PlusNieuws

Knallende ruzie Polen en Europa duurt voort: 36 miljard euro aan steun voorlopig op de plank

Polen en de rest van Europa hebben meer tijd nodig om hun knallende ruzie over de Poolse rechtsstaat uit te klaren. De rest van Europa kan zich dat permitteren omdat 36 miljard herstelsteun voor Polen voorlopig op de plank blijft liggen.

Brussel keert de miljoenen pas uit als Polen aan alle voorwaarden voldoet en een ervan is de onafhankelijkheid van de rechtspraak, aldus Commissievoorzitter Ursula von der Leyen gisteren. Of het geld dan voorlopig bevroren blijft of wordt afgepakt, maakt op de korte termijn weinig uit.

Belangrijke leiders als Angela Merkel maar ook Emmanuel Macron staan nadrukkelijk op de rem. Ze willen dat Polen in een dialoog met de Commissie naar een oplossing zoekt. Maar beginnen met strafmaatregelen vinden ze fout.

Open voor gesprek

Merkel: “We moeten praten voor we tot strenge sancties overgaan. We moeten hier samen uit kunnen komen.” De Pool Mattheusz Morawiecki stelde zich even hard op als eerder in het Europese Parlement: “Wij staan open voor een gesprek, maar zullen niet zwichten voor chantage.”

Was het grote bezwaar eerder dat het Poolse constitutionele Hof het Europese recht ondergeschikt verklaarde aan het Poolse, nu is dat vooral gebrek aan onafhankelijkheid van de rechtspraak. “Dit gaat over scheiding van machten, dat is zeer wezenlijk,” aldus Mark Rutte.

Poolse premier Mateusz Morawiecki. Beeld SOPA Images/Getty Images
Poolse premier Mateusz Morawiecki.Beeld SOPA Images/Getty Images

Brussel ligt op dit punt al jaren met Warschau in de clinch. Polen ontsloeg rechters en benoemde regeringsgetrouwe opvolgers in hun plaats. Het land vergrootte daarna zijn politieke invloed verder door een tuchtraad voor rechters in te stellen. Volgens Morawiecki is die ontmanteld en zijn de verschillen met andere lidstaten weg. “Wij zijn even trouw aan de rechtsstaat als anderen.”

Beperkte mogelijkheden

Morawiecki ontkent, bijgevallen door zijn Hongaarse collega Victor Orbán, dat hij het primaat van het Europese recht onderuithaalt. Hij wil niet dat Europese rechters arrest wijzen op terreinen waarvoor ze niet bevoegd zijn.

Een probleem voor de voorstanders van een harde aanpak is dat de mogelijkheden Polen weer in het gareel te krijgen geringer zijn dan Von der Leyen eerder aangaf. Theoretisch kan Brussel Polen behalve zijn subsidies ook stemrecht afpakken, maar de benodigde meerderheid van twintig landen is er niet. Wat rest is een gang naar de rechter, een oplossing door dialoog of het afpakken van geld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden