‘Iraanse man (27) viert uitschakeling WK en wordt doodgeschoten door politie’

In Iran is een jonge man doodgeschoten door Iraanse ordetroepen toen hij de uitschakeling van zijn land op het WK voetbal in Qatar op straat wilde vieren. Dat melden internationale mensenrechtenorganisaties.

Sebastiaan Quekel
De 27-jarige Mehran Samak Beeld Iran Human Rights
De 27-jarige Mehran SamakBeeld Iran Human Rights

Het dodelijke slachtoffer is de 27-jarige Mehran Samak, een goede bekende van Saeid Ezatolahi, een basisspeler van het Iraanse elftal. “Op een dag zullen de maskers vallen,” schrijft Ezatolahi op Instagram.

Iran werd uitgeschakeld na een 1-0-verlies tegen de Verenigde Staten, waarmee een einde kwam aan het Iraanse voetbalavontuur in Qatar. Enkele momenten na het laatste fluitsignaal vierden verschillende Iraniërs feest in het stadion, maar ook in Iraanse steden. Beelden op sociale media tonen mensen die dansen, toeteren, scanderen en fluiten. “Ik ben blij. Het is de regering die verliest van het volk,” vertelde een anonieme getuige van de festiviteiten bij de Amerikaanse tv-zender CNN.

Massale protesten

Veel Iraniërs weigeren het nationale voetbalelftal te steunen bij wijze van protest tegen de tirannieke overheid van hun land. In alle delen van het land vinden sinds half september grootschalige betogingen plaats voor vrouwenrechten, rechten van etnische minderheden zoals Koerden en Beloetsjen, mensenrechten en betere economische omstandigheden. Steeds meer Iraniërs roepen om de omverwerping van het regime van de sjiitische geestelijkheid, onder leiding van ayatollah Ali Khamenei.

Duizenden mensen zijn intussen opgepakt. Volgens officiële cijfers zijn inmiddels meer dan tweeduizend demonstranten aangeklaagd. Volgens Amnesty International is al tegen zeker 21 van hen de doodstraf geëist.

Mensenrechtengroepen claimen dat al circa 400 mensen zijn gedood bij de demonstraties, onder wie 51 kinderen. Deze week trad de Iraanse regering voor het eerst zelf naar buiten met een dodenaantal van ruim driehonderd. CNN en verschillende mensenrechtenorganisaties maken melding van marteling en seksueel geweld tegen demonstranten die in Iraanse gevangenissen zitten.

In hoofd geschoten

Eén van de slachtoffers is de 27-jarige Mehran Samak. Hij reed toeterend in zijn auto door de straten van Bandar Anzali, een stad aan de Kaspische Zee. Daarop werd hij volgens activisten onder vuur genomen. “Samak werd na de nederlaag van het nationale team tegen Amerika direct in het hoofd geschoten door ordetroepen,” stelt de in Oslo gevestigde groep Iran Human Rights (IHR).

Het in New York gevestigde Center for Human Rights in Iran (CHRI) bevestigt het verhaal en publiceert op sociale media een video van de begrafenis van Samak in de Iraanse hoofdstad Teheran. Op de beelden is te horen dat nabestaanden en vrienden ‘dood aan de dicator’ scanderen. De leus, gericht tegen Ayatollah Khamenei, is één van de belangrijkste slagzinnen van de protesten.

Bitter verlies

De Iraanse middenvelder Saeid Ezatolahi, die in de wedstrijd tegen de Verenigde Staten speelde, onthult dat hij Samak kende. Op Instagram plaatste hij een foto van hen samen in een jeugdvoetbalteam. ‘Na het bittere verlies van gisteravond zette het nieuws van je overlijden mijn hart in brand,’ schrijft de international. ‘Dit is niet wat onze jeugd verdient. Dit is niet wat ons land verdient.’

Ezatolahi weigerde net als zijn medespelers om bij de eerste wedstrijd mee te zingen met het Iraanse volkslied, als signaal naar de overheid. Tegen Wales zongen ze wel weer mee. Volgens CNN waren de spelers gezwicht omdat hun familieleden werden bedreigd met opsluitingen en martelingen.

Vrouw, leven, vrijheid

Op het WK in Qatar vonden gedurende de wedstrijd diverse demonstraties tegen het Iraanse regime plaats. Zo hield een groep fans in het begin van de tweede helft een bord omhoog waarop de naam van Mahsa Amini geschreven stond, de 22-jarige Iraans-Koerdische vrouw wier dood de aanleiding vormde voor deze protestgolf. Ze kwam half september om het leven nadat ze was gearresteerd door de zedenpolitie.

Qatarees veiligheidspersoneel nam de borden van de protesterende supporters in beslag, maar stond hen toe te blijven zitten. Buiten het stadion zagen verslaggevers van Reuters hoe de beveiliging twee mensen achtervolgde. Drie bewakers duwden een man tegen de grond die een T-shirt droeg met de woorden ‘vrouw, leven, vrijheid’, de leus van de Iraanse protestbeweging.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden