PlusAchtergrond

Israël: extreemrechts en links slaan handen ineen om Netanyahu te onttronen

Het einde van het tijdperk Benjamin Netanyahu is in Israël ineens dichtbij. Twee ideologisch ver uit elkaar liggende oppositiepartijen zijn tot een coalitieakkoord gekomen. Een zeer ingewikkeld akkoord, zo blijkt.

De extreemrechtse Bennett, die voorstander is van verregaande kolonisatie van de Westelijke Jordaanoever, ligt veel meer op een lijn met Netanyahu dan met de centrumlinkse Lapid. Beeld EPA
De extreemrechtse Bennett, die voorstander is van verregaande kolonisatie van de Westelijke Jordaanoever, ligt veel meer op een lijn met Netanyahu dan met de centrumlinkse Lapid.Beeld EPA

In kannen en kruiken is het nog niet, maar het begint toch ineens heel dichtbij te komen: de eerste Israëlische regering zonder Benjamin (Bibi) Netanyahu aan het roer in twaalf jaar tijd. De doorbraak kwam gisteren, in de vorm van een ­akkoord tussen de extreemrechtse Naftali ­Bennett en oppositieleider Yair Lapid om ­samen een regering te vormen.

“Ik ga mijn uiterste best te doen om met mijn vriend Yair Lapid een regering van nationale eenheid te vormen, zodat we samen het land kunnen redden van een neerwaartse spiraal en Israël op zijn koers kunnen terugbrengen,” zei Bennett op de Israëlische televisie.

Ideologisch gezien is het een onwaarschijnlijke combinatie. De extreemrechtse Bennett, die voorstander is van verregaande kolonisatie van de Westelijke Jordaanoever, ligt veel meer op één lijn met Netanyahu dan met de centrumlinkse Lapid, die met zijn partij Yesh Atid de op een na grootste werd in de afgelopen verkiezingen. Eerder onderhandelde Bennett nog met Netanyahu’s Likoed, dat met 30 zetels weer als grootste uit de bus was gekomen, maar er niet in slaagde een meerderheidscoalitie te vormen.

Enige manier

Voor Lapid is de samenwerking de enige manier om een regering te vormen en de ­politieke patstelling waarin Israël al twee jaar verkeert te doorbreken. Zijn kans een regering te vormen leek door het conflict in de Gazastrook tussen Israël en de Palestijnse militante beweging Hamas bijkans te zijn verkeken. Van Bennett werd verwacht dat hij niet langer heil zou zien in die samenwerking, die om de 61 ­benodigde zetels voor een meerderheid te halen in de Knesset afhankelijk is van de gedoogsteun van de kleine islamistische partij Raam.

Hoe afhankelijk Lapid is van Bennett blijkt uit een van de afspraken uit hun akkoord. Als onderdeel van de overeenkomst gaan de 49-jarige Bennett, voormalig partijgenoot van Netanyahu en ex-minister van Defensie, en Lapid ­volgens Israëlische media elkaar aflossen als premier. Hoewel Bennetts partij minder zetels heeft, krijgt hij daarin de eerste twee jaar de ­regie over het land. Na twee jaar draagt hij het premierschap aan Lapid over – en gezien de levensgrote ideologische verschillen binnen de coalitie is het maar de vraag of die zich tot die tijd staande kan houden.

‘Zwendel van de eeuw’

De partijen hebben tot woensdag om een coalitie te presenteren aan president Reuven Rivlin, anders moet volgens de Israëlische grondwet opnieuw worden gestemd. Een gelopen race is het nog niet. Lapid heeft steun beloofd gekregen van een coalitie van zes centrumlinkse partijen, maar die moeten zich nog officieel achter het akkoord met Bennett scharen.

Netanyahu geeft zich nog niet gewonnen. De langstzittende premier van Israël heeft ook meer te vrezen dan alleen het einde aan zijn premierschap: hem hangen bij het verlies van zijn politieke immuniteit celstraffen boven het hoofd in corruptiezaken. Minuten nadat Bennett de samenwerking op tv bekend had gemaakt, begon de 71-jarige Netanyahu tekeer te gaan tegen zijn voormalige bondgenoot. De coalitie noemde hij ‘een gevaar voor Israëls veiligheid en toekomst’ en hij beschuldigde Bennett ervan de rechtse kiezers in de steek te laten. “Hij pleegt de zwendel van de eeuw.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden