Irak zijn gereisd om zich bij een terreurgroep als IS aan te sluiten plotseling op de Dam staan,” aldus Rutte premier. “Zij lopen op Schiphol tegen de marechaussee op.” Hij gelooft ook niet dat Turkije mensen zal terugsturen zonder enige aankondiging en zonder papieren.

Het al dan niet terughalen van uitgereisde IS’ers die nu in Irak, Syrië of Turkije vastzitten is al geruime tijd een politieke splijtzwam in Nederland. Met name het lot van de kinderen uit het voormalige kalifaat is ingewikkeld, maar ook over de berechting van uitreizigers zijn de partijen het niet eens. Deze week zei VVD-Kamerlid Dilan Yesilgöz het ‘acceptabel’ te vinden als Nederlandse mannen en vrouwen die zich bij IS aangesloten hebben de doodstraf krijgen in Irak. Dat land is niet van plan het eigen rechtssysteem aan te passen voor buitenlandse IS-strijders.

Net als coalitiepartijen CDA en D66 nam minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok vrijdag afstand van de woorden van zijn partijgenoot Yesilgöz. “Ik vind dat IS’ers zwaar bestraft moeten worden voor de verschrikkelijke dingen die ze gedaan hebben, maar ik ben altijd en overal tegen de doodstraf,” zei Blok. Met andere Europese ministers van buitenlandse zaken probeert hij Irak te bewegen om af te zien van de doodstraf voor uitgereisde jihadisten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden