PlusAchtergrond

Jaarlijkse toespraak Poetin: over Oekraïne en Navalny geen woord

De Russische president Vladimir Poetin heeft woensdag in zijn jaarlijkse toespraak tot het voltallige parlement geen toenadering gezocht tot het Westen. Ondertussen loopt de spanning rond Oekraïne op. Maar Poetin noemde het buurland niet eens.

Ook in het Vondelpark was woensdag een demonstratie voor de vrijlating van Navalny.  Beeld Joris van Gennip
Ook in het Vondelpark was woensdag een demonstratie voor de vrijlating van Navalny.Beeld Joris van Gennip

Vorig jaar was Poetins State of the Union nog ronduit spectaculair. Toen kondigde de president verregaande grondwetswijzigingen aan die er uiteindelijk toe leidden dat Poetin tot 2036 kan aanblijven, mocht hij daarvoor kiezen. Ook stuurde hij destijds een uur na zijn rede het kabinet naar huis en onthief hij premier Dmitri Medvedev uit zijn functie. Mede vanwege de gespannen situatie in Oekraïne en het diplomatenschandaal met Tsjechië afgelopen week (er werden over en weer tientallen ambassademedewerkers uitgezet), hadden Russische en westerse media vuurwerk verwacht.

Dat kwam er niet. Poetin had het er vooral over hoe goed Rusland de coronapandemie heeft bestreden en bedankte de Russische medici, farmaceutische industrie en vrijwilligers. Daarnaast beloofde hij extra geld aan arme gezinnen, zwangere vrouwen en gezinnen met kinderen.

Slechts een minuut of vijf maakte hij vuil aan de internationale politiek. Maar geen woord over Oekraïne. Wel verwees Poetin naar de arrestatie van twee mannen afgelopen weekend in Moskou, die de door het Westen niet erkende Belarussische president Aleksandr Loekasjenko zouden hebben willen vermoorden. Hij noemde dat voornemen een ‘grenzeloze actie’ en verweet het ‘collectieve Westen’ dat het de plannen niet had veroordeeld. “Niemand lijkt het op te merken, iedereen doet alsof er helemaal niets aan de hand is,” sneerde de president.

Belangen verdedigen

In meer algemene termen sprak Poetin wel over de geopolitieke spanningen tussen het Westen en Rusland, zij het kort. “Rusland heeft zijn eigen belangen, die we natuurlijk zullen verdedigen binnen het kader van het internationaal recht, zoals in feite ook andere staten doen,” zei Poetin. Volgens hem zullen landen die Rusland provoceren ‘spijt hebben van wat ze hebben gedaan’. Een beleefd applaus van zijn gehoor viel Poetin ten deel.

De president vervolgde door te zeggen dat Rusland ‘onafhankelijk de rode lijn zal bepalen in de relaties tussen andere landen en Rusland’. “Als iemand onze goede bedoelingen als onverschilligheid of zwakte beschouwt (…) moet hij weten dat de Russische reactie asymmetrisch zal zijn. Snel en sterk.”

De spanningen rond Oekraïne – aan de grens waarvan Rusland volgens berichten een troepenmacht van meer dan 100.000 militairen heeft opgebouwd – en rond Belarus en Tsjechië zijn niet de enige redenen waarom het Westen in onmin leeft met Poetin. Het is ook vanwege oppositieleider Aleksej Navalny. De Europese Unie en de Verenigde Staten eisen dat hij een behandeling van onafhankelijke artsen krijgt.

Mensenrechten

De criticus van Poetin is sinds 31 maart in hongerstaking en maakt het volgens zijn artsen slecht. Afgelopen weekend stelden ze dat Navalny op de rand van de dood stond, door dreigend nier- en hartfalen.

Navalny, die volgens zijn advocaten geen onafhankelijke artsen te zien krijgt, is afgelopen zondag overgebracht van een strafkolonie in Pokrov naar een gevangenisziekenboeg in het oostelijker gelegen Vladimir.

Gisteren meldde het onafhankelijke Russische internetkanaal TV Dozjdj dat Navalny inmiddels mogelijk is bezocht door vier artsen uit de regio Vladimir. Die informatie kwam van Tatjana Moskaljkova, de door de staat gevolmachtigde functionaris voor mensenrechten in Rusland. De artsen en advocaten van Navalny hebben het bericht niet bevestigd.

‘Geef Navalny een dokter!’

In heel Rusland zijn mensen gisteren de straat opgegaan om steun te betuigen aan oppositieleider Aleksej Navalny. Daarbij zijn 1500 betogers gearresteerd. De steunbetuigingen begonnen klein in het verre oosten van Rusland, in Vladivostok en Chabarovsk kwamen enkele honderden mensen bijeen. In de Siberische steden Omsk en Novosibirsk groeide het protest tot enkele duizenden, in hoofdstad Moskou zwol het aan tot zo’n tienduizend actievoerders. Ze riepen leuzen als ‘Geef Navalny een dokter!’ en ‘Laat hem vrij’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden