PlusAchtergrond

Johnsons blufpoker blijkt bittere ernst: willen de Britten wel een brexitdeal?

Boris Johnsons belofte van een ­tijdige brexit zorgt voor flinke druk op de onderhandelingen met de EU. Willen de Britten wel echt een deal?

Boris Johnson Beeld AFP

Het leek zo logisch, enkele maanden geleden. De coronacrisis had de Britten, net als de rest van de wereld, overvallen. De aandacht in Downing Street was niet bij de brexit, maar bij het onder controle krijgen van de groeiende epidemie. Toch zei Boris Johnson eind maart dat hij de deadline van de gesprekken over de toekomstige relatie met de Europese Unie niet wilde verplaatsen: “31 december blijft 31 december.” 

Bluf­poker, zeiden velen toen. Eerst de druk opvoeren om dan in juni alsnog de draai te maken. Als er één premier zou zijn die daarmee weg zou komen, dan Johnson wel, was de gedachte. Want als je met één crisis te kampen hebt, dan wil je niet nog een andere op je bord, toch?

Niet dus. Voor het weekend maakte de Britse regering duidelijk dat er van verlenging geen sprake is. ‘Vanaf 1 januari zijn wij weer een onafhankelijk land,’ schreef Boris Johnson in de aanloop naar zijn video-ontmoeting met de Brusselse kopstukken Ursula von der Leyen en Charles Michel. Daarmee tekende Johnson hoe dan ook weer voor een hete brexitherfst.

“We willen een deal, maar met de EU heb je een keiharde deadline nodig om tot iets te komen,” zei voormalig brexitminister David Davis vorige week. “Alle verdragen die ze sluiten, komen pas op het laatste moment rond. Dus dan heeft uitstel geen zin.”

Dramatische vooruitzichten

De Britten koesteren hoop dat ze op deze manier de EU onder druk kunnen zetten om in de maanden die nog resten hun kant op te bewegen. Een riskante strategie, want de sfeer is ­beroerd. De gevreesde no-deal wordt met de dag een reëler scenario.

En dat terwijl de economische vooruitzichten nu al dramatisch zijn. Afgelopen week bleek dat de Britse economie alleen al in april met 20 procent is gekrompen. Carolyn Fairbairn, voorzitter van werkgeversorganisatie CBI: “Als dit op no-deal uitdraait, steken we de schuur in brand terwijl de vlammen uit het huis slaan.”

Toch is het niet zo dat Johnson wordt bedolven onder kritiek. Uit een opiniepeiling blijkt dat het aantal Britten dat voor uitstel pleit, de afgelopen maanden is afgenomen. En een breuk zonder afspraken maakt het Verenigd Koninkrijk in elk geval weer soeverein, los van het EU-juk. Iets wat veel brexiteers belangrijker lijken te vinden dan de economische schade die dat met zich meebrengt.

Daarbij domineert brexit al maanden de voorpagina’s niet meer. Het gaat over Johnsons twijfelachtige aanpak van de coronacrisis of over de Black Lives Matterprotesten. Dat wat het land 3,5 jaar in z’n greep hield, lijkt geen gespreksonderwerp meer. 

Grote meerderheid

Ook de oppositie houdt zich verrassend stil. De nieuwe Labourleider Keir Starmer heeft het woord brexit nog niet één keer genoemd tijdens het wekelijkse vragenuurtje. Hij lijkt niet te geloven dat een felle strijd om uitstel momenteel te winnen valt, de Conservatieven hebben een meerderheid van 80 zetels. Daarnaast lijkt hij te denken, in de woorden van Napoleon: stoor je vijand niet als die een fout maakt. Johnson ligt door corona al zwaar onder vuur – als hij ook geen akkoord bereikt met de EU, zal dat hem nog meer schade toebrengen. 

Starmers benadering is politiek gezien wellicht slim, maar hij zal zich wel achter z’n oren krabben als de Britten straks zonder deal de Europese interne markt verlaten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden