Laatste in Afrika geboren Amerikaanse slaaf overleed in 1937

Sally Smith is geïdentificeerd als de laatste in Amerika overleden tot slaaf gemaakte die uit West-Afrika kwam. Ze arriveerde in 1860 in de VS en overleed in 1937.

Sally Smith, in Benin geboren als Redoshi, met haar echtgenoot William op een niet gedateerde foto Beeld Hannah Durkin

Een uit Afrika ontvoerde man heeft lang te boek gestaan als de allerlaatste in de Verenigde Staten overleden slaaf. Hij heette Oluale Kossola en ging na zijn aankomst in de VS door het leven als Cudjo Lewis. Kossola overleed in 1935.

Na minutieus onderzoek is de Britse wetenschapper Hannah Durkin, verbonden aan de Newcastle University, onlangs tot een andere conclusie gekomen: niet Kossola maar Sally Smith, die in Benin bij haar geboorte de naam Redoshi kreeg, was de allerlaatste overlevende van de trans-Atlantische slavenhandel. De vrouw overleed in 1937, in Selma in de staat Alabama.

Op basis van archiefmateriaal, oude krantenknipsels en verstofte filmbeelden reconstrueerde Durkin het bijzondere leven van Sally Smith. Van haar ontvoering in West-Afrika tot de verschrikkingen als slaaf en haar levensjaren in vrijheid. 

Volgens Durkin geeft de vrouw met haar verhaal een stem aan al die anderen die in stilte zijn heengegaan. “Dankzij haar levensgeschiedenis krijgen we een nog beter beeld van de slavenhandel,” zegt de Britse onderzoekster, die in het tijdschrift Slavery & Abolition uitgebreid verslag doet van haar werk. “Met Redoshi komt het verleden weer tot leven en heel dichtbij. Tot in 1937 heeft iemand geleefd die de horror van de slavernij kon navertellen.”

Trotse vrouw

Redoshi was twaalf jaar oud toen zij in een dorpje in Benin werd ontvoerd door slavenhandelaren. Zij was een van de 116 jonge West-Afrikanen aan boord van de Clotilda, het laatste slavenschip dat aanmeerde in een Amerikaanse haven. Aan boord van het schip moest zij trouwen met een van de andere slaven. Redoshi werd na haar aankomst met haar man die Billy of William werd genoemd, gekocht door Washington Smith. Hij gaf haar de naam Sally Smith.

Haar ‘eigenaar’ was een vermogend man. Hij bezat niet alleen de Bogue Chitto plantage in de omgeving van Selma in de staat Alabama, waar de tiener slavenarbeid wachtte, hij was ook de grondlegger van de Bank of Selma.

Sally Smith zwoegde bijna vijf jaar in het huis van de slavenhouder en op diens uitgestrekte velden. Na de afschaffing van de slavernij, onder president Abraham Lincoln in 1865, bleven Sally en haar echtgenoot, met wie ze inmiddels een dochtertje had gekregen, op de plantage wonen en werken.

Volgens Durkin was Sally Smith een trotse vrouw. “Trots op haar Afrikaanse afkomst die zij nooit heeft verloochend. Trots op het minuscule stukje land dat zij na haar vrijlating in bezit kreeg,” aldus de wetenschapper. “Ondanks alle mishandeling, zweepslagen en de gewelddadige dood van mensen om haar heen, leerde zij haar dochter de taal van haar kindertijd, koesterde zij haar Afrikaanse cultuur en identiteit.”

Activisten

Tijdens haar laatste levensjaren kwam Sally Smith in contact met activisten voor de burgerrechten, onder wie Amelia Boynton Robinson. Zij was in 1934, op 23-jarige leeftijd, een van de allereerste Afro-Amerikanen die zich als kiezer liet registreren en in 1964 was Robinson de eerste zwarte vrouw in het parlement van Alabama. 

Een jaar later leidde zij de vrijheidsmarsen van Selma naar Montgomery, de hoofdstad van de staat. De drie marsen, die bloedig werden onderdrukt, worden gezien als het kantelpunt in de strijd voor burgerrechten voor de zwarte Amerikanen. Voor haar overlijden in 2015 legde Robinson herhaaldelijk uit dat zij zich mede liet inspireren door de levenslessen van Sally Smith.

De vrouw uit Benin overleed in 1937, op de plek waar zij sinds haar twaalfde had gewoond en gewerkt. Haar man was al in de jaren twintig gestorven. Bij haar overlijden was Sally Smith 89 of 90 jaar oud.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden