Plus

Kansarme leerling krijgt in de VS bonuspunten bij eindtoets

Kinderen uit kansarme milieus krijgen in de VS bonuspunten bij hun eindscores van de middelbare school. Gaat dat het bolwerk van de elite-universiteiten doorbreken?

Het meisje dat zich klaarmaakt voor ‘prom’ woont in een zeer arm gebied van de VS. Een reden voor extra SAT-punten. Beeld Getty Images

Hoe krijg je de universiteit van je dromen zo ver je aan te nemen? Duizenden Amerikaanse scholieren gaan er het komende half jaar alles aan doen: zo hoog mogelijke eindcijfers halen, een indrukwekkend persoonlijk opstel schrijven en een landelijke toets afleggen.

Op papier heeft iedereen zo een eerlijke kans, maar de praktijk is anders. Voor kinderen van rijke, witte ouders staan de deuren naar het hoger onderwijs veel wijder open. Hun cijfers zijn hoger, hun toetsresultaten beter dan die van latino of Afro-Amerikaanse kinderen.

De SAT, een van de twee landelijk bekende toetsen, gaat proberen die laatste twee groepen meer kansen te geven. Vanaf komende herfst krijgen scholieren bij wie het in het leven tegenzit extra punten. Naast de maximaal te verdienen 1600 punten voor de gewone opgaven kunnen dat er 100 zijn. Die krijg je als je ouders arm en laag opgeleid zijn, geen Engels spreken en gescheiden zijn en de mensen in de wijk waar je woont gemiddeld weinig verdienen, de waarde van huizen laag is en de misdaadcijfers hoog.

Kansarm en veelbelovend

Volgens het College Board, de organisatie die de SAT-toets op de markt brengt, kunnen universiteiten zo leerlingen eruit pikken die redelijke resultaten haalden ondanks tegenwerkende factoren; en die dus eigenlijk veelbelovend zijn.

Het is hoog tijd voor zo’n correctie, schrijft ­Richard Kahlenberg van denktank Century Foundation in The Atlantic. Hij hielp mee het systeem te ontwikkelen. ‘De kansarmste studenten halen gemiddeld maar liefst 784 SAT-punten minder dan de kansrijkste.’

Na de aankondiging kwam niettemin veel kritiek. Alleen de universiteiten krijgen de nieuwe ‘kansarmheidsscore’ te zien, de scholieren en hun ouders niet. Het is niet duidelijk hoe het College Board al die factoren weegt. De score zou er behoorlijk naast kunnen zitten. Neem een scholier die met zijn rijke ouders net naar een arme wijk is verhuisd, omdat die opeens helemaal ‘in’ is. Kansarm is hij of zij niet, toch levert die ‘slechte’ wijk veel extra punten op.

Een van de grootste lacunes is er bewust door het College Board ingelaten: of de scholier wit is of zwart, latino of Aziaat maakt geen verschil. Terwijl dat toch echt een zelfstandige factor is, schrijven onderwijsdeskundigen Ivory A. Toldson van de Howard Universiteit en Donna Y. Ford van de Vanderbilt Universiteit in onderwijsblad Diverse. ‘Zwarte studenten – zwarte jongens helemaal – worden in veel hogere aantallen tijdelijk van school gestuurd dan andere groepen. Racisme van docenten is daarbij de centrale factor. Wie niet op school is, kan niets leren. Daar gaan je cijfers en toetsscores van omlaag.’

Voortrekken van groepen

Dat het College Board de raciale of etnische afkomst van studenten buiten het programma liet, snapt Brian Taylor wel. Hij is directeur van Ivycoach, een bedrijf dat studenten helpt een hoge SAT-score te halen. Het Hooggerechtshof gaat binnenkort mogelijk affirmative action, het voortrekken van minderheidsgroepen, verbieden, zegt hij. “Voor dat geval wil het College Board zichzelf belangrijk en relevant maken.”

Universiteiten mogen dan niet meer vragen naar ‘ras’, zoals dat in de VS heet. Maar de nieuwe score van de SAT kan er wel een aanwijzing voor zijn. “Ze kunnen dan zeggen: je hebt ons nog!”

Taylor vindt het lapwerk voor een systeem dat volgens hem toch al van geen kant deugt. Daar heeft hij overigens wel zijn broodwinning aan te danken: de naam van zijn bedrijf verwijst naar de ‘Ivy League’, waar topuniversiteiten als Harvard, Yale en Princeton onder vallen. Hij helpt scholieren, vooral van rijke ouders, daar te komen.

Score opkrikken

Die kinderen zit het toch al mee: “Het systeem bevoordeelt studenten wier ouders of grootouders naar een bepaalde universiteit gingen; het bevoordeelt studenten die goed zijn in een sport en het bevoordeelt studenten die goede SAT-scores halen, terwijl je die met de hulp van een goede privéleraar enorm kan opkrikken.”

Dat is wat Ivycoach doet. En het aantal punten extra dat je dankzij hun tips en oefeningen kunt halen, is heel wat groter dan een eventuele hoge kansarmheidsscore. Taylor denkt dat die innovatie geen lang leven beschoren is. “Helemaal niet als de ouders er inzage in krijgen, wat ze zeker zullen eisen. Dan ziet iedereen hoe weinig er van klopt.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden