Plus

Maakt Gandhi 2.0 kans om Modi te verslaan in India?

Een miljoen stembureaus en 900 miljoen stemgerechtigden. India kiest deze weken een nieuw parlement. Maakt Rahul Gandhi, achterkleinzoon van India's eerste premier, kans om de macht terug te winnen?

Donderdag konden de eerste Indiërs stemmen, zoals hier in Alipurduar, in de oostelijke deelstaat West-Bengalen. Beeld Rupak de Chowdhuri

'U kunt wegrennen, Mr Modi, maar u kunt zich niet verstoppen. Ik daag u uit voor een debat over corruptie.' Zelfverzekerd en met een beetje humor hier en daar. Zo profileert Rahul Gandhi zich op sociale media, zoals met deze uitspraak op Twitter, en in campagnetoespraken. De leider van de Congrespartij heeft wat dat betreft sinds de verkiezingen van 2014 een ware metamorfose ondergaan.

"De dagen dat hij nog lerende was als politicus zijn over," zegt Veenu Sandhu, redacteur bij de krant Business Standard, die in 2012 met collega Jatin Gandhi (geen familie) een biografie over Gandhi schreef. Destijds was Gandhi al jaren parlementslid en de onvermijdelijke kroonprins van de Congrespartij, hoewel hij zelfs binnen eigen gelederen werd gezien als onbenaderbaar en gesloten.

Donderdag zijn in India de parlementsverkiezingen begonnen, waaraan 1800 partijen deelnemen. In de vorige verkiezingen in 2014 beleefde Gandhi's Congrespartij een dieptepunt toen zij slechts 44 van de 545 parlementszetels wist te verwerven.

"Het keerpunt was in 2017," zegt Sandhu, verwijzend naar een gesprek van Gandhi met studenten van de Amerikaanse universiteit Berkeley in september van dat jaar.

Hij sprak zich kritisch uit over het economische beleid van premier Narendra Modi. En nog belangrijker, zegt Sandhu: "Hij beantwoordde kritische vragen over zichzelf, en bijvoorbeeld de Gandhi-dynastie. Sindsdien staat hij open voor interacties, ook met journalisten, en ook voor moeilijke vragen."

Banen
Ook Gandhi's visie is inmiddels een stuk duidelijker. "Hij is meer uitgesproken sinds hij eind 2017 partijleider werd," zegt Sandhu. In het verkiezingsmanifest van de partij, dat vorige week werd gelanceerd, ligt de focus op sociale voorzieningen, het creëren van banen voor jongeren, het aanpakken van de armoede met een basisinkomen en het helpen van boeren door hun schulden kwijt te schelden. Dat in tegenstelling tot de hindoe-nationalistische regeringspartij BJP, die vooral inzet op terrorismebestrijding en economische groei om van India een economische supermacht te maken.

Wat in het voordeel is van de BJP, is dat het thema nationale veiligheid sinds een terroristische aanslag in februari leeft onder kiezers. De regering van Modi reageerde met een luchtaanval op een terroristisch kamp in Pakistan, waar de aanslag gepland zou zijn.

Hieraan wordt vrijwel dagelijks gerefereerd in de campagnetoespraken van de partij. Het is dan ook allesbehalve zeker dat Gandhi 2.0 zijn partij naar de overwinning kan leiden. De meeste recente peilingen voorspellen dat de BJP wellicht minder dan in 2014, maar nog altijd de meeste zetels zal winnen. De peilingen lopen nogal uiteen: 263 tot 283 zetels voor de BJP en een alliantie van regionale bondgenoten, vergeleken met 115 tot 149 zetels voor de Congrespartij en bondgenoten - net iets meer dan het zogenoemde Derde Front van partijen.

Onvoorspelbaar
Niet dat dit noodzakelijk gaat uitkomen: peilingen in India zijn in het verleden volledig onbetrouwbaar gebleken, en ongeveer de helft van de BJP- en Congrespartijstemmers zijn zwevende kiezers. "Mensen liegen vaak in peilingen," zegt onafhankelijk onderzoeksjournalist Samarth Bansal.

Wat de Indiase verkiezingen ook onvoorspelbaar maakt, volgens Bansal, is de strijd per kiesdistrict. "Op sommige plekken is het verschil tussen de winnaar en de tweede kandidaat maar enkele duizenden stemmen." Zo kon het, dat de BJP in 2014 met maar 31 procent van de stemmen de meerderheid van alle zetels won.

Of de Congrespartij onder Gandhi dit keer een serieuze kans maakt, daarover durft ook biograaf Sandhu geen uitspraken te doen. "Indiase verkiezingen zijn ingewikkeld. Ik verwacht wel dat het aantal zetels van de BJP omlaaggaat en het aantal zetels van de Congrespartij omhoog. Maar of ze kunnen winnen? Dat betwijfel ik."

Wie is Rahul Gandhi?
Rahul Gandhi (1970, New Delhi) is een telg van de beroemde Gandhi-familie. Hij is de zoon van oud-premier Rajiv Gandhi, die in 1991 werd vermoord en de van oorsprong Italiaanse Sonia Gandhi. Zijn grootmoeder, Indira Gandhi, was de eerste vrouwelijke premier van India en werd in 1984 vermoord. Zijn overgrootvader was India's eerste premier en onafhankelijkheidsstrijder Jawaharlal Nehru (1889-1964).

Rahul Gandhi studeerde in de jaren negentig internationale betrekkingen aan de Amerikaanse universiteit Rollins College en ontwikkelingsstudies in Groot-Brittannië aan de universiteit van Cambridge. Daarna werkte hij in verscheidene managementfuncties in Londen en Mumbai. Sinds 2004 is hij parlementslid. Twee jaar geleden kwam daar de functie van leider van zijn partij bij.

Vijf weken lang verkiezingen

De Indiase verkiezingen worden verspreid over vijf weken gehouden. Dit omdat er niet genoeg mankracht is om alle één miljoen stembureaus tegelijkertijd voldoende te bezetten. Daarom zijn de 545 kiesdistricten, vanwaaruit de parlementsleden worden gekozen, verdeeld over zeven data waarop wordt gestemd: 11, 18, 23 en 29 april, 6, 12 en 19 mei. Op 23 mei moeten alle stemmen zijn geteld.

Er zijn rond de 900 miljoen geregistreerde kiezers, 85 miljoen meer dan in 2014. Toen was de opkomst 66 procent. Van alle nieuwe kiezers zijn 15 miljoen 18 of 19 jaar oud. Er moet worden gekozen uit kandidaten van maar liefst 2293 door de Kiescommissie erkende partijen. Voor de kiesdistricten waarin pas in mei wordt gestemd, zijn nog niet alle kandidaten bekendgemaakt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden