PlusProfiel

Jeremy Corbyn: de leider die niet wist te oogsten

Jeremy Corbyn krijgt zaterdag een opvolger als leider van de Britse Labourpartij. Wat bracht de rechtlijnige socialist ten val?

Jeremy Corbyn tijdens een van zijn laatste openbare optredens op 9 maart, de jaarlijkse Dag van het Gemenebest in Londen.Beeld Getty Images

Het laatste jaar van Jeremy Corbyn als leider van de Britse Labourpartij was niet wat hij ervan gehoopt had. Hij droomde ervan de verkiezingen te winnen. Hij hoopte daarna miljarden te investeren in de National Health Service (NHS), de gratis gezondheidszorg die al voor de coronacrisis in een deplorabele staat verkeerde.

In plaats daarvan werd Labour verslagen zoals bijna nog nooit een partij verslagen werd. Bijzonder pijnlijk was het verlies bij de verkiezingen op 12 december 2019, toen vele kiesdistricten waar de kiezers nooit iets anders dan Labour hadden gestemd, plots in meerderheid voor de Conservatieve Boris Johnsons ‘get brexit done’ kozen. Labour kreeg 26 procent minder stemmen dat de Conservatieven.

Hadden ze geweten dat de gezondheidszorg twee maanden later zo’n belangrijke rol zou gaan spelen, dan hadden de Britten misschien anders gekozen. Dan waren ze waarschijnlijk wel gevallen voor Corbyns voortdurende pleidooi voor meer investeringen in de NHS en in verpleegkundig personeel. Maar destijds was de ergernis van kiezers over Jeremy Corbyn zó groot, dat ze massaal het signaal gaven dat de partijleider wat hen betreft de pot op kon.

Corbyn had dan ook een heleboel dingen verkeerd gedaan. Hij was in het vage gebleven over wat er moest gebeuren met de brexit. Hij had op zijn minst de indruk gewekt dat hij een antisemiet was. Hij had een heel jaar lang gevraagd om verkiezingen, maar hield ze toen puntje bij paaltje kwam tóch tegen.

Stemming per post

Het waren niet de strategieën om de harten van zijn kiezers mee te winnen, bleek uiteindelijk. Daarom wordt Corbyn vervangen door een nieuwe leider. De afgelopen weken en maanden konden de 600.000 partijleden per post stemmen, zaterdag wordt de uitslag bekendgemaakt. Volgens peilingen is de 57-jarige Keir Starmer, een prominent politicus uit Londen van gegoede afkomst, de grootste kanshebber. Andere kandidaten zijn Rebecca Long-Bailey (40, ideologisch verwant aan Corbyn) en Lisa Nandy (40, een pragmatische outsider).

Corbyn werd in juni 2015 vrij onverwacht leider van zijn partij met steun van maar liefst zestig procent van de leden. Tot dat moment was hij altijd de linksbuiten van de fractie geweest, een rechtgeaard socialist in een tijd dat socialisme niet meer populair was. Na jaren van links-liberalisme had Labour plots behoefte aan recht-lijnigheid, uitgedragen door een man die nooit alcohol drinkt en in zijn vrije tijd het liefst in zijn eentje gaat hardlopen.

Zodra het debat over brexit losbarstte, begon het gezag van Corbyn te tanen. Hij stemde voor blijven in de EU, maar werd nooit een hartstochtelijk verdediger van Europa. Dat leek in eerste instantie de juiste richting, omdat onder Labourstemmers zowel leavers als remainers waren. Met opzwepende speeches wist Corbyn in 2017 te voorkomen dat de Conservatieven de verkiezingen wonnen. Theresa May bleef aan de macht, maar met een minderheidsregering.

De bom

Later kregen zijn kiezers steeds meer genoeg van de halfhartige houding van hun leider, die over onvoldoende sociale antennes leek te beschikken om te begrijpen dat hij het anders moest gaan aanpakken. Daar kwam bij dat hij het beeld dat hij een antisemiet is niet echt van zich af wist te schudden. Hij bleef verkeerde dingen zeggen als hem naar zijn mening daarover werd gevraagd, waarvoor hij zich later weer moest verontschuldigen. Ook werden klachten over antisemitisme in de partij niet serieus genoeg genomen.

Een jaar geleden barstte de bom, toen een aantal prominente Lagerhuisleden uit onvrede met Corbyns leiderschap de partij verlieten. Ze verweten hem te zwalken in zijn mening over brexit en ook zijn schijnbare krachteloosheid tegen de voortdurende beschuldigingen van Jodenhaat waren hen te veel geworden.

Daarna lukte het de 70-jarige Corbyn niet meer om de geest terug in de fles te krijgen. Zowel bij de Europese verkiezingen als bij de landelijke verkiezingen in december 2019 verloor hij. Hem rest nu niets anders dan het stokje over te dragen, precies op het moment dat het Britse gezondheidssysteem lijkt te bezwijken onder de coronacrisis.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden