PlusInterviews

Kamala Harris, een droom van een rolmodel: ‘Ze heeft de weg vrijgemaakt’

Charisse Stoffels: ‘De wereld ziet nu dat het kan.’Beeld Jakob van Vliet

De benoeming van Kamala Harris als eerste vrouwelijke vicepresident van de Verenigde Staten is een doorbraak voor vrouwen in de hele wereld. Ook in Nederland is ze een bron van inspiratie. ‘Je kunt alles worden wat je wilt.’

Charisse Stoffels (27), student media, informatie en communicatie, HvA

“Je kunt op kleine schaal een voorbeeld zijn voor iemand anders. Ik ben zelf een zwarte vrouw en ik ben biseksueel. Daar spreek ik me actief over uit en ik schrijf erover op Expreszo, een queerplatform. Het is gek om over mezelf te zeggen, maar ik denk wel dat ik een voorbeeld ben voor anderen. Daarvoor hoef je niet eerst vicepresident te worden. Ik ben wat sceptisch, omdat ik minder heb met de Democraten. Al is het natuurlijk wel zo dat je het met iemand oneens kunt zijn en toch kunt toegeven dat ze belangrijk is voor de maatschappij. Dat heb ik bij Harris: of je nu achter haar politieke keuzes staat of niet, ze heeft de weg vrijgemaakt voor vrouwen. De hele wereld ziet: kijk, je kunt ook als niet-witte vrouw bij het Witte Huis horen. Dat is cool. Dat wil ik ook: een groot bereik waar zo veel mogelijk mensen mijn boodschap kunnen horen. Ik wil dat iedereen weet dat je erbij hoort, ongeacht je seksuele geaardheid, sociale klasse en of je een zwarte of witte vrouw bent.”

Bobbie Jongejans: ‘Recht of je doel af.’Beeld Jakob van Vliet

Bobbie Jongejans (23), ondernemer

“Ik wil de beste zijn in wat ik doe en ik denk dat dat wel gaat lukken. Het lijkt me leuk als mensen mij kennen omdat ik iets goed kan, dan kun je ze inspireren. Dat doet Kamala Harris nu ook: zij kijkt niet achterom, ze trekt zich volgens mij niets aan van meningen, maar gaat recht op haar doel af. Zo wil ik ook zijn en eigenlijk ben ik dat ook. Ik heb niet gestudeerd bijvoorbeeld en een tijdje maar wat aangekloot, nu heb ik een eigen bedrijf en daar ga ik helemaal voor. Ik wil mijn kledingmerk (Nelson/Johnson maakt uit oude jeans nieuwe exemplaren, red.) laten uitgroeien tot een internationaal succes. En later ga ik dat combineren met een gezin, dat kan prima samen. Je hoeft niet meer te kiezen tussen carrière of kinderen. En natuurlijk heb ik ook mijn onzekerheden. Als ik op sociale media zie dat anderen sneller carrière maken, ga ik twijfelen aan mezelf. Alleen laat ik me daar niet door tegenhouden. Ik wil gewoon blijven doen wat ik leuk vind, net zo lang tot ik de beste ben.”

Fatima Kamal: ‘Geen voorbeeld in mijn jeugd.’Beeld Jakob van Vliet

Fatima Kamal (26), student peace, trauma and religion aan de VU

“Ik heb geen voorbeeld gehad in mijn jeugd, daardoor moest ik lang zoeken naar mezelf. Ik heb rust kunnen vinden door te mediteren en wil nu zelf meditatielessen geven. In de mindfulnesswereld worden de meeste lessen gegeven door witte mensen aan mensen die daar geld voor hebben, maar het is van waarde voor iedereen. Door meditatie heb ik de keuze kunnen maken om uit het geloof te stappen. Ik ben islamitisch opgevoed en ben nu atheïst. Dat is een groot taboe in de gemeenschap. Ik heb naar veel interviews geluisterd van anderen die hetzelfde hebben meegemaakt, zoals Maryam Namazie, Ayaan Hirsi Ali en Sarah Haider. Door hun verhalen kreeg ik perspectief. Ik wil álle vrouwen laten zien dat ze sterk genoeg zijn om keuzes te maken. Harris heeft laten zien: vrouwen, wij kunnen vicepresident worden. We weten natuurlijk dat ze is ingezet om Biden te helpen, maar daar gaat het nu niet om. Zij wordt gezien door vrouwen en meisjes.”

Ambrien Moeniralam: ‘Spreek je ambities uit, hardop.’Beeld Jakob van Vliet

Ambrien Moeniralam (18) studeert media en redactie aan ROC in Amsterdam

“Het had mij erg geholpen als ik vroeger een representatief voorbeeld had gehad. Ik als Hindoestaans meisje had tot een aantal jaar geleden alleen maar Bollywoodactrices als voorbeeld: lange, dunne vrouwen met lang glanzend haar die allemaal skin lightening producten gebruiken. Vroeger wilde ik niet naar buiten, omdat ik nog donkerder zou worden. Ik ben het niet helemaal eens met hoe Harris heeft gehandeld als politica in het verleden, maar ik had als jong meisje niemand om me mee te identificeren. Daarom ben ik wel blij dat zij nu vicepresident is. Het laat mij en heel veel anderen zien dat alles mogelijk is. Ik ben als feminist en activist al jaren bezig met @catcallsoffams (een Instagrampagina tegen intimidatie op straat, red.) en ik heb een vijftienjarenplan: ik wil seksuele voorlichting in Nederland uitgebreider maken. Dus niet alleen focussen op soa’s en condooms, maar ook de mooie kanten van seks, én praten over ‘consent’. Dat wil ik combineren met mijn werk als fotograaf. Ik vind dat elke vrouw haar ambities moet uitspreken, hardop.”

Yang Bao Luyckx: ‘Dit had ‘gewoon’ moeten zijn.’Beeld Jakob van Vliet

Yang Bao Luyckx (28), onderzoeker IBT Marktonderzoek

“Bij mij gaat alles in het leven hoe het gaat, ik ben niet echt een planner. Kijk naar corona, je kunt dingen niet voorspellen, maar dat betekent niet dat ik niet ambitieus ben. Als ik me ergens in vastbijt, dan ga ik er helemaal voor. Ik wil aan het einde van mijn leven op mijn sterfbed liggen en terugkijken op een tevreden leven, dat doe ik nu ook. Ik wil genieten van nu en van waarde zijn voor mijn omgeving. Ik ben niet zo heel politiek bewust, al weet ik wel dat Harris de boel wakker heeft geschud. Al zou het geen nieuws moeten zijn toch? Ik had liever gehad dat ik me er niet over had verwonderd en dat het ‘gewoon’ was, een vrouwelijke zwarte vicepresident. Nu ga je toch weer nadenken over je positie in de maatschappij. Neem het moederschap. Er bestaat nog steeds een beeld dat je niet ambitieus genoeg bent als je vol voor het moederschap wilt gaan, terwijl het oké zou moeten zijn als je dat wilt. Ik denk dat je als vrouw meer ballen hoog moet houden. Dat valt wel op ja.”

Nathalie Hupkens: ‘De drempel wordt lager.’Beeld Jakob van Vliet

Nathalie Hupkens (26), videoproducer

“Het aantreden van Harris gaat niet direct iets veranderen, denk ik. Het is wel goed om te zien dat steeds vaker vrouwen posities zoals deze bekleden. Dat zorgt ervoor dat de drempel voor andere vrouwen lager wordt om hetzelfde te doen. Afgelopen jaren had ik het gevoel dat er al meer aandacht was voor dit onderwerp. Het is nu niet per se meer vanzelfsprekend dat alleen mannen topfuncties hebben. Ik ben er zelf niet heel bewust mee bezig. Vorig jaar ben ik de videoproductiewereld ingestapt. Dat is echt een mannenwereld, maar daar heb ik me niet door laten tegenhouden. Soms, als ik samenwerk met mannen, merk ik wel dat zij de leiding nemen. Ik weet niet zo goed of het komt door man-vrouwverhoudingen of dat ze gewoon zo zijn. Het zou wel fijn zijn als er meer vrouwen in de videoproductiebranche komen werken. Kamala Harris heeft in die zin laten zien dat je overal kunt komen als vrouw. Zij heeft het voor elkaar gebokst en dat kunnen andere vrouwen ook.”

Naz Kawan: ‘Ik werd vaak gezien als stagiair.’Beeld Jakob van Vliet

Naz Kawan (27) directeur en medeoprichter van A Beautiful Mess

“Als jonge vrouw voel ik soms dat ik extra hard moet vechten voor mijn plek. Wat Harris heeft bereikt, is historisch. Dat is waar we met zijn allen naartoe willen: gelijkheid tussen mannen en vrouwen. In de beginfase van mijn bedrijf werd ik vaak gezien als de stagiair. Ik ben A Beautiful Mess begonnen vanuit mijn drang om de textielindustrie terug naar Nederland te halen en om samen met mensen die een vluchtelingenachtergrond hebben producten te creëren. Enerzijds omdat ik iets wil betekenen in het verduurzamen van de maakindustrie. Om de klimaatdoelen te behalen, moeten we kijken naar lokale oplossingen. Anderzijds heb ik zelf een vluchtelingenachtergrond en heb ik van dichtbij meegemaakt hoe mijn moeder from scratch moest beginnen. Dat bewustzijn heeft meegespeeld in hoe ik me nu opstel en in mijn drang om mijn doelen te behalen. Ik accepteer geen nee en zoek altijd naar oplossingen om iets voor elkaar te krijgen.”

Sophia Nejkov: ‘Ik zie waar iemand goed in is.’Beeld Jakob van Vliet

Sophia Nejkov (24), manager bij H&M

It’s a man’s world gaat niet meer op in 2020. Dat heeft Harris wel bewezen. Ik denk dat zij een heel groot verschil heeft gemaakt voor vrouwen op verschillende gebieden. Niet alleen in de politiek, maar ook voor leraren en in de zakenwereld: je kunt worden wat je wilt. Ik heb lang het gevoel gehad dat ik er niet bij hoorde. Na mijn fotografieopleiding kreeg ik maar geen werk, maar ik moest wel geld verdienen natuurlijk. Mijn vader zei: jij bent een manager, dat past bij je. Maar in de managementwereld is de standaard nog steeds man en kil, terwijl ik juist iemand ben die uit gevoel coacht. Dat is mijn kracht: ik zie waar mensen goed in zijn en daar focus ik dan op. Laat die slechte eigenschappen liggen en zoek naar de dingen waar je goed in bent. Ik geloof wel dat het alleen kan als je een goed zelfbeeld hebt. Ik hoor er ook bij, zelfs nu het niet gelukt is met mijn fotografie. Vrouwen moeten stoppen met continu aan anderen denken: je kunt anderen pas helpen, als je zelf goed in je vel zit.”

Vrouwenbeweging

Om haar hagelwitte pak kon je vorige week in Wilmington, Delaware moeilijk heen. Precies honderd jaar nadat de suffragettes kiesrecht voor vrouwen hadden veiliggesteld in de Verenigde Staten ging de vrouw die op het punt staat het een-na-hoogste ambt van het land te gaan bekleden, gekleed in hun huiskleur.

Kamala Harris, kind van een Jamaicaanse en Indiase kennismigrant, wordt de eerste vrouwelijke vicepresident. Ze weet welke last op haar schouders rust. “Ik ben misschien de eerste op deze plek,” zei ze, “maar zeker niet de laatste.”

Haar benoeming betekent veel voor de vrouwenbeweging. Zangeres Lady Gaga bombardeerde de Democrate op Twitter tot ‘queen Kamala’. “Ze was al een blauwdruk voor de politieke mogelijkheden van vrouwen,” zei ceo Glynda Carr van Higher Heights, dat zich richt op de positie van vrouwen in de politiek, tegen persbureau AP. “In het Witte Huis bieden haar geslacht en afkomst een apart perspectief op alle beslissingen die deze regering gaat nemen.”

Ook in Nederland wordt het belang van haar benoeming onderstreept, onder meer door D66-minister Sigrid Kaag: ‘Prachtige boodschap voor alle meisjes en jonge vrouwen: je kan alles worden wat je wilt,’ schreef ze op Twitter.

Harris’ benoeming komt aan het einde van een jaar waarin in Amerika de Black Lives Matterprotesten en de maatschappelijke discussie over racisme en politiegeweld de boventoon voerden. Burgemeester van Atlanta Keisha Lance Bottoms, ook een vrouw van kleur, tegen The New York Times: “Het is belangrijker dan ooit dat gekleurde gemeenschappen worden vertegenwoordigd in het Witte Huis.” Burgemeester London Breed van San Francisco, zelf Afro-Amerikaans: “Dit gaat om wat zij vertegenwoordigt voor de rol van vrouwen in de politiek, zeker voor vrouwen van kleur. Ik vind het geweldig.” Carol Moseley Braun, ooit de eerste zwarte vrouw in de Amerikaanse Senaat: “Ik dank Onze Lieve Heer dat deze droom is uitgekomen.”

Het vicepresidentschap van de Verenigde Staten is een belangrijke functie, maar traditioneel wel een vooral ceremoniële functie. Sinds Joe Biden tussen 2008 en 2016 het ambt vervulde naast Barack Obama is het functieprofiel echter veranderd. Biden wilde een eigen portefeuille en kreeg die, in de vorm van onder meer een reddingsoperatie voor de autoindustrie van Michigan. De verwachting is dat Harris ook een flink aantal dossiers op zich zal gaan nemen.

Bovendien is de 78-jarige Biden straks de oudste die ooit aan het Amerikaanse presidentschap is begonnen en gaat niemand ervan uit dat hij op een tweede termijn aan zal sturen. Ook dat biedt mogelijkheden voor Harris.

Kamala Harris in haar hagelwitte pak naast Joe Biden.Beeld AFP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden