PlusInterview

Leidse Hoogleraar Antropologie: ‘Malinezen blij met afzetting president’

De coup in Mali betekent het einde van president Keïta. Antropologe Mirjam de Bruijn woont in Bamako en maakt de opstand van nabij mee.

Kolonel-majoor Ismael Wague (midden), van het Nationale Comité voor de Redding van het Volk.Beeld AP

Lang bleef dinsdag onduidelijk of de onrust in Mali alleen bestond uit muitende soldaten van de garnizoensstad Kati, vijftien kilometer buiten Bamako. Rond middernacht verscheen echter president Ibrahim Boubacar Keïta, bijgenaamd IBK, op televisie. Hij was opgepakt door de opstandige militairen. Keïta kondigde onder dwang zijn aftreden aan en ontbond de regering en het parlement.

Later volgde een perscommuniqué van kolonel Ismael Wague van de luchtmacht die namens de opstandelingen, die zich hebben verenigd in het Nationale Comité voor de Redding van het Volk, meedeelde dat er een overgangsregering komt die vrije verkiezingen moet voorbereiden. “Ons land zinkt weg in chaos, anarchie en onveiligheid als gevolg van de mensen die Mali leiden,” zo motiveerde hij het afzetten van de president.

De Leidse hoogleraar Afrikaanse geschiedenis en antropologie Mirjam de Bruijn is op dit moment in de hoofdstad Bamako. Ze werkt er aan een verhalenproject met jongeren in de binnenlanden. “Het is de eerste staatsgreep die ik meemaak,” zegt ze.

Hoe zijn de reacties in Bamako?

“De bevolking wil geen staatsgreep, maar is blij dat IBK is afgezet. Eigenlijk verloopt de staatsgreep tot nu toe netjes. Er zijn geen doden gevallen. De protestbeweging M5, die grote demonstraties organiseerde tegen president Keïta, staat achter de opstandige militairen. Zij noemen het ook geen staatsgreep, maar een volksopstand.”

Wordt dat ook zo ervaren op het platteland ver buiten Bamako?

“Kennissen die ik heb gebeld in het binnenland zijn blij dat de president weg is en hopen dat er een normaal, eerlijk bestuur komt. De jihadisten van IS en Al Qaida, die grote delen van het land in handen hebben, zullen er geen probleem mee hebben dat IBK is afgezet, maar ze zullen niet blij zijn dat militairen nu de macht hebben. Zij hebben de afgelopen jaren veel confrontaties met elkaar gehad.”

De militairen die de coup hebben gepleegd, willen nieuwe verkiezingen en zeggen ook overleg te willen met politieke en maatschappelijke groepen over een overgangsperiode. Gaat dat werken?

“Het zijn vooral de militairen uit het middenkader en gewone soldaten die in opstand zijn gekomen. Veel hoge officieren, die tot de entourage van de president behoren, zitten nu vast. De religieuze leider achter de M5-protestbeweging, imam Mahmoud Dicko, lijkt me niet de man die het land moet gaan leiden. Maar wie wel? Je hoort steeds dat er genoeg capa­bele jonge mensen en technocraten in het land zijn, maar een naam hoor ik niet.”

De Europese Unie en Frankrijk veroordelen de coup sterk. De West- Afrikaanse landen, verenigd in de Ecowas, eisen dat Keïta terugkeert en dat de militairen naar hun kazernes gaan. Is dat reëel?

“Een terugkeer van IBK als president is uitgesloten, dan komt er een echte volksopstand. Ze moeten erkennen dat Keïta alleen maar zijn zakken vulde. De internationale gemeenschap moet deze ontwikkeling niet veroordelen, maar begeleiden. Het land zit economisch volledig aan de grond. Deze coup kan een uitweg zijn naar beter bestuur. De internationale gemeenschap zou daar juist bij moeten helpen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden