Laatste onafhankelijke Venezolaanse krant opereert vanuit Madrid: ‘Een militaire opstand is aanstaande’

Supporters van Maduro vieren feest na zijn herverkiezing. De gemaskerde mannen zijn lid van La Piedrita, de knokploeg van het regime. Beeld AFP

De laatste onafhankelijke krant van Venezuela opereert nu vanuit Madrid. In Venezolaanse kiosken is hij niet meer te koop, maar eigenaar Henrique Otero laat zich niet kisten. ‘Er is verandering op komst.’

De Venezolaanse president Nicolás Maduro laat zich donderdag beëdigen voor een nieuwe termijn van zes jaar. Veel collega-staatshoofden zullen ontbreken. Vrijwel niemand in de regio erkent de pseudoverkiezingen die Maduro vorig jaar won.

De Venezolaanse kranten zullen het ongetwijfeld enthousiast brengen; het allerlaatste onafhankelijke dagblad verdween vorige maand uit de kiosken. “Voorlopig,” zegt eigenaar Miguel Henrique Otero. “Een militaire opstand is aanstaande.”

In een restaurant in Madrid bestelt Otero een witte wijn en een schaaltje olijven. Hij praat zacht en oogt moegestreden, maar toont zich allesbehalve verslagen. Sinds 2015 bestiert de 71-jarige eigenaar én hoofdredacteur van de Venezolaanse krant El Nacional zijn business noodgedwongen vanuit Spanje. In eigen land zou hij rechtstreeks achter de tralies verdwijnen, zo is hem verzekerd. Ooit was zijn krant – in 1943 opgericht door zijn grootvader – een van de grote centrum-linkse dagbladen van Latijns-Amerika. De afgelopen twee decennia was het een van de weinige media die kritisch bleven op de regering. Half december viel het doek.

Minder papier

Het was een lang van tevoren aangekondigde dood. De revolutie, die in 1999 onder leiding van Hugo Chávez begon, was vanaf het begin repressief. “Traditionele dictaturen sloten kranten met groot vertoon en gooiden journalisten in de cel. Dit regime ging subtieler te werk. Fiscale maatregelen, een advertentiestop voor de overheid, fysieke agressie, rechtszaken tegen de krant en individuele journalisten, haatcampagnes, dreigementen, het hele arsenaal. Toen dat niet werkte, grepen ze naar het ultieme instrument: het papier. De staat beheert de papier­import en stuurde kritische kranten elke dag minder papier.”

Dat werkte. In totaal verdwenen 66 titels, waaronder enkele van Latijns-Amerika’s oudste dagbladen. Alleen El Nacional hield stand tegen Nicolás Maduro, de opvolger van Chávez. “Wij hadden een flinke voorraad papier aangelegd en kregen steun van kranten in Brazilië, Colombia en de rest van de regio. Zij hebben ons twee jaar lang papier gestuurd.”

Daarnaast bezuinigde El Nacional op het aantal pagina’s en op de oplage, ooit 170.000. Op het laatst kwam de krant nog maar vijf dagen per week uit met twee vellen papier. “We hadden het misschien nog even kunnen uitzingen met een oplage van 1000 met één pagina, maar dat was zinloos. Nu al kocht de politie soms al onze kranten op bij de kiosken.”

El Nacional gaat nu digitaal verder, ondanks de beperkingen. “Na de radio, de televisie en de ­gedrukte media is nu het internet aan de beurt. Sites worden geblokkeerd.” De vrijheid van meningsuiting neemt af, de repressie neemt toe. Dat is een van de redenen dat mensen niet meer massaal de straat op durven, zoals in de zomer van 2017. Wie wil protesteren, krijgt meteen leden van het Colectivo La Piedrita op zich af, Maduro’s knokploeg. Otero: “De andere reden is de oppositie, die geen goede strategie heeft. De leiders zijn niet geloofwaardig: de ene dag besluiten ze het een, de andere dag iets anders. Mensen zijn wanhopig geworden en denken dat ze nooit iets gaan bereiken. Vier miljoen Venezolanen zijn al vertrokken naar het buitenland.”

Internationale sancties

Toch gaat 2019 een cruciaal jaar worden, denkt Otero. “Er hangt verandering in de lucht. Niet via verkiezingen of dialoog, maar op een gewelddadige manier. De hyperinflatie is onhoudbaar. Er zijn steeds meer protesten, ook binnen het revolutionaire kamp, er zijn scheuren binnen het regime en er heerst onrust binnen de strijdkrachten. Er zitten al 200 officieren vast voor vijf mislukte opstanden. Daarnaast zijn Colombia, Brazilië, de VS en andere landen in de regio bereid elke verandering te steunen.”

De internationale sancties – van onder meer de Europese Unie – tegen hoge functionarissen in Venezuela zijn doeltreffend, gelooft Otero. “Het zadelt hun directe omgeving, hun familie, op met grote problemen. Het ontneemt hun de mogelijkheid om het geld dat ze hebben gestolen te besteden. Het kan anderen binnen de top ertoe bewegen zich tegen het regime te keren.”

Dat alles kan leiden tot een militaire opstand, denkt hij. “Geen klassieke staatsgreep, zoals bij Pinochet in Chili, maar een rebellie met steun van de bevolking. Een breuk binnen het regime, gevolgd door een humanitaire interventie,” zegt Otero hoopvol. “Ik zal eerder in Venezuela terug zijn dan mensen denken.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden