IS-vrouwen uit Syrië willen terug naar Nederland

Tientallen familieleden kwamen vrijdag naar het kort geding waarin 23 Nederlandse IS-vrouwen eisen dat Nederland hen terughaalt uit Syrië. 

In de detentiekampen in Noord-Syrië wordt de situatie steeds slechter. Beeld REUTERS

Nog nooit was er in Nederland een proces over zoveel Syriëgangers tegelijk. Nog nooit waren er dan ook zoveel bezorgde, maar ook boze familieleden naar de rechtbank gekomen. Boos op hun kinderen, neven en nichten die ooit besloten naar Syrië te gaan en zich daar aan te sluiten bij Islamitische Staat. Bezorgd over de kinderen die ze meenamen of daar kregen. En boos op de Nederlandse staat die weigert die kinderen terug te halen. “Ik vind het mooi dat er hier nu zo’n groot proces is. Kijk, de vrouwen zullen moeten boeten voor hun misdaden, maar we doen dit voor de kinderen,” zegt een familielid van een van de vrouwen.

Die vrouwen eisten vrijdag in een kort geding voor de rechtbank in Den Haag dat Nederland hen en hun 56 kinderen (eentje werd pas twee weken geleden geboren) zo snel mogelijk weghaalt uit de detentiekampen in Noord-Syrië waar ze nu verblijven. De situatie in de overbevolkte kampen is erbarmelijk, de hygiëne slecht. Van de 56 kinderen is er niet een ouder dan twaalf jaar, de helft is jonger dan drie. Volgens verschillende hulporganisaties zijn er de afgelopen maanden meer dan honderd kinderen omgekomen.

Daarnaast dreigt er gevaar nu de Koerden, die de kampen bewaken, terrein moeten prijsgeven. “Als Nederland niets doet, krijgt de Syrische president Assad de kinderen straks in handen,” stelde advocaat Tom de Boer namens de vrouwen. Die president is in de afgelopen jaren van talloze mensenrechtenschendingen beschuldigd.

De Nederlandse staat stelde ook vrijdag echter niet van plan te zijn de vrouwen en hun kinderen op te gaan halen. Beleid is dat Nederland pas helpt als ze zich zelf melden bij een Nederlands consulaat of ambassade in Turkije of Irak. Die zijn echter voor de meeste vrouwen onbereikbaar.

Niet minder gevaarlijk

“Het lot van de kinderen laat de Staat niet onberoerd,” zei de landsadvocaat in de rechtbank. “De Staat betreurt het dat hun ouders ze hebben meegenomen naar Syrië en dat ze daar nu nog zijn. Maar hun lot kan er niet toe leiden dat Nederland haar beleid wijzigt. Hun ouders hebben er zelf voor gekozen naar Syrië te gaan.” Het is dan ook niet aan de Staat om Nederlandse ambtenaren onveilig gebied in te sturen om de vrouwen op te halen. Ook de aangeboden Amerikaanse steun doet daar niets aan af.

Daarnaast vreest Nederland ervoor dat de vrouwen en mogelijk ook de kinderen bij terugkeer een gevaar voor de veiligheid kunnen vormen. “We zien de vrouwen niet als minder gevaarlijk dan de mannen.”

Juist een reden om ze terug te halen, betoogde advocaat André Seebregts,want dat is de meest veilige optie. “Ze zullen ooit een keer terugkomen, want het zijn Nederlanders. Als we ze nu halen, hebben we maximale controle. Dan worden de vrouwen direct bij aankomst aangehouden en vervolgd.” De kinderen zullen worden ondergebracht bij familie of pleeggezinnen.

Of het een optie is wel de kinderen, maar niet de vrouwen terug te halen, wilde de rechter weten? Seebregts: “De Koerden laten de kinderen niet zonder hun moeders gaan, die weten ook dat ze anders nooit meer van die vrouwen afkomen.”

Dwangsom van 2000 euro

De advocaten willen zo snel mogelijk een beslissing omdat de situatie in Noord-Syrië steeds schrijnender en complexer wordt. De rechtbank beslist nu op 11 november. De advocaten vragen ook een dwangsom van 2000 euro per dag voor elk van de 79 eisers in het geval de Staat, zoals eerder is gebeurd, een rechterlijke uitspraak naast zich neerlegt.

De bezorgde familieleden komen op 11 november weer terug. “Het was een goede zitting. Maar eigenlijk weten we nu nog steeds niets.”

‘Uitleveringsverzoek voor één Syriëganger’

Nederland zal slechts om uitlevering vragen van een van de twee vrouwelijke Syriëgangers die zich bij de Nederlandse ambassade in Turkije hebben gemeld. De vrouw die eerder deze week haar Nederlandse staatsburgerschap verloor komt daarvoor niet in aanmerking, zegt minister Ferd Grapperhaus van Justitie en Veiligheid.

Het kabinet wacht nu eerst af of de Turkse autoriteiten beide vrouwen wil vervolgen. Als dat niet het geval is, zal Nederland om uitlevering van de vrouw vragen die de Nederlandse nationaliteit nog wel heeft. Beide vrouwen kwamen samen met drie kinderen aan bij de ambassade in de Turkse hoofdstad Ankara. Ze kwamen uit het vluchtelingenkamp Al-Hol in het noorden van Syrië. Het welbevinden van de kinderen wordt goed in de gaten gehouden, aldus Grapperhaus.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden