Plus

Koude Oorlog om populaire Chinese app TikTok: ‘Facebook doet precies hetzelfde’

De razendpopulaire app TikTok is de inzet van een digitale Koude Oorlog tussen China en de VS. De Amerikaanse president Trump wil een verbod uit angst voor spionage. De vrees is terecht, maar tegelijk hypocriet, zeggen deskundigen. Facebook en WhatsApp doen namelijk precies hetzelfde.

Beeld EPA

TikTok is momenteel een van de populairste apps ter wereld. Gebruikers filmen zichzelf terwijl ze zingen, dansen of acteren, voorzien hun creaties van speciale effecten en delen ze online met hun volgers.

Het aantal TikTokkers groeit dit jaar naar 800 miljoen wereldwijd, en alleen al in de Verenigde Staten naar 45,4 miljoen. Nederland telt nu naar schatting 3,5 miljoen TikTokkers.

TikTok is een app van het Chinese techbedrijf ByteDance. Daar zit de pijn van de Amerikanen. President Donald Trump is bang dat ByteDance gegevens over Amerikaanse burgers doorspeelt naar de Chinese overheid. Daarom kondigde hij afgelopen vrijdag aan de app te willen verbieden. Dat verbod geldt nu al voor Amerikaanse militairen en binnenkort ook voor ambtenaren.

Maria Genova, cybercrimedeskundige en schrijfster van Komt een vrouw bij de h@cker en What the h@ck!, begrijpt de angst van Trump. “TikTok is malware, een kwaadaardige app die verschrikkelijk veel informatie over gebruikers verzamelt en hun mobiele telefoons leegtrekt.”

Persoonlijke informatie

Duits onderzoek wijst uit dat TikTok browsertrackers installeert. Daarmee kan een bedrijf de activiteiten van gebruikers op internet volgen. Data van mobiele telefoons kunnen worden gekoppeld aan gebruikersprofielen. Persoonlijke informatie als IP-adressen, locatiegegevens, foto’s en appgebruik kunnen worden doorgespeeld aan commerciële partijen en overheden.

“Apps als TikTok, maar ook Facebook en WhatsApp, vragen veel meer informatie van gebruikers dan ze nodig hebben om goed te kunnen functioneren,” zegt Genova. “Ze houden bij waar je bent en waar je van houdt. Daarom verdient Facebook zo veel geld aan adverteerders.”

Vorig jaar schikte ByteDance voor 5,7 miljoen dollar met de Amerikaanse consumentenwaakhond FTC. De app verzamelde illegaal persoonlijke informatie van kinderen. De Autoriteit Persoonsgegevens en de waakhond van de Europese Unie onderzoeken of TikTok de privacy van kinderen voldoende waarborgt.

Kwaadaardig

ByteDance zegt dat de software bedoeld is om ‘kwaadaardig browsergedrag’ te voorkomen. Ook bezweert het bedrijf nooit data aan de Chinese regering te verstrekken. ‘We worden geleid door een Amerikaanse ceo en hebben honderden medewerkers die bezig zijn met veiligheid, beveiliging en beleid in de Verenigde Staten,’ zo verklaarde het bedrijf onlangs.

Volgens Amerikaanse media is ByteDance bereid het Amerikaanse deel van ByteDance te verkopen aan Microsoft. Microsoft heeft de onderhandelingen, die in een vergevorderd stadium waren, opgeschort na de uitspraken van Trump, die tegen een overname is.

Deskundigen adviseren TikTok te verwijderen vanwege de privacy- en veiligheidsrisico’s. Hackersgroep Anonymous noemt de app ‘spionagesofteware’. In China zijn techbedrijven verplicht data door te geven als de overheid dat wil. Er is geen onafhankelijke toezichthouder.

Bovendien is gebleken dat Beijing censuur pleegt op TikTok. Zo werden filmpjes over de massademonstraties in Hongkong verwijderd. India heeft TikTok en andere Chinese apps al verboden.

Slimme apparaten

Volgens Genova zijn mobiele telefoons nu misschien wel de grootste bedreiging voor consumenten, bedrijven en overheden. Steeds vaker worden slimme apparaten, zoals een thermostaat, wasmachine of koelkast, bediend via een app op de telefoon.

Zo wisten hackers bij een groot aantal huizen in Finland de thermostaat flink lager te zetten en legden de Russen met een app het wapensysteem van het Oekraïense leger grotendeels plat.

Google verwijdert jaarlijks ongeveer 1 miljoen kwaadaardige apps uit de officiële Google Play Store, maar ze communiceren daar niet over met gebruikers, waardoor die de apps houden en de deur naar miljoenen telefoons wagenwijd openstaat. Genova: “Kwaadwillenden kunnen daarmee systemen saboteren, netwerken overnemen en in het ergste geval een land platleggen.”

Hypocriet

Dat Trump TikTok wil verbieden, is volgens Genova ‘hypocriet’. Facebook en WhatsApp worden ook zwaar bekritiseerd en bestraft vanwege privacy- en veiligheidsrisico’s. Onlangs werd bekend dat LinkedIn, net als TikTok, toegang heeft tot alle notities die je opslaat in je telefoon. Veel mensen gebruiken de notities voor vertrouwelijke informatie, zelfs voor wachtwoorden.

“Facebook verdient miljarden en ligt dus niet wakker van boetes,” zegt Genova. “Waarom zou je Facebook en WhatsApp wel vertrouwen en TikTok niet? Dat heeft heeft vooral te maken met de Koude Oorlog tussen China en de VS. De nieuwe oorlog wordt een hackersoorlog. Het land met de grootste digitale voorsprong is de nieuwe wereldleider. Data is macht. Daar is Trump bang voor.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden